Juridische en ethische aspecten van de pedagogiek
Samenvatting weblectures
Thema 1: Afstamming en gezag
Om diagnostisch onderzoek bij een kind af te mogen nemen heb je toestemming nodig van de
wettelijk vertegenwoordiger van het kind. Dit hoeven niet de biologische ouders.
Vaak zijn de biologische ouders ook juridisch ouder, maar dit is niet altijd zo. Bijvoorbeeld bij adoptie
of een zaaddonor.
Juridisch ouderschap ontstaat door geboorte/erkenning/adoptie.
- Een meerder jarige vrouw is na bevalling altijd de juridische moeder van het kind
Gevolgen van juridisch ouderschap zijn:
- Het kind krijgt de naam van de juridisch ouder
- Het kind heeft de nationaliteit van de juridische ouder
- Er ontstaat erfrecht
Daarnaast hangen er rechten en plichten aan het juridisch ouderschap.
Juridisch ouderschap is niet hetzelfde als zeggenschap hebben. Juridisch ouders hebben alleen
zeggenschap als zij gezag uitoefenen over het kind.
Gezag
Het is wettelijk vereist dat alle minderjarige kinderen onder gezag staan. Volgens het Burgerlijk
Wetboek is gezag: ‘Recht en plicht van de ouders om kinderen te verzorgen en opvoeden’
- Zorgen voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en veiligheid van het kind
- Bevorderen van de ontwikkeling van zijn persoonlijkheid
Ouders hebben een grote mate van vrijheid in het opvoeden en verzorgen van hun kinderen.
- Wel/niet inenten
- Welke gaat een kind?
- Gaat een kind naar de kinderopvang?
- Ga je verhuizen met het kind?
- Ga je op vakantie met het kind?
- Etc.
Hierbij gelden wel beperkingen.
- Grenzen van vrijheid, bijv. leerplicht
- Overheid beschermt kinderen bij misbruik van gezag
o ‘Geen geestelijk of lichamelijk geweld of enige andere vernederende behandeling
toepassen’
o De overheid kan ingrijpen op het moment dat dit gebeurt
, Gezag
Ouderlijk gezag Voogdij
Moeder Vader Persoon Organisatie
Testamentaire Gecertificeerde
Datieve voogdij
voogdij instelling
Over het algemeen hebben de juridisch ouders het gezag over hun kinderen. Soms wordt het gezag
uitgeoefend door een ander, bijvoorbeeld wanneer beide ouders zijn overleden of de ouder zelf
minderjarig is. In dat geval is er sprake van voogdij.
Stichting NIDOS oefent gezag uit over minderjarige vluchtelingen.
Als het gaat om gezag, gaat het om de bevoegdheid om beslissingen over de kinderen te beslissen.
Als het kind een bepaalde leeftijd heeft, moet het kind zelf ook toestemming geven voor bijvoorbeeld
medische behandelingen. In de medische wereld.
Leerdoelen:
- Wat is afstamming en gezag?
- Hoe ontstaat afstamming en gezag?
- Welke rechten en plichten komen voort uit afstamming en gezag?
- Wat is voogdij en hoe kan dit ontstaan?
- Wanneer is ook toestemming van de kinderen vereist?
Samenvatting weblectures
Thema 1: Afstamming en gezag
Om diagnostisch onderzoek bij een kind af te mogen nemen heb je toestemming nodig van de
wettelijk vertegenwoordiger van het kind. Dit hoeven niet de biologische ouders.
Vaak zijn de biologische ouders ook juridisch ouder, maar dit is niet altijd zo. Bijvoorbeeld bij adoptie
of een zaaddonor.
Juridisch ouderschap ontstaat door geboorte/erkenning/adoptie.
- Een meerder jarige vrouw is na bevalling altijd de juridische moeder van het kind
Gevolgen van juridisch ouderschap zijn:
- Het kind krijgt de naam van de juridisch ouder
- Het kind heeft de nationaliteit van de juridische ouder
- Er ontstaat erfrecht
Daarnaast hangen er rechten en plichten aan het juridisch ouderschap.
Juridisch ouderschap is niet hetzelfde als zeggenschap hebben. Juridisch ouders hebben alleen
zeggenschap als zij gezag uitoefenen over het kind.
Gezag
Het is wettelijk vereist dat alle minderjarige kinderen onder gezag staan. Volgens het Burgerlijk
Wetboek is gezag: ‘Recht en plicht van de ouders om kinderen te verzorgen en opvoeden’
- Zorgen voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en veiligheid van het kind
- Bevorderen van de ontwikkeling van zijn persoonlijkheid
Ouders hebben een grote mate van vrijheid in het opvoeden en verzorgen van hun kinderen.
- Wel/niet inenten
- Welke gaat een kind?
- Gaat een kind naar de kinderopvang?
- Ga je verhuizen met het kind?
- Ga je op vakantie met het kind?
- Etc.
Hierbij gelden wel beperkingen.
- Grenzen van vrijheid, bijv. leerplicht
- Overheid beschermt kinderen bij misbruik van gezag
o ‘Geen geestelijk of lichamelijk geweld of enige andere vernederende behandeling
toepassen’
o De overheid kan ingrijpen op het moment dat dit gebeurt
, Gezag
Ouderlijk gezag Voogdij
Moeder Vader Persoon Organisatie
Testamentaire Gecertificeerde
Datieve voogdij
voogdij instelling
Over het algemeen hebben de juridisch ouders het gezag over hun kinderen. Soms wordt het gezag
uitgeoefend door een ander, bijvoorbeeld wanneer beide ouders zijn overleden of de ouder zelf
minderjarig is. In dat geval is er sprake van voogdij.
Stichting NIDOS oefent gezag uit over minderjarige vluchtelingen.
Als het gaat om gezag, gaat het om de bevoegdheid om beslissingen over de kinderen te beslissen.
Als het kind een bepaalde leeftijd heeft, moet het kind zelf ook toestemming geven voor bijvoorbeeld
medische behandelingen. In de medische wereld.
Leerdoelen:
- Wat is afstamming en gezag?
- Hoe ontstaat afstamming en gezag?
- Welke rechten en plichten komen voort uit afstamming en gezag?
- Wat is voogdij en hoe kan dit ontstaan?
- Wanneer is ook toestemming van de kinderen vereist?
