Samenvatting anatomie & fysiologie

HOOFDSTUK 19: HET VOORTPLANTINGSSTELSEL
Terminologie: duidelijk kunnen omschrijven, een definitie of een synoniem kunnen geven:
Maak voor jezelf een lijst van woorden op die je moeilijk vindt en die je nodig hebt om een keypoint uit te
werken.
KEYPOINTS VAN DIT HOOFDSTUK
Kunnen opsommen en/of uitleggen in de juiste terminologie + ook de terminologie zelf kunnen
omschrijven of er een duidelijke definitie van kunnen geven:
- Kunnen tekenen, en kunnen aanduiden en benoemen op een figuur:
- de verschillende structuren van het mannelijk genitaalkanaal en de verhouding tot het
urinair stelsel
 Zaadleider/ductus deferens
 Ejaculatiekanaal/ductus ejaculatorius
 Urethra

- de mannelijke accessoire organen
 zaadblaasjes/vesica seminales/glandulae seminales
 prostaat
 Klieren van Cowper/glandulae bulbourethrales

- de mannelijke uitwendige geslachtsorganen
 Penis
 Scrotum

- Hoe heet de laag spierweefsel in het scrotum, en welke functie heeft die?
M. cremaster = kan zich samentrekken waardoor de testes dichter tegen het lichaam aan komen
liggen, hierdoor wordt voorkomen dat de temperatuur in het scrotum te veel daalt.

- Waarom kennen geslachtscellen een meiotische deling?
Meiotische deling is gekenmerkt door de halvering van erfelijk materiaal. Weten dat elke
lichaamscel 46chromosomen bevat. Bij meiose ontwikkelt een stamcel (46chromosomen) zich tot
4 cellen of gameten die elk 23chromosomen bevatten. Deze halvering van het erfelijk materiaal is
nodig omdat bij de bevruchting een zaadcel en een eicel versmelten en zo dus elk hun deeltje
erfelijk materiaal hebben. Ze hebben beide dus 23 chromosomen (haploïd) & samen komen ze dan
aan 46chromosomen, een cel met het normale aantal chromosomen.

- Teken en bespreek de weg die spermacellen volgen vanuit de testiskanaaltjes tot buiten?
1) Zaadcellen worden aangemaakt in de testes  door meiotische deling.
2) Door rijping worden spermacellen geduwt naar het lumen van de testiskanaaltjes.
3) Spermacellen verlaten kanaaltjes & passeren door een doolhof van doorgangen, rete testis (=
netwerk van bloedvaten & afvoerbuizen) en ductuli efferentes, voordat ze de epididymis
(bijbal) binnenkomen, het begin van de afvoergangen van de mannelijke
voortplantingsorganen.
4) Vervolgens worden ze opgeslagen in de epidiymis & het begin van de ductus deferens (of
zaadleider of vas deferens).
5) Via ductus deferens volgen ze hun weg waarbij deze aansluit op de urethra dit ter hoogte van
de prostaat  door peristaltische contracties in de gespierde wanden van de zaadleiders
worden spermacellen & vloeistof door de buis gestuwd. De ductus deferens kotm samen met
de afvoerbuis van vesica (of glandula) seminalis en vormt vanaf daar de ductus ejaculatorius.
Deze korte buis mondt vrij snel al uit in de urethra. Buis loopt door de gespierde wand van de
prostaatklier en mondt uit in de urethra samen met het ejaculatiekanaal vanaf de andere zijde.
6) Ter hoogte van de prostaat worden aan de gevormde spermacellen
 klierproduct toegevoegd van de accesoire organen (vesica
seminales, prostaatkliern glandulae bolbourethrales)
7) Via urethra volgen ze hun weg naar buiten.
- Teken en bespreek de bouw van een spermacel.
Spermacel/spermatozo bestaat uit 3 duidelijk onderscheiden
gedeelten:
 De kop

, = bevat een kern die met dicht opeengeklapte chromosomen is gevuld. Aan het uiteinde
van de kop bevindt zich het acrosoom dat enzymen bevat die noodzakelijk zijn voor de
bevruchting.
 Het middelste gedeelte
= Kop is via een korte hals met het middelste gedeelte verbonden. De hals bevat beide
centriolen van de spermatide. De mitochondria in het middelste deel zijn gerangschikt in
een spiraal. Deze leveren de energie voor de beweging van de staart.
 De staart
= De staart is het enige voorbeeld van een zweephaar in het menselijk lichaam. De
kurkentrekkerachtige beweging ervan stelt de spermatozo in staat zich voort te bewegen.

Spermacel is een cel met organellen zoals elke andere cel. De celkern bevat
23chromosomen. Een spermacel heeft een zweephaar/flagella en heeft ook een acrosoom
gevuld met enzymes.

- Wat wordt bedoeld met de capacitatie van spermacellen? Welke twee voorwaarden zijn er voor
een goede capacitatie?
CAPACITATIE
= de beweeglijkheid van de zaadcel.

Er zijn 2 voorwaarden daarvoor:
1) Spermacellen zijn gemengd met klierproduct van de zaadblaasjes.
2) Spermacellen zijn blootgesteld aan omstandigheden binnen in de vagina.
- Welke zijn de drie accesoire klieren bij het voortplantingsstelsel bij de man? Wat is de
respectievelijke functie van hun klierproduct?
 Vesica seminales/zaadblaasjes
1ste stap van de capacitatie van zaadcellen  de zaadcellen beweeglijk maken.
 Prostaatklier
Antibiotische eigenschappen (bacteriën die zich bevinden in de urethra en de vagina).
 Cowperklieren/glandulae bolbourethrales
Neutraliseert het zuur milieu.

- Waaruit bestaat zaadvocht?
ZAADVOCHT
= het vloeibare gedeelte van het sperma, een mengsel van klierproducten met een eigen
samenstelling wat betreft ionen en voedingsstoffen.

Zaadvocht:
 Vocht van de zaadblaasjes
 Prostaatvocht
 Vocht van de cowperklieren
 Vocht van de steuncellen
 Vocht van de epididymis




- Teken en bespreek de bouw van de penis.