HOOFDSTUK 4: HET WEEFSELNIVEAU.
KEYPOINTS VAN DIT HOOFDSTUK
Terminologie: duidelijk kunnen omschrijven, een definitie of een synoniem
kunnen geven:
- Endocrien klierproduct
Klierproducten worden intern, aan het weefselvocht en het bloed,
afgegeven.
- Exocrien klierproduct
Klierproducten worden aan het externe oppervlak van het epitheel
afgegeven.
- Basale membraan/Lamina basalis
Verbinden epitheelcellen aan de rest van lichaam. Biedt stevigheid en
weerstand tegen vervorming. Vormt barrière die verplaatsing van eiwitten
en andere grote moleculen vanuit het onderliggende bindweefsel naar het
epitheel verhindert. Ligt tussen epitheel en de onderliggende bindweefsels.
- Mastocyt/Mestcel
Kleine, beweeglijke bindweefselcellen die vaak in de buurt van bloedvaten
worden aangetroffen.
Kunnen opsommen en/of uitleggen in de juiste terminologie + ook de
terminologie zelf kunnen omschrijven of er een duidelijke definitie van
kunnen geven:
- Som de vier weefseltypen op.
1. EPITHEEL
- Wat is ‘epitheel’?
= Dekweefsel
Epitheel is een weefseltype dat bestaat uit 1 of meer lagen
regelmatig naast elkaar gerangschikte cellen die met elkaar en
aaneengesloten verband vormen.
- Geef en bespreek de drie mogelijke verbindingen tussen cellen
(tight junction, gap junction, desmosoom).
Tight junction/zonula occludens
Tight junction wordt gevormd door de versmelting van de
buitenste lagen van twee pasmamembranen. Lipidelagen van
aangrenzende plasmamembranen stevig met elkaar
verbonden via elkaar grijpende membraaneiwitten. Het vormt
doorlopende hechtende gordel die de cellen omgeeft en deze
met de naburige cellen verbindt.
Gap junction
Gap junction laten diffusie van ionen en kleine moleculen
tussen 2 cellen toe. 2 cellen worden door
transmembraaneiwitten (connexonen) bij elkaar gehouden.
Samen vormen ze een smalle doorgang waardoor kleine
moleculen en ionen van de ene naar de andere cel kunnen
gaan.
, Desmosoom
Plasmamembranen van 2 cellen met elkaar verbonden via
CAMs en proteoglycanen tussen de tegenoverliggende
compacte gebiedhes van elke cel.
- Bespreek de functie van microvilli en van cilia op het epitheliaal
oppervlak.
Microvilli
Oppervlakte van het epitheel wordt vergroot. Ze zijn meestal
aanwezig op buitenste oppervlakte waar het epitheel inwendige
transportbuizen bekleed en waar er veel uitwisseling is van stoffen.
Cilia
Stoffen worden door deze trilharen vooruitbewogen en het bekleedt
de luchtwegen.
- Hoe vernieuwt en herstelt het epitheel?
Epitheel moet zichzelf constant vernieuwen en herstellen. Enigste
manier waardoor epitheel zijn structuur kan behouden, is door
voortdurende deling van ongedifferentieerde cellen =
stamcellen/kiemcellen. Ze liggen in de diepste lagen van het
epitheel, vlakbij basale membraan.
- Bespreek op welke manier de functie van het epitheel een invloed
heeft op het aantal cellagen en op de verschillende celvormen.
Fysiologie:
Uitwisseling van stoffen bescherming van onderliggende
structuren
Anatomie:
Eenlagig laveiselepitheel meerlagig cilindrisch epitheel
o éénlagig: dun, 1 cellaag. Kan geen goede mechanische
beschermign bieden. Enkel op beschermde plaatsen in
lichaam aangetroffen. Bekleden inwendige compartimenten
en transportbuizen. Kenmerkend voor gebieden waar
afscheiding of opname plaatsvindt. Dunne lagen
vergemakkelijken de diffusie van stoffen die epitheelbarrière
moeten passeren.
o Meerlagig: verschillende cellen liggen boven basale
membraan. Biedt bescherming en wordt aangetroffen in
gebieden die chemisch of mechanisch worden belast.
- Geef en bespreek de drie mechanismen van afscheiding van
klierproduct (merocrien – apocrien – holocrien).
- Merocrien
Afscheiding vindt plaats via exocytose. Mucine wordt met
water gemengd zodat slijm ontstaat.
KEYPOINTS VAN DIT HOOFDSTUK
Terminologie: duidelijk kunnen omschrijven, een definitie of een synoniem
kunnen geven:
- Endocrien klierproduct
Klierproducten worden intern, aan het weefselvocht en het bloed,
afgegeven.
- Exocrien klierproduct
Klierproducten worden aan het externe oppervlak van het epitheel
afgegeven.
- Basale membraan/Lamina basalis
Verbinden epitheelcellen aan de rest van lichaam. Biedt stevigheid en
weerstand tegen vervorming. Vormt barrière die verplaatsing van eiwitten
en andere grote moleculen vanuit het onderliggende bindweefsel naar het
epitheel verhindert. Ligt tussen epitheel en de onderliggende bindweefsels.
- Mastocyt/Mestcel
Kleine, beweeglijke bindweefselcellen die vaak in de buurt van bloedvaten
worden aangetroffen.
Kunnen opsommen en/of uitleggen in de juiste terminologie + ook de
terminologie zelf kunnen omschrijven of er een duidelijke definitie van
kunnen geven:
- Som de vier weefseltypen op.
1. EPITHEEL
- Wat is ‘epitheel’?
= Dekweefsel
Epitheel is een weefseltype dat bestaat uit 1 of meer lagen
regelmatig naast elkaar gerangschikte cellen die met elkaar en
aaneengesloten verband vormen.
- Geef en bespreek de drie mogelijke verbindingen tussen cellen
(tight junction, gap junction, desmosoom).
Tight junction/zonula occludens
Tight junction wordt gevormd door de versmelting van de
buitenste lagen van twee pasmamembranen. Lipidelagen van
aangrenzende plasmamembranen stevig met elkaar
verbonden via elkaar grijpende membraaneiwitten. Het vormt
doorlopende hechtende gordel die de cellen omgeeft en deze
met de naburige cellen verbindt.
Gap junction
Gap junction laten diffusie van ionen en kleine moleculen
tussen 2 cellen toe. 2 cellen worden door
transmembraaneiwitten (connexonen) bij elkaar gehouden.
Samen vormen ze een smalle doorgang waardoor kleine
moleculen en ionen van de ene naar de andere cel kunnen
gaan.
, Desmosoom
Plasmamembranen van 2 cellen met elkaar verbonden via
CAMs en proteoglycanen tussen de tegenoverliggende
compacte gebiedhes van elke cel.
- Bespreek de functie van microvilli en van cilia op het epitheliaal
oppervlak.
Microvilli
Oppervlakte van het epitheel wordt vergroot. Ze zijn meestal
aanwezig op buitenste oppervlakte waar het epitheel inwendige
transportbuizen bekleed en waar er veel uitwisseling is van stoffen.
Cilia
Stoffen worden door deze trilharen vooruitbewogen en het bekleedt
de luchtwegen.
- Hoe vernieuwt en herstelt het epitheel?
Epitheel moet zichzelf constant vernieuwen en herstellen. Enigste
manier waardoor epitheel zijn structuur kan behouden, is door
voortdurende deling van ongedifferentieerde cellen =
stamcellen/kiemcellen. Ze liggen in de diepste lagen van het
epitheel, vlakbij basale membraan.
- Bespreek op welke manier de functie van het epitheel een invloed
heeft op het aantal cellagen en op de verschillende celvormen.
Fysiologie:
Uitwisseling van stoffen bescherming van onderliggende
structuren
Anatomie:
Eenlagig laveiselepitheel meerlagig cilindrisch epitheel
o éénlagig: dun, 1 cellaag. Kan geen goede mechanische
beschermign bieden. Enkel op beschermde plaatsen in
lichaam aangetroffen. Bekleden inwendige compartimenten
en transportbuizen. Kenmerkend voor gebieden waar
afscheiding of opname plaatsvindt. Dunne lagen
vergemakkelijken de diffusie van stoffen die epitheelbarrière
moeten passeren.
o Meerlagig: verschillende cellen liggen boven basale
membraan. Biedt bescherming en wordt aangetroffen in
gebieden die chemisch of mechanisch worden belast.
- Geef en bespreek de drie mechanismen van afscheiding van
klierproduct (merocrien – apocrien – holocrien).
- Merocrien
Afscheiding vindt plaats via exocytose. Mucine wordt met
water gemengd zodat slijm ontstaat.
