WOONCULTUUR MICRO
YAANA ENGELEN
1BAIA
2021-2022
LES 1 INTRO BELEID KEUKEN
Wat is wonen? Het hebben van een woning
Maar een huis is nog geen thuis
Huis onderverdelen:
- Fysieke huis: materiële
- Het gebruik van het huis: handelingen en rituelen
- De mentale thuis: betekenisgeving en relaties
De relatie tussen fysieke en sociale ruimte (maatschappij)
- ruimte als neutrale achtergrond: vaak binnen niet-ruimte gerelateerde disciplines
(decor, scene) (vb. sociologie, psychologie) bij bijvoorbeeld studies over
echtscheidingen wordt er niet veel gekeken naar de ruimte waar problemen zich
plaatsvinden
- ruimte als instrument: binnen de planning, om maatschappij te ordenen vb. Berlijnse
muur
- ruimte als podium voor verandering: bepaald gedraag aanmoedigen vb. door een
felle kleur te gebruiken gaan mensen snel weg
Huis vertelt veel over wie we zijn, wat we belangrijk vinden, hoe kinderen opvoeden,…
Woonbeleid
Het Vlaamse wonen vanaf WO2 via overheidsbeleid
Na WO2 komen er ideeën hoe het land moeten herinrichten: socialisten vs. katholieken
1
,Katholieken Socialisten
Prive initiatief via subsidies= eigen huis Nationaal georganiseerd via centraal
bouwen in landelijk gebied planbureau
Vooral in landelijke gebieden → goedkope Vooral in steden → daar is werk
grond
Voorkeur naar eengezinswoningen hoogbouw
Sociale huisvesting: omdat armen
ondersteund moeten worden
Socialisten willen niet dat elke Belg een eigen woning gaat bouwen
➔ Ze krijgen allebei een wet
- Wet de Taeye (1948): katholieken: geeft subsidies om te bouwen
- Wet Brunfaut (1949): socialisten: voorziet sociale woningen
➔ De katholieke visie domineert: weinig sociale woningen in B en eigen woning
gepromoot
Dus: impliciet woonbeleid= overheid bouwt zelf weinig maar gaf subsidies aan mensen om
wel zelf te kunnen bouwen
➔ De baksteen/ eigensdomsbezit is gestimuleerd door het beleid via Taeye
Nu: geen premies meer, maar wel een belastingsvermindering mogelijk (zo stimuleren ze
nog steeds bouwen van eigen woning)
➔ Matteüseffect: rijken worden rijker en armen worden armer: mensen met geld
kunnen bouwen en krijgen belastingsvermindering maar armen niet
Is Belg geboren met baksteen in de maag? Nee, niet uit zichzelf → overheid moedigt aan
door subsidies en verminderingen + huurders zijn slechter af
De spelers
3 zuilen:
- Katholiek
- Socialistisch
- Liberaal
➔ Al de groeperingen hadden eigen visie op wonen: zie je terug in hun interieurs
2
, 1. Boerinnen en boerenbond
- Promootten familieleven: als dam tegen het socialisme + versterking van het
platteland
- Wooncultuur educatie
- Steunden visie van CVP: particulier initiatief + wonen op het platteland
Boerinnenbond:
Ze hadden een Dienst Wonen: communiceerden over huishoudkunde en wooncultuur via:
publicaties - workshops - tentoonstellingen - ‘voorbeeldwoningen’
Boerenbond:
Hadden Technische Dienst: advies over stallen, machines, enz. +technisch en juridisch advies
2. Christelijke Arbeidersbeweging
- promotie van privaat initiatief > bij voorkeur huis met tuin = eigendom bezitten vaak
rijwoningen wand arbeiders konden grote woningen niet betalen
- Arbeiders met beperkt inkomen > huren, sociale huisvesting
- engagement in de sociale huisvestingssector
3. Socialistische Vooruitziende vrouwen en Socialistische partij
- Promoten van sociale huisvesting
- Woonadvies via blad ‘Stem der vrouw’
NHM (Nationale Huisvestingsmaatschappij → Een professioneel blad “Wonen” gericht op
architecten en ambtenaren.
NMKL (Nationale Maatschappij voor de Kleine Landeigendommen)
➔ Bouwen woningen voor mensen met laag inkomen
3
, DEEL 2 DE KEUKEN
Typologische evolutie van de keuken
Na WO2 kwam er een moderne keuken bij gezinnen
ruimte niet centraal
achteraan of op de
kelderverdieping
➔ goederenlift in woning Les Zéphirs (1920)
Modernisering begin 20ste eeuw in keuken bij hogere klasse: moderniseren en investeren in
keuken
- Door dienstbodenvraagstuk= inwonend personeel nog moeilijk te vinden door beter
betaalde jobs in de industrie → dus keuken uitrusting verbeteren
Amerikaanse huishouding: zo efficiënt mogelijk maken + snel overal aankunnen
➔ Dit gecombineerd met strakke lijnen van modernisme
➔ Frankfürter Küche (1926) Van Grete SchPutte _Lihotzky
4
YAANA ENGELEN
1BAIA
2021-2022
LES 1 INTRO BELEID KEUKEN
Wat is wonen? Het hebben van een woning
Maar een huis is nog geen thuis
Huis onderverdelen:
- Fysieke huis: materiële
- Het gebruik van het huis: handelingen en rituelen
- De mentale thuis: betekenisgeving en relaties
De relatie tussen fysieke en sociale ruimte (maatschappij)
- ruimte als neutrale achtergrond: vaak binnen niet-ruimte gerelateerde disciplines
(decor, scene) (vb. sociologie, psychologie) bij bijvoorbeeld studies over
echtscheidingen wordt er niet veel gekeken naar de ruimte waar problemen zich
plaatsvinden
- ruimte als instrument: binnen de planning, om maatschappij te ordenen vb. Berlijnse
muur
- ruimte als podium voor verandering: bepaald gedraag aanmoedigen vb. door een
felle kleur te gebruiken gaan mensen snel weg
Huis vertelt veel over wie we zijn, wat we belangrijk vinden, hoe kinderen opvoeden,…
Woonbeleid
Het Vlaamse wonen vanaf WO2 via overheidsbeleid
Na WO2 komen er ideeën hoe het land moeten herinrichten: socialisten vs. katholieken
1
,Katholieken Socialisten
Prive initiatief via subsidies= eigen huis Nationaal georganiseerd via centraal
bouwen in landelijk gebied planbureau
Vooral in landelijke gebieden → goedkope Vooral in steden → daar is werk
grond
Voorkeur naar eengezinswoningen hoogbouw
Sociale huisvesting: omdat armen
ondersteund moeten worden
Socialisten willen niet dat elke Belg een eigen woning gaat bouwen
➔ Ze krijgen allebei een wet
- Wet de Taeye (1948): katholieken: geeft subsidies om te bouwen
- Wet Brunfaut (1949): socialisten: voorziet sociale woningen
➔ De katholieke visie domineert: weinig sociale woningen in B en eigen woning
gepromoot
Dus: impliciet woonbeleid= overheid bouwt zelf weinig maar gaf subsidies aan mensen om
wel zelf te kunnen bouwen
➔ De baksteen/ eigensdomsbezit is gestimuleerd door het beleid via Taeye
Nu: geen premies meer, maar wel een belastingsvermindering mogelijk (zo stimuleren ze
nog steeds bouwen van eigen woning)
➔ Matteüseffect: rijken worden rijker en armen worden armer: mensen met geld
kunnen bouwen en krijgen belastingsvermindering maar armen niet
Is Belg geboren met baksteen in de maag? Nee, niet uit zichzelf → overheid moedigt aan
door subsidies en verminderingen + huurders zijn slechter af
De spelers
3 zuilen:
- Katholiek
- Socialistisch
- Liberaal
➔ Al de groeperingen hadden eigen visie op wonen: zie je terug in hun interieurs
2
, 1. Boerinnen en boerenbond
- Promootten familieleven: als dam tegen het socialisme + versterking van het
platteland
- Wooncultuur educatie
- Steunden visie van CVP: particulier initiatief + wonen op het platteland
Boerinnenbond:
Ze hadden een Dienst Wonen: communiceerden over huishoudkunde en wooncultuur via:
publicaties - workshops - tentoonstellingen - ‘voorbeeldwoningen’
Boerenbond:
Hadden Technische Dienst: advies over stallen, machines, enz. +technisch en juridisch advies
2. Christelijke Arbeidersbeweging
- promotie van privaat initiatief > bij voorkeur huis met tuin = eigendom bezitten vaak
rijwoningen wand arbeiders konden grote woningen niet betalen
- Arbeiders met beperkt inkomen > huren, sociale huisvesting
- engagement in de sociale huisvestingssector
3. Socialistische Vooruitziende vrouwen en Socialistische partij
- Promoten van sociale huisvesting
- Woonadvies via blad ‘Stem der vrouw’
NHM (Nationale Huisvestingsmaatschappij → Een professioneel blad “Wonen” gericht op
architecten en ambtenaren.
NMKL (Nationale Maatschappij voor de Kleine Landeigendommen)
➔ Bouwen woningen voor mensen met laag inkomen
3
, DEEL 2 DE KEUKEN
Typologische evolutie van de keuken
Na WO2 kwam er een moderne keuken bij gezinnen
ruimte niet centraal
achteraan of op de
kelderverdieping
➔ goederenlift in woning Les Zéphirs (1920)
Modernisering begin 20ste eeuw in keuken bij hogere klasse: moderniseren en investeren in
keuken
- Door dienstbodenvraagstuk= inwonend personeel nog moeilijk te vinden door beter
betaalde jobs in de industrie → dus keuken uitrusting verbeteren
Amerikaanse huishouding: zo efficiënt mogelijk maken + snel overal aankunnen
➔ Dit gecombineerd met strakke lijnen van modernisme
➔ Frankfürter Küche (1926) Van Grete SchPutte _Lihotzky
4
