Betekenis vermaatschappelijking
- Aaibaarheidsfactor (breed gebruikt)
- Containerbegrip (Babylonische verwarring)
- Negatieve connotatie bv. middelen besparing
Kernwoorden:
- Deïnstitutionalisering bv. afbouw bedden in psychiatrie, kleinere leefgroepen
- Community care: zorg in en door smlv
- Krachtgericht: krachten persoon
- Contextgericht: krachten omgeving
- Vraaggericht: wat willen cliënten zelf
- Respijtzorg: mantelzorgers tijdelijk ontlasten
Positieve lezing: RECHT op participatie Negatieve lezing: PLICHT tot participatie
Subsidiariteit: uitputten informele netwerken
Complementariteit: samenwerken, elkaar versterken en aanvullen
Historische voedingsbodem vermaatschappelijking
Liberale staat (19e e): geen beschermende maatregelen bv. ziekteverlof, pensioen...
1) Opkomst verzorgingsstaat (midden 20ste eeuw)
2) Kritiek op residentiële zorg (jaren ’60 - ’70)
- Antipsychiatrie
o Extramuralisering: recht op volwaardige deelname aan maatschappij
o Deïnstitutionalisering: ontmanteling psych ziekenhuizen (Basaglia wet ’78) Leidt tot fys integratie
3) Normalisatieprincipe (beeldvorming)
- Beperking vs. Handicap
4) Veronderstelde ineffectiviteit vd sociale sector
- Gelijkenis 2de variant: terugdringen v intensieve/residentiële zorg, sterkere focus op informele en ambulante zorg.
Informeel netwerk dient meer zorg op te nemen.
- Prestatiestaat
Uitdagingen vermaatschappelijking
- Zorg in en door samenleving
- Inclusief burgerschap
- Nood aan sociale integratie
- Gebrek sociale cohesie is probleem en oplossing
- Eigen verantwoordelijkheid ≠ eigen schuld
- Mogelijkheden en voorwaarden participatie ≠ dwingen
- Inzetten ambulante hulpverlening en eigen netwerk
o Budgettaire overwegingen
Randvoorwaarden vermaatschappelijking
NIET OF-OF, MAAR EN-EN
- Formele en informele zorg
- Onvoorwaardelijk recht op hulpverlening bewaken
- Warme en koude solidariteit
ONDERSTEUNING
- Burger
- Professional
- Mantelzorger
Positieve aspecten vermaatschappelijking
- Solidaire samenleving
- Recht op participatie en zelfbepaling
- Kracht en expertise
- Voorkomt reductie tot probleem en institutionalisering
- Tegen overprofessionalisering vd zorg
, Huidige tendens in werkveld en samenleving binnen context van vermaatschappelijking
- Nood aan sociale integratie.
o Sensibilisering
- Angst voor het onbekende, kloof tss theorie en praktijk.
Huidige tendensen: veel mensen zijn fysiek aanwezig, maar er is geen sprake v. sociale integratie. Ze voelen zich niet
verbonden met andere mensen in de maatschappij (vermaatschappelijking)
Belang van transculturele competenties en cultuursensitief werken in maatschappelijke context
Samenleving v toenemende transitie (constant in evolutie/beweging door verschillende invloeden): alsmaar diverser
Kernconcepten transculturaliteit
1) Migratie
o Inkomende migratiestroom
o Uitkomende migratiestroom
2) Mondialisering of globalisering
o Samenwerking/verwevenheid tss regio’s/landen
o Globale interafhankelijkheid
Belang kruisbestuiving
- Machtsverhoudingen en sociaal-maatschappelijke positie
- Bepaalt aansluiting/uitsluiting in relatie tot maatschappelijke norm
- Privileges en achterstellingsmechanismen
- Divers sensitief werken en niet enkel cultuursensitief!
o Niet hervallen in culturalisering (enge blik op iemands culturaliteit)
o Bewust v gelaagdheid en veranderlijkheid v iemands identiteit
Invloed cultuur in beleving ondersteuningsnoden en hulpverlening
- Ervaringen v alledaagse levensomstandigheden (subj > obj)
- Leefwereld gebonden betekenisverleningen
- Ondersteuning v alledaagse inspanningen om waardig leven
- Verschillen in levensomstandigheden en perceptuele omstandigheden v individuen
Transculturaliteit in relatie tot orthopedagogiek
- Internationaal beïnvloed, leren v andere landen
- Omgaan divers publiek, rekening houden, zo aanbod voor iedereen
Superdiversiteit (vooral kwantitatief berekend)
- Nieuwe realiteit: normalisering v diversiteit (ten gevolge v migratie en globalisering)
Kwantitatieve dimensie
- Cijfermatige groei v diversiteit
- ‘majority-minority societies’ (MMS): meerderheid bestaat uit minderheidsgroepen
Kwalitatieve dimensie
- Diversiteit binnen diversiteit (complexere en gediversifieerdere migratiepatronen)
Omgaan met culturele verschillen als hulpverlener
DO’S DONT’S
- Open houding en exploratieve benadering - Culturele feiten
- Vaardigheden: “Trans”-processen stimuleren - Essentialisering
- Uitwisseling, beïnvloeding en confrontatie obv - Overculturalisering
erkende gelijkwaardigheid en diversiteit - Opdringen v eigen referentiekaders
- Veranderingen obv uitwisseling
- Kennis: “Culturele intelligentie”
- = (zelf)reflectie
- = metacognitieve processen
- Erkennen v ‘bricolage’ in zoeken naar
welzijn(bevordering)
- Aaibaarheidsfactor (breed gebruikt)
- Containerbegrip (Babylonische verwarring)
- Negatieve connotatie bv. middelen besparing
Kernwoorden:
- Deïnstitutionalisering bv. afbouw bedden in psychiatrie, kleinere leefgroepen
- Community care: zorg in en door smlv
- Krachtgericht: krachten persoon
- Contextgericht: krachten omgeving
- Vraaggericht: wat willen cliënten zelf
- Respijtzorg: mantelzorgers tijdelijk ontlasten
Positieve lezing: RECHT op participatie Negatieve lezing: PLICHT tot participatie
Subsidiariteit: uitputten informele netwerken
Complementariteit: samenwerken, elkaar versterken en aanvullen
Historische voedingsbodem vermaatschappelijking
Liberale staat (19e e): geen beschermende maatregelen bv. ziekteverlof, pensioen...
1) Opkomst verzorgingsstaat (midden 20ste eeuw)
2) Kritiek op residentiële zorg (jaren ’60 - ’70)
- Antipsychiatrie
o Extramuralisering: recht op volwaardige deelname aan maatschappij
o Deïnstitutionalisering: ontmanteling psych ziekenhuizen (Basaglia wet ’78) Leidt tot fys integratie
3) Normalisatieprincipe (beeldvorming)
- Beperking vs. Handicap
4) Veronderstelde ineffectiviteit vd sociale sector
- Gelijkenis 2de variant: terugdringen v intensieve/residentiële zorg, sterkere focus op informele en ambulante zorg.
Informeel netwerk dient meer zorg op te nemen.
- Prestatiestaat
Uitdagingen vermaatschappelijking
- Zorg in en door samenleving
- Inclusief burgerschap
- Nood aan sociale integratie
- Gebrek sociale cohesie is probleem en oplossing
- Eigen verantwoordelijkheid ≠ eigen schuld
- Mogelijkheden en voorwaarden participatie ≠ dwingen
- Inzetten ambulante hulpverlening en eigen netwerk
o Budgettaire overwegingen
Randvoorwaarden vermaatschappelijking
NIET OF-OF, MAAR EN-EN
- Formele en informele zorg
- Onvoorwaardelijk recht op hulpverlening bewaken
- Warme en koude solidariteit
ONDERSTEUNING
- Burger
- Professional
- Mantelzorger
Positieve aspecten vermaatschappelijking
- Solidaire samenleving
- Recht op participatie en zelfbepaling
- Kracht en expertise
- Voorkomt reductie tot probleem en institutionalisering
- Tegen overprofessionalisering vd zorg
, Huidige tendens in werkveld en samenleving binnen context van vermaatschappelijking
- Nood aan sociale integratie.
o Sensibilisering
- Angst voor het onbekende, kloof tss theorie en praktijk.
Huidige tendensen: veel mensen zijn fysiek aanwezig, maar er is geen sprake v. sociale integratie. Ze voelen zich niet
verbonden met andere mensen in de maatschappij (vermaatschappelijking)
Belang van transculturele competenties en cultuursensitief werken in maatschappelijke context
Samenleving v toenemende transitie (constant in evolutie/beweging door verschillende invloeden): alsmaar diverser
Kernconcepten transculturaliteit
1) Migratie
o Inkomende migratiestroom
o Uitkomende migratiestroom
2) Mondialisering of globalisering
o Samenwerking/verwevenheid tss regio’s/landen
o Globale interafhankelijkheid
Belang kruisbestuiving
- Machtsverhoudingen en sociaal-maatschappelijke positie
- Bepaalt aansluiting/uitsluiting in relatie tot maatschappelijke norm
- Privileges en achterstellingsmechanismen
- Divers sensitief werken en niet enkel cultuursensitief!
o Niet hervallen in culturalisering (enge blik op iemands culturaliteit)
o Bewust v gelaagdheid en veranderlijkheid v iemands identiteit
Invloed cultuur in beleving ondersteuningsnoden en hulpverlening
- Ervaringen v alledaagse levensomstandigheden (subj > obj)
- Leefwereld gebonden betekenisverleningen
- Ondersteuning v alledaagse inspanningen om waardig leven
- Verschillen in levensomstandigheden en perceptuele omstandigheden v individuen
Transculturaliteit in relatie tot orthopedagogiek
- Internationaal beïnvloed, leren v andere landen
- Omgaan divers publiek, rekening houden, zo aanbod voor iedereen
Superdiversiteit (vooral kwantitatief berekend)
- Nieuwe realiteit: normalisering v diversiteit (ten gevolge v migratie en globalisering)
Kwantitatieve dimensie
- Cijfermatige groei v diversiteit
- ‘majority-minority societies’ (MMS): meerderheid bestaat uit minderheidsgroepen
Kwalitatieve dimensie
- Diversiteit binnen diversiteit (complexere en gediversifieerdere migratiepatronen)
Omgaan met culturele verschillen als hulpverlener
DO’S DONT’S
- Open houding en exploratieve benadering - Culturele feiten
- Vaardigheden: “Trans”-processen stimuleren - Essentialisering
- Uitwisseling, beïnvloeding en confrontatie obv - Overculturalisering
erkende gelijkwaardigheid en diversiteit - Opdringen v eigen referentiekaders
- Veranderingen obv uitwisseling
- Kennis: “Culturele intelligentie”
- = (zelf)reflectie
- = metacognitieve processen
- Erkennen v ‘bricolage’ in zoeken naar
welzijn(bevordering)
