Hoe worden jongeren tussen de 16 en 21 jaar door influencers op
Instagram beïnvloed?
Namen:
Opleiding: Sociaal Juridische Dienstverlening
Instelling: Hogeschool Leiden
Klas:
Vak: De Kritische blik
Docent:
Datum: Thursday 9 June 2022
,Inhoudsopgave
Inleiding................................................................................................................................. 2
Hoofdstuk 1 – Hoe worden de normen en waarden van Nederlandse jongeren
beïnvloed/veranderd door influencers op Instagram?.......................................................3
Hoofdstuk 2 – Is het goed dat influencers hun hele leven op Instagram zetten?............6
Hoofdstuk 3 – Hoe beïnvloeden jongeren elkaar op Instagram?......................................8
In hoeverre worden jongeren beïnvloed door hun omgeving?............................................................8
Wat zijn de gevaren van onderlinge beïnvloeding?............................................................................9
Hoofdstuk 4 – Wat is de invloed van Instagram op eenzaamheid?.................................10
Hoofdstuk 5 – Hebben influencers invloed op het koopgedrag van jongeren?.............11
Wie hebben allemaal invloed op het koopgedrag van jongeren?......................................................11
Hoe populair zijn door influencers gepromote producten?................................................................12
Hoofdstuk 6 – Hoe hebben influencers invloed op het koopgedrag van jongeren?......12
Hoe populair is Instagram?............................................................................................................... 12
Waarom kopen volgers producten die zijn gepromoot door een influencer?....................................13
Wat is het kostenplaatje van influencer marketing voor bedrijven?..................................................13
Conclusie............................................................................................................................. 14
Literatuurlijst....................................................................................................................... 15
Bijlage I – Enquête ethiek...................................................................................................19
Bijlage II – Enquête economie & sociologie......................................................................25
Bijlage III – Interview met een influencer...........................................................................31
Inleiding
Het maatschappelijk vraagstuk dat wij hebben onderzocht is: “Hoe worden jongeren tussen
de 16 en 21 jaar door influencers op Instagram beïnvloed?”. Wij hebben dit vraagstuk
onderzocht aan de hand van drie verschillende invalshoeken, namelijk de ethische
invalshoek, de sociologische invalshoek en de economische invalshoek.
,Wij hebben voor de invalshoek ethiek gekozen, omdat sociale media samengaat met de
normen en waarden van mensen. Wij vinden het interessant om te kijken naar de gevolgen
die Instagram heeft voor de normen en waarden van de maatschappij.
Voor de invalshoek sociologie hebben wij gekozen, omdat we tijdens ons onderzoek hebben
gekeken naar de relaties tussen mensen en hoe dit wordt beïnvloed door Instagram.
De invalshoek economie hebben wij gekozen, omdat wij op Instagram vaak tegenkomen dat
producten gepromoot worden door influencers. Daarnaast delen influencers ook
kortingscodes voor bepaalde merken en/of producten. Wij werden nieuwsgierig naar het feit
of het koopgedrag van jongeren hierdoor beïnvloed zou kunnen worden
Voordat wij overgaan naar onze deelvragen, gaan wij uitleggen wat een influencer is. Bij het
woord influencer hoor je het woordje influence, wat invloed betekend. Je zou een influencer
dan ook kunnen definiëren als een beïnvloeder. Als influencer hoef je niet per definitie veel
volgers te hebben. De hoeveelheid volgers van Nederlandse influencers op Instagram
varieert dan ook van slechts duizenden tot tienduizenden.1 Influencers zijn op bijna alle
sociale kanalen te vinden, maar vooral op Instagram en Youtube. Wij focussen ons in het
onderzoek op Instagram.
Hoofdstuk 1 – Hoe worden de normen en waarden van Nederlandse jongeren
beïnvloed/veranderd door influencers op Instagram?
Instagram is de laatste jaren razend populair geworden. Uit onze eigen enquête blijkt dat
93% van de geënquêteerde jongeren Instagram gebruikt. Met al deze nieuwe ontwikkelingen
gaan verschillende ethische dillema’s gepaard. Instagram kan bijvoorbeeld grote sociale druk
met zich meebrengen. De directeur van Instagram erkent dit probleem en is op dit moment
1
Arrachart 2017, bekeken op 20 november 2019
, een onderzoek aan het doen om de like button niet meer zichtbaar te maken op Instagram.
Zelf noemt hij de oneindige scroll “psychologische cocaïne”. 2
Moet Instagram verantwoordelijkheid nemen voor de privacy van de gebruikers?
Met de opkomst van de sociale media is privacy een groot discussiepunt geworden. Mensen
delen hun persoonlijke leven hier op en iedereen kan dit ook zien. Maar in hoeverre zijn
mensen eigenlijk bewust van hun privacy en de gevaren die het met zich meebrengt? Uit
onze enquête blijkt dat 40% van de jongeren die de enquête hebben ingevuld niet nadenkt
over wat zij wel en wat zij niet op Instagram plaatsen. Tieners zetten namelijk tegenwoordig
duidelijk meer persoonlijke gegevens online dan dat zij een paar jaar geleden deden. 3 Het
leven speelt zich op dit moment meer af in de online wereld dan voorheen. Het draait om
zien en gezien worden. Wij denken dat dit een van de redenen is dat men meer gegevens
deelt dan ooit.
Instagram heeft wel ingesteld dat je zelf kan kiezen of je profiel openbaar of privé is. Echter
moet je zelf de stap, en dus ook de drempel over gaan, maken om je account op privé te
zetten. Waarom is deze keuze zo gemaakt en is de keuze niet omgedraaid en moeten
gebruikers juist de keuze kunnen maken om hun profiel op openbaar te zetten? Wij vinden
dat Instagram de gebruikers moet laten kiezen om hun account op openbaar te zetten. Er
zitten veel jonge gebruikers op Instagram die nog erg onwetend zijn van de gevolgen van het
delen van gegevens. Denk bijvoorbeeld aan je toekomstige baas die gebruik maakt van
sociale media om na te kijken hoe je ‘daadwerkelijk’ bent. Uit onze enquête blijkt ook dat
maar liefst 55% van de geënquêteerde hun account op openbaar heeft staan. Er was hier
ook een duidelijke vergelijking zichtbaar tussen de mensen die aangaven niet na te denken
over wat zij posten en de mensen die hun account openbaar hebben staan. Ook op de vraag
of men zich bewust was van de privacy rondom Instagram gaf 36% aan dat zij hier totaal niet
bewust van zijn en 22% gaf aan dat zij hier niet helemaal bewust van zijn.
Welke gevolgen zijn er als er verplicht een disclosure aan een foto moet worden
toegevoegd?
Vooral jongeren zijn een kwetsbare groep die gemakkelijk beïnvloed kunnen worden.
Influencers spelen hier ook vaak op in. Influencers maken namelijk veel reclame voor
bepaalde bedrijven of merken. Zij hebben hier zelf de keuze om een zogenoemde disclosure
toe te voegen aan hun foto.4 Een disclosure is zijn bepaalde hashtags die duidelijk maken
dat het om reclame gaat. Voorbeelden zijn “#sposored” of “#betaald partnerschap met”. Dit is
niet verplicht, maar sommige influencers maken gelukkig de keuze om dit wel toe te voegen.
De foto wordt in dit geval minder geloofwaardig en de populariteit wordt ook lager. 5 Wij
vinden het belangrijk dat bij een post een disclosure te zien is. Op deze manier geef je de
gebruikers een eerlijk beeld waarom de foto is geplaatst. Wij vinden daarom dat Instagram
de disclosures moet verplichten. Dit is een voorbeeld van deugdenethiek. Deugdenethiek
gaat ervan uit dat de mensen te vormen zijn via opvoeding en onderwijs. Daarbij is het
ontwikkelen van goede eigenschappen belangrijk. Instagram is nu een app waar jongeren
veel tijd aan besteden en veel door worden beïnvloed. Door een disclosure aan de post toe
te voegen laat je eerlijkheid aan de gebruiker zien. Eerlijkheid is een goede eigenschap.
Daarom is het verplichten van disclosures een voorbeeld van deugdenethiek.
Vergroten influencers de onzekerheid van jongeren?
Op Instagram lijkt het vaak alsof het leven van een influencer perfect is. Door gebruik te
maken van bijvoorbeeld fotoshop en door bepaald soort type foto’s te gebruiken, lijkt het al
snel alsof hij of zij een geweldig leventje lijdt. Hierdoor ontstaat een grote sociale druk voor
2
NRC 2019, bekeken op 26 november 2019
3
PewResearch Center 2013, bekeken op 26 november 2019
4
AD 2019, bekeken op 26 november 2019
5
Smolders 2019, bekeken op 26 november 2019
Instagram beïnvloed?
Namen:
Opleiding: Sociaal Juridische Dienstverlening
Instelling: Hogeschool Leiden
Klas:
Vak: De Kritische blik
Docent:
Datum: Thursday 9 June 2022
,Inhoudsopgave
Inleiding................................................................................................................................. 2
Hoofdstuk 1 – Hoe worden de normen en waarden van Nederlandse jongeren
beïnvloed/veranderd door influencers op Instagram?.......................................................3
Hoofdstuk 2 – Is het goed dat influencers hun hele leven op Instagram zetten?............6
Hoofdstuk 3 – Hoe beïnvloeden jongeren elkaar op Instagram?......................................8
In hoeverre worden jongeren beïnvloed door hun omgeving?............................................................8
Wat zijn de gevaren van onderlinge beïnvloeding?............................................................................9
Hoofdstuk 4 – Wat is de invloed van Instagram op eenzaamheid?.................................10
Hoofdstuk 5 – Hebben influencers invloed op het koopgedrag van jongeren?.............11
Wie hebben allemaal invloed op het koopgedrag van jongeren?......................................................11
Hoe populair zijn door influencers gepromote producten?................................................................12
Hoofdstuk 6 – Hoe hebben influencers invloed op het koopgedrag van jongeren?......12
Hoe populair is Instagram?............................................................................................................... 12
Waarom kopen volgers producten die zijn gepromoot door een influencer?....................................13
Wat is het kostenplaatje van influencer marketing voor bedrijven?..................................................13
Conclusie............................................................................................................................. 14
Literatuurlijst....................................................................................................................... 15
Bijlage I – Enquête ethiek...................................................................................................19
Bijlage II – Enquête economie & sociologie......................................................................25
Bijlage III – Interview met een influencer...........................................................................31
Inleiding
Het maatschappelijk vraagstuk dat wij hebben onderzocht is: “Hoe worden jongeren tussen
de 16 en 21 jaar door influencers op Instagram beïnvloed?”. Wij hebben dit vraagstuk
onderzocht aan de hand van drie verschillende invalshoeken, namelijk de ethische
invalshoek, de sociologische invalshoek en de economische invalshoek.
,Wij hebben voor de invalshoek ethiek gekozen, omdat sociale media samengaat met de
normen en waarden van mensen. Wij vinden het interessant om te kijken naar de gevolgen
die Instagram heeft voor de normen en waarden van de maatschappij.
Voor de invalshoek sociologie hebben wij gekozen, omdat we tijdens ons onderzoek hebben
gekeken naar de relaties tussen mensen en hoe dit wordt beïnvloed door Instagram.
De invalshoek economie hebben wij gekozen, omdat wij op Instagram vaak tegenkomen dat
producten gepromoot worden door influencers. Daarnaast delen influencers ook
kortingscodes voor bepaalde merken en/of producten. Wij werden nieuwsgierig naar het feit
of het koopgedrag van jongeren hierdoor beïnvloed zou kunnen worden
Voordat wij overgaan naar onze deelvragen, gaan wij uitleggen wat een influencer is. Bij het
woord influencer hoor je het woordje influence, wat invloed betekend. Je zou een influencer
dan ook kunnen definiëren als een beïnvloeder. Als influencer hoef je niet per definitie veel
volgers te hebben. De hoeveelheid volgers van Nederlandse influencers op Instagram
varieert dan ook van slechts duizenden tot tienduizenden.1 Influencers zijn op bijna alle
sociale kanalen te vinden, maar vooral op Instagram en Youtube. Wij focussen ons in het
onderzoek op Instagram.
Hoofdstuk 1 – Hoe worden de normen en waarden van Nederlandse jongeren
beïnvloed/veranderd door influencers op Instagram?
Instagram is de laatste jaren razend populair geworden. Uit onze eigen enquête blijkt dat
93% van de geënquêteerde jongeren Instagram gebruikt. Met al deze nieuwe ontwikkelingen
gaan verschillende ethische dillema’s gepaard. Instagram kan bijvoorbeeld grote sociale druk
met zich meebrengen. De directeur van Instagram erkent dit probleem en is op dit moment
1
Arrachart 2017, bekeken op 20 november 2019
, een onderzoek aan het doen om de like button niet meer zichtbaar te maken op Instagram.
Zelf noemt hij de oneindige scroll “psychologische cocaïne”. 2
Moet Instagram verantwoordelijkheid nemen voor de privacy van de gebruikers?
Met de opkomst van de sociale media is privacy een groot discussiepunt geworden. Mensen
delen hun persoonlijke leven hier op en iedereen kan dit ook zien. Maar in hoeverre zijn
mensen eigenlijk bewust van hun privacy en de gevaren die het met zich meebrengt? Uit
onze enquête blijkt dat 40% van de jongeren die de enquête hebben ingevuld niet nadenkt
over wat zij wel en wat zij niet op Instagram plaatsen. Tieners zetten namelijk tegenwoordig
duidelijk meer persoonlijke gegevens online dan dat zij een paar jaar geleden deden. 3 Het
leven speelt zich op dit moment meer af in de online wereld dan voorheen. Het draait om
zien en gezien worden. Wij denken dat dit een van de redenen is dat men meer gegevens
deelt dan ooit.
Instagram heeft wel ingesteld dat je zelf kan kiezen of je profiel openbaar of privé is. Echter
moet je zelf de stap, en dus ook de drempel over gaan, maken om je account op privé te
zetten. Waarom is deze keuze zo gemaakt en is de keuze niet omgedraaid en moeten
gebruikers juist de keuze kunnen maken om hun profiel op openbaar te zetten? Wij vinden
dat Instagram de gebruikers moet laten kiezen om hun account op openbaar te zetten. Er
zitten veel jonge gebruikers op Instagram die nog erg onwetend zijn van de gevolgen van het
delen van gegevens. Denk bijvoorbeeld aan je toekomstige baas die gebruik maakt van
sociale media om na te kijken hoe je ‘daadwerkelijk’ bent. Uit onze enquête blijkt ook dat
maar liefst 55% van de geënquêteerde hun account op openbaar heeft staan. Er was hier
ook een duidelijke vergelijking zichtbaar tussen de mensen die aangaven niet na te denken
over wat zij posten en de mensen die hun account openbaar hebben staan. Ook op de vraag
of men zich bewust was van de privacy rondom Instagram gaf 36% aan dat zij hier totaal niet
bewust van zijn en 22% gaf aan dat zij hier niet helemaal bewust van zijn.
Welke gevolgen zijn er als er verplicht een disclosure aan een foto moet worden
toegevoegd?
Vooral jongeren zijn een kwetsbare groep die gemakkelijk beïnvloed kunnen worden.
Influencers spelen hier ook vaak op in. Influencers maken namelijk veel reclame voor
bepaalde bedrijven of merken. Zij hebben hier zelf de keuze om een zogenoemde disclosure
toe te voegen aan hun foto.4 Een disclosure is zijn bepaalde hashtags die duidelijk maken
dat het om reclame gaat. Voorbeelden zijn “#sposored” of “#betaald partnerschap met”. Dit is
niet verplicht, maar sommige influencers maken gelukkig de keuze om dit wel toe te voegen.
De foto wordt in dit geval minder geloofwaardig en de populariteit wordt ook lager. 5 Wij
vinden het belangrijk dat bij een post een disclosure te zien is. Op deze manier geef je de
gebruikers een eerlijk beeld waarom de foto is geplaatst. Wij vinden daarom dat Instagram
de disclosures moet verplichten. Dit is een voorbeeld van deugdenethiek. Deugdenethiek
gaat ervan uit dat de mensen te vormen zijn via opvoeding en onderwijs. Daarbij is het
ontwikkelen van goede eigenschappen belangrijk. Instagram is nu een app waar jongeren
veel tijd aan besteden en veel door worden beïnvloed. Door een disclosure aan de post toe
te voegen laat je eerlijkheid aan de gebruiker zien. Eerlijkheid is een goede eigenschap.
Daarom is het verplichten van disclosures een voorbeeld van deugdenethiek.
Vergroten influencers de onzekerheid van jongeren?
Op Instagram lijkt het vaak alsof het leven van een influencer perfect is. Door gebruik te
maken van bijvoorbeeld fotoshop en door bepaald soort type foto’s te gebruiken, lijkt het al
snel alsof hij of zij een geweldig leventje lijdt. Hierdoor ontstaat een grote sociale druk voor
2
NRC 2019, bekeken op 26 november 2019
3
PewResearch Center 2013, bekeken op 26 november 2019
4
AD 2019, bekeken op 26 november 2019
5
Smolders 2019, bekeken op 26 november 2019
