Samenvatting Recht hoofdstuk voogdij SRW

Ouderlijke rechten en plichten:
voogdij
1 Ouderlijke rechten en plichten
Situering:
 Kinderen/jongeren (tot 18 j) hebben nood aan bijzonder statuut: minderjarigheid
 In belang van kind genieten zij van
o Hulp
o Bescherming
o Verzorging
o Opvoeding
 Juridisch vertaalt dit zich in
o Handelingsonbekwaamheid minderjarige
o Ouderlijk gezag

1.1 Ouderlijke rechten/gezag
 Titularis en uitoefening ouderlijk gezag
1. Wie heeft ouderlijk gezag?
o Beide ouders (gewone of adoptieouders)
o Als één ouder: oefent ouderlijk gezag alleen uit
o Als geen ouders of ouder(s) in onmogelijkheid om ouderlijk gezag uit te oefenen:
voogdij (zie verder)
o MJ oefent zelf ouderlijk gezag uit over eigen kinderen
o Geen ouderlijk gezag:
 Stiefouders
 Pleegouders !
 Voogd: voogdijgezag (zie verder)
2. Wie oefent het ouderlijk gezag uit?
o Principe: ouders oefenen gezag tegelijk uit
 Vermoeden van instemming van andere ouder voor derden te goeder trouw (art.
373, 2° lid , 374, 376 BW). Vermoeden is weerlegbaar.
 Zowel m.b.t. de persoon van de minderjarige
 Als m.b.t. het vermogen van de minderjarige
 Uitzondering op vermoeden
 Daden die beheer van het vermogen van de minderjarige te buiten gaan
 Beide ouders moeten minderjarige vertegenwoordigen
 Derde kan zich niet op vermoeden van instemmingen beroepen
o Gezamenlijke uitoefening van ouderlijk gezag
 Als ouders niet tot een akkoord komen of als één ouder beslist zonder
overleg (art. 373, 3° lid BW)
 Eén ouder kan naar familierechtbank als hij niet instemt
 Familierechtbank doet uitspraak in ‘belang van het kind’
 Familierechtbank kan één ouder toestemming geven alleen op te treden
voor één of meer bepaalde handelingen.

, o Uitzondering op principe van gelijktijdige gezagsuitoefening
 Als ouders niet meer samenleven kan rechter ouderlijk gezag ook aan één ouder
toekennen (exclusief) (art. 374§1, 2° lid)
 Dit is het geval als ouders niet overeenkomen over verblijfsregeling, schoolkeuze,
opvoeding, opleiding, levensbeschouwing …
 Familierechtbank oordeelt in belang van het kind
 Andere ouder heeft recht van toezicht
 Over opvoeding en beheer van het vermogen van de MJ
 Kan alle inlichtingen inwinnen bij andere ouder of derden (school…)
 Als niet akkoord=> familierechtbank die beslist in belang van het kind
 Andere ouder heeft omgangsrecht – contact (zie verder)
o Familierechtbank kan ook ‘gemengd systeem opleggen’ (art. 374§1, 3° lid BW)
 Als ouders niet meer samenwonen
 Exclusief ouderlijk gezag voor één ouder
 Voor sommige beslissingen toch toestemming beide ouders nodig. Enkel voor
beslissingen i.v.m. persoon
- Taalkeuze
- Godsdienstige / filosofische overtuiging
- Schoolkeuze
3. Wat als de ouders niet meer samenwonen?
o Ouders blijven samen het ouderlijk gezag uitoefenen
 Tenzij ouderlijk gezag uitzonderlijk exclusief aan één ouder wordt toegekend
o Principe: ouders beslissen zelf over verblijfsregeling kinderen
 Als ouders tot akkoord komen: rechtbank homologeert akkoord. Moeten zelfde
regeling nastreven voor broers en zussen
 Als ouders niet akkoord komen: familierechtbank doet uitspraak over
verblijfsregeling (art. 374§2, 2° lid)
o Als ouders niet akkoord: familierechtbank doet uitspraak over verblijfsregeling
 Enkel bij gezamenlijk ouderlijk gezag (gezagsco-ouderschap)
 Uitgangspunt: gelijke verdeling verblijf
 Wordt onderzocht als één van de ouders erom vraagt
 Aangeduid met termen verblijfsco-ouderschap , bilocatie of gelijkmatig verdeeld
verblijf
 Soms ongelijke verdeling als gelijke verdeling niet meest passende oplossing is
 Rechter houdt rekening met concrete omstandigheden en belang van het kind én
van de ouders
 Als er meerdere kinderen zijn, streeft de rechtbank eenzelfde regeling voor alle
broers en zussen na. Moet ook verduidelijken hoe broers en zussen persoonlijke
contacten met elkaar onderhouden (bv. als ze niet samen wonen).
 Rechter moet beslissing motiveren
o Uitzondering: In geval van exclusieve toekenning gezag aan één ouder
 Kind krijgt automatisch hoofdverblijfplaats bij die ouder
 Andere ouder krijgt omgangsrecht (art. 374 §1, 4° BW)
 Rechter bepaalt op welke manier persoonlijk contact verloopt
 Persoonlijk contact kan alleen om ernstige redenen geweigerd worden
 Elementen van ouderlijk gezag
o Ouderlijk gezag is niet absoluut
o Ouderlijk gezag = doelgebonden
 Doel = kinderen behoorlijk opvoeden naar volwassenheid
o Ouderlijk gezag = dynamisch