Samenvatting Orthopedagogiek hoofdstuk 5 - personen met dementie

Orthopedagogiek
Hoofdstuk 5: Personen met dementie
1. Wat is dementie?
Dementie is een verzamelnaam van verschillende ziektes.
Dementie is een chronische, progressieve en onomkeerbare achteruitgang van het psychisch
functioneren, met lichamelijke, familiale en maatschappelijke gevolgen.
 Chronisch: langdurige, blijvende ziekt
 Progressief: het verslechterend
 Onomkeerbaar: het kan niet worden genezen
 Psychisch functioneren: de hersenen takelen af. Het geheugen, de oriëntatie, de kennis en
het denken gaan steeds moeilijker.
 Lichamelijk: in een verder stadium worden lichaamsfuncties aangetast.
 Sociaal, maatschappelijk: zorgt voor spanningen binnen een echtpaar, familie, …


Dementie is een proces dat geleidelijk aan verloopt en niet te voorspellen is.
Iedere persoon met dementie is uniek in zijn dement zijn.
De-mens = ont-geesting
2. Soorten dementie
Dementieël syndroom, omdat er een aantal typische kenmerken zijn:
 Geheugenverlies
 Verlies van oriëntatie
 Moeilijkheden met denken
 Veranderingen van het gedrag
Soorten van dementie zijn afhankelijk van de oorzaak:
 Primaire dementie
Oorzaak = aftakeling van de hersenen
 Secundaire dementie
Oorzaak = andere aandoening of psychosociale factoren
vb. overmatig alcoholgebruik, infectie, medicijnvergiftiging, …
2.1 Ziekte van Alzheimer
Meest voorkomende vorm van dementie, ongeveer ½ van de
mensen hebben deze vorm.
Ouderdomsziekte
Oorzaak: onbekend, samenspel van factoren.
Meer vrouwen dan mannen. (Vrouwen worden ouder dan
mannen.)
Hersencellen sterven af, het is een langzame/geleidelijke
achteruitgang.
2.2 Vasculaire dementie
Multi-infarctdementie
Oorzaak: verstopping bloedvat, bloedingen.
Gevolg: zuurstoftekort – hersenschade in deel van de
hersenen .
 CVA: cerevro vasculair accident
Plots begin en sprongsgewijze achteruitgang.
Tussen 60 en 80 jaar.

, 2.3 Fronto-temporale dementie (FTD)
Meest bekende vorm is ziekte van Pick.
Oorzaak: aantasting hersencellen in de voorste hersenen, in de frontale kwab.
Tussen 40 en 60 jaar.
2.4 Lewy body dementie (LBD)
Oorzaak: opstapeling van Lewy-bodies in hersencellen.
Begint met aandachtstoornissen, vertraagd denken en handelen. Verschijnselen doen denken
aan de ziekte van Parkinson (trillen, langzame beweging, …).
Geheugenproblemen treden pas later op.
Sprongsgewijs verloop.
Tussen 50 en 80 jaar.
2.5 Andere vormen van dementie
 Ziekte van Parkinson
 Ziekte van Korsakov
 Ziekte van Huntington
 Dementie bij boksers
 Dementie bij Aidspatiënten
2.6 Dementie ≠ acute verwardheid en depressie
Acute verwardheid is een ernstig psychiatrisch syndroom ten gevolge van een lichamelijke
aandoening.
Het begint plots.
Uitlokkende factoren van acute verwardheid:
 Na operatie
 Na misbruik van alcohol, drugs
 Gebruik van verschillende geneesmiddelen tegelijk


Beginnende dementie: Depressie:

 Ontkenninggeheugenverlies  Veel klagen over geheugenverlies
(confabuleren)
 Pas later verlies van energie  Van bij begin verlies van energie
 Verward, van hak op tak,  Vertraagde spraak, vaak over hetzelfde
woordvindingsproblemen
 Recent geheugen vooral gestoord (begin)  Recent en lange termijngeheugen
gestoord
 Slechte oriëntatie  Oriëntatie beter dan verwacht
 Maakt fouten in zelfzorg, maar blijft  Verminderde zelfzorg, verwaarloost
proberen zichzelf
 Rustelozer ‘s avonds  Minder goed ‘s morgens


2.7 Dementie bij personen met een beperking
Personen met een beperking maken niet meer of minder kans om dementie te krijgen als
andere personen, behalve mensen met het syndroom van Down.
Er is een genetische verband tussen Down-syndroom en ziekte van Alzheimer.
3. Diagnose