Samenvatting Recht en onderneming

Recht en onderneming DI 16/11/2021 + WO 17/11/2021 + DI 23/11/2021

Deel VI. De Verbintenissen
Hoofdstuk 1. De Verbintenissen. Algemeen
1. Wat is een Verbintenis?
= Rechtsband tussen personen waarbij één of meer personen tegenover één of andere persoon verplicht is
iets te geven, iets te doen of iets niet te doen (= juridische plicht)
1) Schuldeiser: heeft vorderingsrecht tov schuldenaar
2) Schuldenaar: heeft schuld tov schuldeiser
3) Derden: staan buiten de juridische relatie

2. De Bronnen van Verbintenissen
1) Door overeenkomst
2) Door de wet
3) Door eenzijdige wilsuiting (= een aanbod)

3. Soorten Verbintenissen
1. DE VERBINTENIS MET TIJDSBEPALING
= de juridische plicht koppelen aan een toekomstige maar zekere gebeurtenis
1) De ontbindende tijdsbepaling: de verbintenis loopt tot een toekomstige maar zeker gebeurtenis (vb.
ik betaal je tot je 23ste verjaardag)
2) De opschortende tijdsbepaling: de verbintenis begint pas te lopen van een toekomstig en zeker
moment (vb. vanaf dat je 23 bent zal ik je betalen)

2. DE VOORWAARDELIJKE VERBINTENIS
2.1. Wat is een voorwaarde?
De verbintenis wordt gekoppeld aan een toekomstige en onzekere gebeurtenis
(=voorwaarde)
1) De ontbindende voorwaarde: de verbintenis loopt tot de voorwaarde wordt voldaan (vb.
ik bepaal je iedere maand een bedrag tot je de lotto wint)
2) De opschortende voorwaarde: de verbintenis loopt vanaf dat aan de voorwaarde
voldaan wordt (vb. wij kopen deze woning op voorwaarde dat we van de bank een
lening krijgen)
2.2. De potestatieve voorwaarde
= een voorwaarde waar een verbintenis niet aan gekoppeld mag worden
Zuiver potestatieve voorwaarde is nietig (kan niet aan een verbintenis worden gekoppeld)
(Vb. ik koop de woning als ik dat wil)

Een gemengd potestatieve voorwaarde daarentegen is wel geldig (mag gekoppeld worden)
= de voorwaarde wordt zowel gekoppeld aan de wil van de schuldenaar als aan een andere
gebeurtenis
(Vb. Als je hier in december nog werkt, geef ik je een eindejaarsbonus)

3. SPLITSBAARHEID EN HOOFDELIJKHEID
(Verbintenissen met meerdere schuldenaars)
1) Splitsbare verbintenissen: verbintenissen zijn altijd splitsbaar. Delen door het aantal schuldenaars
2) Hoofdelijke verbintenissen: ieder van de schuldenaars is gehouden voor het geheel



1

, Recht en onderneming DI 16/11/2021 + WO 17/11/2021 + DI 23/11/2021

2.1) Actieve hoofdelijkheid: meerdere schuldeisers (aan één van de schuldeisers betalen is
voldoende als schuldenaar)
2.2) Passieve hoofdelijkheid: meerdere schuldenaars

4. RESULTAATS- EN MIDDELENVERBINTENISSEN
 Resultaatsverbintenis = een verbintenis waar dat u zich tot een concreet resultaat verbindt
Vb. een schilder komt in december mijn muur schilderen
 Middelenverbintenis = een verbintenis waar u zich verbindt om alle mogelijke middelen in te
zetten om het resultaat te proberen bereiken
Vb. loodgieter verbindt zich zijn uiterste best te doen uw boiler te repareren

5. VERBINTENISSEN GEBONDEN AAN DE PERSOON (intuitu personae)
= overeenkomsten die u sluit omwille van uw medecontractant (u zou met iemand anders de
overeenkomst niet aangaan)
Vb. arbeidsovereenkomst, …
Juridische verschillen tussen intuitu personae en andere overeenkomsten:
1) De uitvoering van de overeenkomst: intuitu personae > die ene persoon moet uitvoeren
2) Lot van de personen bij verbintenis: intuitu personae > als u sterft stopt de verbintenis
3) Overdragen van verbintenis: intuitu personae > mag niet overdragen

Hoofdstuk 2. De Overeenkomst
1. Wat is een Overeenkomst?
= het samentreffen van de wil van twee of meer personen (bij verbintenis slechts één nodig) met het doel
verbintenissen te doen ontstaan, te wijzigen of uit te doven
= meerzijdige rechtshandeling
2. Soorten Overeenkomsten
1. EENZIJDIGE EN WEDERKERIGE OVEREENKOMSTEN
 Eenzijdige overeenkomst = slechts één partij is verplicht tot iets (vb. bruikleen)
 Wederkerige overeenkomst = beiden partijen nemen verbintenissen op (vb. koop-verkoop)

2. BENOEMDE EN ONBENOEMDE OVEREENKOMSTEN
 Benoemde overeenkomst = geregeld in het Burgerlijk Wetboek en in bijzondere wetten (vb.
huurovereenkomst, …)
 Onbenoemde overeenkomst = er bestaat geen wettelijke regeling voor (vb.
franchisingovereenkomst, …)

3. CONSENSUELE, PLECHTIGE EN ZAKELIJKE OVEREENKOMSTEN
 Consensuele overeenkomst = wordt gesloten door de loutere wilsovereenstemming, geen
geschrift nodig (wel nodig als bewijs)
 Plechtige overeenkomst = vormvereisten moeten worden nageleefd
(vb. huwelijk, adoptie, …)
 Zakelijke overeenkomst = komt pas tot stand door de afgifte van de zaak waarop de
overeenkomst betrekking heeft

4. VERGELDENDE OVEREENKOMSTEN OF OM NIET, KANSCONTRACTEN
 Vergeldende overeenkomst = beide partijen hebben een verplichting maar deze hebben
dezelfde waarde (vb. huis kopen, …)


2