Samenvatting Radiologie

Radiologie Samenvatting
Hoofdstuk 1: inleiding

Hoe korter de golflengte, des te groter is de energie.

Straling komt op een voorwerp:
 Stralen worden teruggekaatst
 Stralen gaan er dwars doorheen
 Stralen blijven hangen = geabsorbeerd

Doordringbaarheid van straling hangt af van:
 Soort stof (materiaal of weefsel)  stof is minder dicht / lager atoomnummer is grotere
doordringbaarheid
 Soort straling  hoe kleiner de deeltjes/ hoe korter de golflengte, des te groter wordt
doordringbaarheid
 Meegevoerde energie  meegevoerde energie groter, doordringbaarheid groter

Ionisatie = elektronen worden losgemaakt uit hun banen rond de kern van het atoom en komen dus
vrij.  celdood, verlies van delingsvermogen van de cel, verlies van bepaalde eigenschappen van de
cel.

Biologisch effect:
= röntgenstralen hebben een schadelijk effect in het menselijk of dierlijk lichaam
 Groeibelemmering
 Epitheelverwoesting
 Veroorzaken van ontstekingen
 Genbeschadiging
Hoe groot het beschadigend effect is, hangt af van:
 Diersoort
 Orgaan  organen met snelle celdeling/hoog stofwisselingsniveau zijn gevoeliger =
bloedvormende organen, geslachtsorganen, ooglens melkklieren, maagdarmkanaal, huid

Cumulatie
Opstapelen van kleine bestralingsbeschadigingen.
Latentie-periode = tijd tussen blootstelling aan straling en zichtbaar worden van symptomen

Doordringend vermogen = röntgenstralen dringen door alle materialen
 Ongehinderde passage van de stralen door lichaam
 Absorptie = na botsing van stralen op het lichaam verdwijnt de straling helemaal; geen
stralen uit het lichaam
 Verstrooiing
Röntgenstralen worden verzwakt nadat ze in aanraking zijn gekomen met het lichaam.
Dit hangt af van:
1. De dikte van het object: dikker object verzwakt de straling meer
2. Het atoomnummer: hoe hoger het atoomnummer, hoe meer straling wordt geabsorbeerd

, 3. De dichtheid van het object
4. Energie inhoud van de straling: lange golflengte wordt meer geabsorbeerd

Fotografisch effect
De film bevat moleculen die bij belichting zwart worden. De moleculen die niet geraakt worden door
straling blijven wit.




Hoofdstuk 2: Röntgenstralen: Hoe ontstaan ze en wat doen we ermee?
Röntgenapparaat
1. Röntgenbuis
2. Statief
3. Generator
4. Schakeltafel

Röntgenbuis
 Kathode = negatief spiraaldraad van wolfraam  gloeistroom en zendt elektronen uit
 Anode = positief  trekt de elektronen van de kathode aan
 Glazen omhulling  omgeven door laagje olie = koelmedium / elektrische isolatie
 Thermoschakelaar
 Loodmantel om de hele buis, behalve waar de straling uitkomt = buisvenster

 Lichtvizier: zit aan buisvenster vast  spiegeltje en lampje
 Diafragma  loden schuiven waarmee je de bundel groter en kleiner kan maken
Diafragmeren = het beperken van de stralenbundel en dus het beperken van de hoeveelheid
doorstraald object

Statief
= datgene waaraan de röntgenbuis is bevestigd.

Generator
= netspanning omzetten in hoogspanning.

Schakeltafel
Knoppen op de schakeltafel:
1. kV-knop  hiermee bepaal je de waarde van de hoogspanning die er heerst tussen de
kathode en anode.
- hoge kV = hardere stralen, dringen dieper door in weefsels, meer stralen
- kV-waarde verhogen met 15% = verdubbeling van straling
2. mA-knop  hiermee regel je het ampèrage van de gloeistroom die door de kathode gejaagd
wordt.
- hoe hoger mA = meer elektronen = meer stralen
3. seconden-knop  de tijd dat tussen kathode en anode bestaat = bestralingstijd
15%-regel