2020
Thema 3, 4 en 5
Samantha van Veen – 1742948
Mariska Hooijer - 1722674
Cursus: docent in het beroepsgerichte
onderwijs
Osiriscode: OAR-HDOCBER-15
Docent: Jacquelien Bolding
Opleiding: docent gezondheidszorg en welzijn
2e graad.
6-3-2020
,INLEIDING
Het betreft een gekoppelde opdracht. De opdrachten zijn aan de hand van een praktijkvraagstuk verder
uitgewerkt. De opdrachten die hierin aan bod komen zijn (gekoppeld aan Lesson Study):
• Opdracht 1.3;
• Opdracht 1.4;
• Opdracht 1.5.
De opdrachten worden in tweetallen uitgevoerd:
• Merel en Tessa binnen het VMBO.
• Mariska en Samantha binnen het MBO.
• Na het maken van de opdrachten hebben wij met elkaar een gesprek gehouden over onze leerwinst
die wij uit de opdrahcten hebben behaald. Ook hiervan is een video-opname gemaakt. Op die manier
is duidelijk zichtbaar dat wij er als geheel leerteam iets moois van hebben gemaakt en een ieder
zijn/haar leerwinst heeft gehaald uit deze opdrachten.
1
,INHOUD
Inleiding................................................................................................................................................................... 1
Opdracht 1.3: Sociale veiligheid en groepsdynamica (gekoppeld aan Lesson Study) ............................................. 3
Stap 1: Praktijkvraagstuk ..................................................................................................................................... 3
Casus ................................................................................................................................................................... 3
Stap 2: in gesprek met een student .................................................................................................................... 9
Link naar video-opname van het gesprek met Roos: .......................................................................................... 9
Analyse van het gesprek van Mariska en Samantha ........................................................................................... 9
Samantha leerwinst op sociale veiligheid ......................................................................................................... 10
Stap 2: vooronderzoek uitvoeren...................................................................................................................... 11
Groepsdynamica ............................................................................................................................................... 17
Uitwerking praktijkverkenning .......................................................................................................................... 20
Eigen aandeel van Samantha in groepsdynamica ............................................................................................. 21
Leerwinst van groepsynamica Samantha .......................................................................................................... 22
Conclusie in de verschillen tussen het mbo Hilversum en de praktijkschool Hilversum .................................. 22
Stap 3: (beroepsgerichte) leerinterventie(s) ontwerpen .................................................................................. 22
1. Algemene onderbouwing van de les ........................................................................................................... 23
Stap 4: praktijkgerichte analyse voorbereiden ................................................................................................. 31
Stap 5: leerinterventie(s) in de praktijk brengen .............................................................................................. 33
Stap 6: gegevens analyseren en leerinterventie aanscherpen ......................................................................... 33
Stap 7: leerinterventie(s) in aangepaste vorm opnieuw toepassen ................................................................. 33
Lesontwerp de vernieuwde versie Algemene onderbouwing van de les ........................................................... 33
Stap 8: uitvoering van de tweede leerinterventie(s) evalueren........................................................................ 43
Stap 9: reflecteren op het gehele proces .......................................................................................................... 43
Bibliografie ............................................................................................................................................................ 45
Bijlage 1 ................................................................................................................................................................. 47
Ingevulde observatielijsten door studenten les 10 februari ............................................................................. 47
Ingevulde observatielijst door Mariska Hooijer op de gegeven les van Samantha van Veen ........................... 63
Mindmap cyberpesten les 10 februari ’20 ........................................................................................................ 64
Beoordeling van het lesbezoek ......................................................................................................................... 67
2
, OPDRACHT 1.3: SOCIALE VEILIGHEID EN GROEPSDYNAMICA ( GEKOPPELD AAN LESSON
STUDY)
STAP 1: PRAKTIJKVRAAGSTUK
Mariska en Samantha hebben samen binnen het MBO-college Hilversum een praktijkvraagstuk gekozen. In de
klas van mbo-niveau 4 uit het 1e leerjaar was er een ruzie tussen een groep studenten. De casus zal hieronder
verder worden uitgewerkt en uitgeschreven. Er is een fictieve naam gebruikt om de privacy te waarborgen van
de studenten.
(Informatieavond over pleegouderschap bij het Leger des Heils, 2018)
CASUS
Roos is een meisje van 18 jaar en zit in de klas van het 1e leerjaar verpleegkundige. Zij is dit schooljaar
begonnen met haar opleiding. Roos is een meisje die in de jeugdhulpverlening jaren heeft gewoond, maar
omdat zij 18 jaar is geworden kunnen ze haar niet meer helpen en woont ze nu noodgedwongen in leger des
heils. Ze heeft geen contact meer met haar ouders, omdat zij uit huis is geplaatst door de jeugdhulpverlening
op jonge leeftijd. Haar ouders zijn niet in staat om haar op te voeden. Moeder is drugsverslaafd en vader is
crimineel en woont merendeel in de gevangenis. Roos heeft psychische problemen en leidt aan een depressie
omdat zij maar geen woning kan krijgen en in een zware periode zit in haar leven. Zij heeft daarom binnen het
ROC Hilversum een passend onderwijs traject gekregen. Ze volgt een aantal vakken, voor een groot deel is zij
vrijgesteld en doet ze dat thuis. Recent is Roos 2 maanden niet op school geweest, omdat het niet zo goed met
haar ging. Ze loopt bij een psycholoog en vind het niet te verdragen dat ze in een leger des heils woont
momenteel. Roos vindt het lastig om weer op school te komen, toen ze voor het eerst weer kwam vroeg ze een
medestudent uit de klas om haar op te halen. Jennifer zei tegen Roos dat de les al was begonnen en dat ze haar
niet op kon halen. Hierna ontstond een situatie waarin Roos heel boos was op Jennifer en een groepje meiden
(studenten) waar ze mee optrekt als ze op school is. Roos en Jennifer hebben mij (Samantha) als mentor
hierover een mail gestuurd en wenste een gesprek hierover. Het doet veel met Roos dat zij zo weinig op school
is en de rest van de klas valt dat ook op. Wat is hierin nu de beste oplossing? Zowel voor de gehele groep als
Roos zelf? Open kaart dat Roos passend onderwijs heeft? Maar wil Roos dat wel? Of is dit juist beter van niet?
Met Roos ie het belangrijk een gesprek te hebben over de sociale veiligheid? Hoe voelt zij zich in de klas en op
school?
Er is gekozen om eerst een individueel gesprek met beide studenten te doen. Jennifer had er geen probleem
mee, zolang ze maar wel in de rug gefilmd werd. Mariska heeft daarom het gesprek opgenomen naar de wens
van Jennifer. De gesprekken zijn gekoppeld aan de opdracht 1.4: Eigen begeleidingssgesprek.
3
Thema 3, 4 en 5
Samantha van Veen – 1742948
Mariska Hooijer - 1722674
Cursus: docent in het beroepsgerichte
onderwijs
Osiriscode: OAR-HDOCBER-15
Docent: Jacquelien Bolding
Opleiding: docent gezondheidszorg en welzijn
2e graad.
6-3-2020
,INLEIDING
Het betreft een gekoppelde opdracht. De opdrachten zijn aan de hand van een praktijkvraagstuk verder
uitgewerkt. De opdrachten die hierin aan bod komen zijn (gekoppeld aan Lesson Study):
• Opdracht 1.3;
• Opdracht 1.4;
• Opdracht 1.5.
De opdrachten worden in tweetallen uitgevoerd:
• Merel en Tessa binnen het VMBO.
• Mariska en Samantha binnen het MBO.
• Na het maken van de opdrachten hebben wij met elkaar een gesprek gehouden over onze leerwinst
die wij uit de opdrahcten hebben behaald. Ook hiervan is een video-opname gemaakt. Op die manier
is duidelijk zichtbaar dat wij er als geheel leerteam iets moois van hebben gemaakt en een ieder
zijn/haar leerwinst heeft gehaald uit deze opdrachten.
1
,INHOUD
Inleiding................................................................................................................................................................... 1
Opdracht 1.3: Sociale veiligheid en groepsdynamica (gekoppeld aan Lesson Study) ............................................. 3
Stap 1: Praktijkvraagstuk ..................................................................................................................................... 3
Casus ................................................................................................................................................................... 3
Stap 2: in gesprek met een student .................................................................................................................... 9
Link naar video-opname van het gesprek met Roos: .......................................................................................... 9
Analyse van het gesprek van Mariska en Samantha ........................................................................................... 9
Samantha leerwinst op sociale veiligheid ......................................................................................................... 10
Stap 2: vooronderzoek uitvoeren...................................................................................................................... 11
Groepsdynamica ............................................................................................................................................... 17
Uitwerking praktijkverkenning .......................................................................................................................... 20
Eigen aandeel van Samantha in groepsdynamica ............................................................................................. 21
Leerwinst van groepsynamica Samantha .......................................................................................................... 22
Conclusie in de verschillen tussen het mbo Hilversum en de praktijkschool Hilversum .................................. 22
Stap 3: (beroepsgerichte) leerinterventie(s) ontwerpen .................................................................................. 22
1. Algemene onderbouwing van de les ........................................................................................................... 23
Stap 4: praktijkgerichte analyse voorbereiden ................................................................................................. 31
Stap 5: leerinterventie(s) in de praktijk brengen .............................................................................................. 33
Stap 6: gegevens analyseren en leerinterventie aanscherpen ......................................................................... 33
Stap 7: leerinterventie(s) in aangepaste vorm opnieuw toepassen ................................................................. 33
Lesontwerp de vernieuwde versie Algemene onderbouwing van de les ........................................................... 33
Stap 8: uitvoering van de tweede leerinterventie(s) evalueren........................................................................ 43
Stap 9: reflecteren op het gehele proces .......................................................................................................... 43
Bibliografie ............................................................................................................................................................ 45
Bijlage 1 ................................................................................................................................................................. 47
Ingevulde observatielijsten door studenten les 10 februari ............................................................................. 47
Ingevulde observatielijst door Mariska Hooijer op de gegeven les van Samantha van Veen ........................... 63
Mindmap cyberpesten les 10 februari ’20 ........................................................................................................ 64
Beoordeling van het lesbezoek ......................................................................................................................... 67
2
, OPDRACHT 1.3: SOCIALE VEILIGHEID EN GROEPSDYNAMICA ( GEKOPPELD AAN LESSON
STUDY)
STAP 1: PRAKTIJKVRAAGSTUK
Mariska en Samantha hebben samen binnen het MBO-college Hilversum een praktijkvraagstuk gekozen. In de
klas van mbo-niveau 4 uit het 1e leerjaar was er een ruzie tussen een groep studenten. De casus zal hieronder
verder worden uitgewerkt en uitgeschreven. Er is een fictieve naam gebruikt om de privacy te waarborgen van
de studenten.
(Informatieavond over pleegouderschap bij het Leger des Heils, 2018)
CASUS
Roos is een meisje van 18 jaar en zit in de klas van het 1e leerjaar verpleegkundige. Zij is dit schooljaar
begonnen met haar opleiding. Roos is een meisje die in de jeugdhulpverlening jaren heeft gewoond, maar
omdat zij 18 jaar is geworden kunnen ze haar niet meer helpen en woont ze nu noodgedwongen in leger des
heils. Ze heeft geen contact meer met haar ouders, omdat zij uit huis is geplaatst door de jeugdhulpverlening
op jonge leeftijd. Haar ouders zijn niet in staat om haar op te voeden. Moeder is drugsverslaafd en vader is
crimineel en woont merendeel in de gevangenis. Roos heeft psychische problemen en leidt aan een depressie
omdat zij maar geen woning kan krijgen en in een zware periode zit in haar leven. Zij heeft daarom binnen het
ROC Hilversum een passend onderwijs traject gekregen. Ze volgt een aantal vakken, voor een groot deel is zij
vrijgesteld en doet ze dat thuis. Recent is Roos 2 maanden niet op school geweest, omdat het niet zo goed met
haar ging. Ze loopt bij een psycholoog en vind het niet te verdragen dat ze in een leger des heils woont
momenteel. Roos vindt het lastig om weer op school te komen, toen ze voor het eerst weer kwam vroeg ze een
medestudent uit de klas om haar op te halen. Jennifer zei tegen Roos dat de les al was begonnen en dat ze haar
niet op kon halen. Hierna ontstond een situatie waarin Roos heel boos was op Jennifer en een groepje meiden
(studenten) waar ze mee optrekt als ze op school is. Roos en Jennifer hebben mij (Samantha) als mentor
hierover een mail gestuurd en wenste een gesprek hierover. Het doet veel met Roos dat zij zo weinig op school
is en de rest van de klas valt dat ook op. Wat is hierin nu de beste oplossing? Zowel voor de gehele groep als
Roos zelf? Open kaart dat Roos passend onderwijs heeft? Maar wil Roos dat wel? Of is dit juist beter van niet?
Met Roos ie het belangrijk een gesprek te hebben over de sociale veiligheid? Hoe voelt zij zich in de klas en op
school?
Er is gekozen om eerst een individueel gesprek met beide studenten te doen. Jennifer had er geen probleem
mee, zolang ze maar wel in de rug gefilmd werd. Mariska heeft daarom het gesprek opgenomen naar de wens
van Jennifer. De gesprekken zijn gekoppeld aan de opdracht 1.4: Eigen begeleidingssgesprek.
3
