Management 2021‐2022 Lorenzo Van Tornhaut
MANAGEMENT
E
3 BACH ARCHITECTUUR
CAMPUS ST. LUCAS GENT
Lorenzo Van Tornhaut
2021‐2022
Inhoudstafel
Les 0: Proloog pag. 02
Les 1: De grote lijnen pag. 04
Les 2: Geld pag. 16
Les 3: Gezinnen pag. 32
Les 4: Ondernemen pag. 52
Intermezzo 1 pag. 68
Les 5: Bedrijven pag. 81
Les 6: Management pag. 99
Les 7: Handel pag. 114
Les 8: Bouwsector pag. 140
Intermezzo 2 pag. 158
Pagina 1 van 169
,Management 2021‐2022 Lorenzo Van Tornhaut
Les 0: Proloog
Waarom economie in een opleiding architectuur?
UITDAGINGEN VOOR DE ARCHITECT
Verouderde wetgeving
Complexe praktijk
Inhoudelijke verschuiving Versterkt door een gebrek
Uitdagende marktsituatie aan economische basiskennis
Financiële druk
Verdamping van auteurschap
Administratieve rompslomp
…
INZICHT IN ECONOMISCH KADER
Medewerker in een architectenbureau
Zaakvoerder van een kleine praktijk
Manager van een groot architectenkantoor
Experimentele ontwerper
Uitvoeringsexpert bij de aannemer Nuttig in iedere rol
Bouwheer bij overheid of private spelers
BIM expert
Duurzaamheidscoach
Stedenbouwkundige ambtenaar
…
“Voor sommigen studenten kan dit vak de aanleiding zijn om dieper in te gaan op economie,voor
anderen een tool om hun toekomstige cliënten te begrijpen en voor nog anderen een bevestiging dat
ze zich willen focussen op ontwerp en niet noodzakelijk de uitbouw van een eigen praktijk. Het draait
om begrijpen in welke vijver je zwemt, en wie of wat er ook nog in dat water vertoeft."
Eigen achtergrond
‐ ir. architect Ugent (2006‐2011)
‐ Praktiserend architect te Gent (2011‐2016)
‐ Master Bedrijfseconomie Ugent (2014‐2016)
‐ Scriptie: Nieuwe rol voor de architect? (2016)
‐ Freelance architect West8 New York (2017)
‐ Design manager Volus (2017°)
‐ Bestuurder VT‐invest (2019°)
‐ Gastprofessor KU Leuven (2020°)
Structuur van de colleges
OVERZICHTELIJK GEHEEL MET AFGEBAKENDE ONDERDELEN
‐ colleges (8) met een eigen hoofdthema
‐ Elk hoofdthema wordt opgedeeld in hoofdstukken (3), die telkens één lesuur zullen in beslag
nemen
‐ De colleges worden afgewisseld met twee Q&A sessies/intermezzo‐colleges
IEDER ONDERDEEL WORDT UITGEDIEPT A.D.H.V.
‐ Literatuur
‐ Eigen ervaringen
‐ Voorbeelden uit de praktijk en het dagelijks leven
Pagina 2 van 169
,Management 2021‐2022 Lorenzo Van Tornhaut
OVERZICHT
College 1 College 2 College 3 College 4
Intermezzo I
De grote lijnen Geld Gezinnen Ondernemen
Inleiding Wat is geld? Arbeid Ondernemen Oefeningen
Basisbegrippen Bedrijfs‐
Rendement Sparen Actua
en theorieën strategieën
Berekening en
Grondslagen Lenen Innoveren Vragen
activa
College 5 College 6 College 7 College 8
Intermezzo II
Bedrijven Management Handel Bouwsector
Vennoot‐ De sector en haar
Managen Productieketen Oefeningen
schappen spelers
Bedrijfs‐ Internationale
Rapportering De ontwikkelaar Actua
beslissingen economie
Markt en
Marketing Crisissen De architect Vragen
overheid
Pagina 3 van 169
, Management 2021‐2022 Lorenzo Van Tornhaut
Les 1: De grote lijnen
Hoofdstuk 1: inleiding
DOEL VAN DE COLLEGES
Perspectief bieden Context scheppen Bewustwording creëren
Het is een
Zaken die raar lijken verboden
of compleet vrucht in
Afstand nemen van de zaken irrationeel om die de
die we zien om zo te zien hoe binnen een context architectuur om bezig te zijn
het totaalbeeld zich plaatsen zodat die met economie en geld.
presenteert voor ons een zekere logica krijgen. Daarom moet er kennis komen
want kennis is macht.
ECONOMIE ALS SOCIALE WETENSCHAP
Sowieso zijn eerste
Als je één zaak moet onthouden van de colleges: ECONOMIE = SOCIALE WETENSCHAP examenvraag!
Economie is een sociale wetenschap
‐ Economische inzichten = politiek‐maatschappelijke visies. Economie als resultaat van
eeuwenlange inzichten en ontwikkelingen net zoals architectuur.
‐ Gebaseerd op een serie rivaliserende (en veranderende) denkkaders. We dachten na eeuwen daar
een evenwicht in gevonden te hebben tot Trump kwam, de Brexit, covid en nu Poetin.
‐ Mens van vlees en bloed als fundament van theorieën. Gebaseerd op mensen die niet 100%
rationeel of emotioneel zijn, niet 100% objectief of subjectief.
‐ Resultante van een dynamisch samenspel binnen een institutioneel kader het domein van
economen en politici
Economie is geen exacte wetenschap
‐ Geen enkele persoon past perfect in een theorie Dit is nogmaals bewezen door de
‐ De socio‐economische context verandert steeds invallen van Poetin in Oekraiëne.
‐ Mensen zijn niet rationeel
‐ Mensen zijn niet voorspelbaar
“Economie heeft meer raakvlakken met recht dan met wiskunde”
Economie bevat wél aspecten die zich exact laten becijferen
‐ Intresten en rendementen
‐ Rapporteringen het domein van de fiscalisten, boekhouders enz…
‐ Heffingen en taksen
‐ …
“Economie is zoals de mens rationeel en emotioneel tegelijk”
DEFINITIE ECONOMIE
“The science which studies human behavior as a relationship between ends and scarse means which
have alternative uses”
De wetenschap die menselijk gedrag bestudeert als een relatie tussen doelen en schaarse middelen die alternatieve toepassingen hebben
~ L. Robbins
‐ Schaarste: beperkte hoeveelheid middelen HET economisch probleem
‐ Keuzeproblemen: veelheid aan bestedingsmogelijkheden
HET economisch probleem > Economisch motief
= oplossen van dit probleem is de drijfveer van menselijk handelen
‐ Micro‐economie: economisch probleem analyseren op kleine schaal (een gezin, een bedrijf, een
product)
‐ Macro‐economie: economisch probleem analyseren op grote schaal (een land, een sector)
Pagina 4 van 169
MANAGEMENT
E
3 BACH ARCHITECTUUR
CAMPUS ST. LUCAS GENT
Lorenzo Van Tornhaut
2021‐2022
Inhoudstafel
Les 0: Proloog pag. 02
Les 1: De grote lijnen pag. 04
Les 2: Geld pag. 16
Les 3: Gezinnen pag. 32
Les 4: Ondernemen pag. 52
Intermezzo 1 pag. 68
Les 5: Bedrijven pag. 81
Les 6: Management pag. 99
Les 7: Handel pag. 114
Les 8: Bouwsector pag. 140
Intermezzo 2 pag. 158
Pagina 1 van 169
,Management 2021‐2022 Lorenzo Van Tornhaut
Les 0: Proloog
Waarom economie in een opleiding architectuur?
UITDAGINGEN VOOR DE ARCHITECT
Verouderde wetgeving
Complexe praktijk
Inhoudelijke verschuiving Versterkt door een gebrek
Uitdagende marktsituatie aan economische basiskennis
Financiële druk
Verdamping van auteurschap
Administratieve rompslomp
…
INZICHT IN ECONOMISCH KADER
Medewerker in een architectenbureau
Zaakvoerder van een kleine praktijk
Manager van een groot architectenkantoor
Experimentele ontwerper
Uitvoeringsexpert bij de aannemer Nuttig in iedere rol
Bouwheer bij overheid of private spelers
BIM expert
Duurzaamheidscoach
Stedenbouwkundige ambtenaar
…
“Voor sommigen studenten kan dit vak de aanleiding zijn om dieper in te gaan op economie,voor
anderen een tool om hun toekomstige cliënten te begrijpen en voor nog anderen een bevestiging dat
ze zich willen focussen op ontwerp en niet noodzakelijk de uitbouw van een eigen praktijk. Het draait
om begrijpen in welke vijver je zwemt, en wie of wat er ook nog in dat water vertoeft."
Eigen achtergrond
‐ ir. architect Ugent (2006‐2011)
‐ Praktiserend architect te Gent (2011‐2016)
‐ Master Bedrijfseconomie Ugent (2014‐2016)
‐ Scriptie: Nieuwe rol voor de architect? (2016)
‐ Freelance architect West8 New York (2017)
‐ Design manager Volus (2017°)
‐ Bestuurder VT‐invest (2019°)
‐ Gastprofessor KU Leuven (2020°)
Structuur van de colleges
OVERZICHTELIJK GEHEEL MET AFGEBAKENDE ONDERDELEN
‐ colleges (8) met een eigen hoofdthema
‐ Elk hoofdthema wordt opgedeeld in hoofdstukken (3), die telkens één lesuur zullen in beslag
nemen
‐ De colleges worden afgewisseld met twee Q&A sessies/intermezzo‐colleges
IEDER ONDERDEEL WORDT UITGEDIEPT A.D.H.V.
‐ Literatuur
‐ Eigen ervaringen
‐ Voorbeelden uit de praktijk en het dagelijks leven
Pagina 2 van 169
,Management 2021‐2022 Lorenzo Van Tornhaut
OVERZICHT
College 1 College 2 College 3 College 4
Intermezzo I
De grote lijnen Geld Gezinnen Ondernemen
Inleiding Wat is geld? Arbeid Ondernemen Oefeningen
Basisbegrippen Bedrijfs‐
Rendement Sparen Actua
en theorieën strategieën
Berekening en
Grondslagen Lenen Innoveren Vragen
activa
College 5 College 6 College 7 College 8
Intermezzo II
Bedrijven Management Handel Bouwsector
Vennoot‐ De sector en haar
Managen Productieketen Oefeningen
schappen spelers
Bedrijfs‐ Internationale
Rapportering De ontwikkelaar Actua
beslissingen economie
Markt en
Marketing Crisissen De architect Vragen
overheid
Pagina 3 van 169
, Management 2021‐2022 Lorenzo Van Tornhaut
Les 1: De grote lijnen
Hoofdstuk 1: inleiding
DOEL VAN DE COLLEGES
Perspectief bieden Context scheppen Bewustwording creëren
Het is een
Zaken die raar lijken verboden
of compleet vrucht in
Afstand nemen van de zaken irrationeel om die de
die we zien om zo te zien hoe binnen een context architectuur om bezig te zijn
het totaalbeeld zich plaatsen zodat die met economie en geld.
presenteert voor ons een zekere logica krijgen. Daarom moet er kennis komen
want kennis is macht.
ECONOMIE ALS SOCIALE WETENSCHAP
Sowieso zijn eerste
Als je één zaak moet onthouden van de colleges: ECONOMIE = SOCIALE WETENSCHAP examenvraag!
Economie is een sociale wetenschap
‐ Economische inzichten = politiek‐maatschappelijke visies. Economie als resultaat van
eeuwenlange inzichten en ontwikkelingen net zoals architectuur.
‐ Gebaseerd op een serie rivaliserende (en veranderende) denkkaders. We dachten na eeuwen daar
een evenwicht in gevonden te hebben tot Trump kwam, de Brexit, covid en nu Poetin.
‐ Mens van vlees en bloed als fundament van theorieën. Gebaseerd op mensen die niet 100%
rationeel of emotioneel zijn, niet 100% objectief of subjectief.
‐ Resultante van een dynamisch samenspel binnen een institutioneel kader het domein van
economen en politici
Economie is geen exacte wetenschap
‐ Geen enkele persoon past perfect in een theorie Dit is nogmaals bewezen door de
‐ De socio‐economische context verandert steeds invallen van Poetin in Oekraiëne.
‐ Mensen zijn niet rationeel
‐ Mensen zijn niet voorspelbaar
“Economie heeft meer raakvlakken met recht dan met wiskunde”
Economie bevat wél aspecten die zich exact laten becijferen
‐ Intresten en rendementen
‐ Rapporteringen het domein van de fiscalisten, boekhouders enz…
‐ Heffingen en taksen
‐ …
“Economie is zoals de mens rationeel en emotioneel tegelijk”
DEFINITIE ECONOMIE
“The science which studies human behavior as a relationship between ends and scarse means which
have alternative uses”
De wetenschap die menselijk gedrag bestudeert als een relatie tussen doelen en schaarse middelen die alternatieve toepassingen hebben
~ L. Robbins
‐ Schaarste: beperkte hoeveelheid middelen HET economisch probleem
‐ Keuzeproblemen: veelheid aan bestedingsmogelijkheden
HET economisch probleem > Economisch motief
= oplossen van dit probleem is de drijfveer van menselijk handelen
‐ Micro‐economie: economisch probleem analyseren op kleine schaal (een gezin, een bedrijf, een
product)
‐ Macro‐economie: economisch probleem analyseren op grote schaal (een land, een sector)
Pagina 4 van 169
