Sport en bewegen in Vlaanderen
Hoofdstuk 1: Wat is sport?
Organisatie: …
Sport: … (genderpariteit= gelijkheid tussen mannen en vrouwen vanaf 1960)
Vlaanderen: …
Wat is sport eigenlijk?
Mount Everes beklimmen, schaken, boogschieten, wandelen, …???
3 beïnvloedingsfactoren
- Tijd ( geschiedenis tot nu )
- Plaats en context (uitgangspunt of redeneerbasis)
- Visie/ standpunt (medicus, bejaarde,jongeren…)
Vandale: “Allerlei lichamelijke oefeningen en ontspanning waarbij vaardigheid, kracht en
inzicht vereist zijn.” (Van Dale, 2012)
Geen universele definitie mogelijk!
2. Sport in Vlaanderen (cesuur/ breekpunt van 1965)
Kantelpunt in 1965! Voor 1965:
- Duidelijk onderscheid sport – geen sport
- Overzichtelijk sportlandschap
- Context: enkel in clubs
- Type/ aard: voetbal en wielrennen
- Accent: wedstrijd/ competitie
- Profiel sporter: jong, man, talent, vitaal
- Meritocratisch: Voorbestemd zijn voor sport
Na 1965:
- Onoverzichtelijk
- Democratisch karakter: zowel mannen als vrouwen
- Meerdere sporten
- Ook buiten verenigingsleven
- Eenvoudig EN complex mogelijk
- Meerdere doelen
- …
3. Poging tot definiëren! 4 constituerende elementen
1. Bewegingselementen
2. Ontspanningselementen
3. Wedstrijdelementen
4. Institutionele elementen
, 1. Bewegingselementen
- Primair criterium
- Fysieke activiteit nodig? Specialisatie van je beweging?
MAAR?
- Wat met denksporten
- Fieten naar de bakker
- …
2. Ontspanningselement
- Vorm van ontspanning
- Vrije tijd
- Vrij gekozen
MAAR?
- Niet economisch
- Sport steeds ontspannend?
- Beroepsvoetbal?: niet economisch nuttig
- Besluit: zeer waarde gebonden!
3. Wedstrijdelement
- Onderscheid spel en sport
- Sportieve confrontatie
MAAR
- Wat met niet competitieve sporten
- ..
4. Institutioneel elementen
- Vast kader
- Eenduidig kader
- Sport= regels, wetten, …
MAAR
- Sporten niet gelinkt aan regels?
Besluit: Alleen het institutioneel element is te weinig
(Examen)
a) Enge definitie: Refereert naar beperkt aantal menselijke activiteiten die technische
beheersing, lichamelijke conditie en mentale weerstand veronderstellen en die op
algemene wijze in wedstrijdverband beoefend worden.
Vb.: voetbal
b) Brede definitie: Men vertrekt vanuit het vierde basiselement waarbij men sport
beschouwt als een geïnstitutionaliseerd sociaal verschijnsel. Het is een sociaal
fenomeen welk dynamisch en vluchtig is.
Sport is datgene wat in maatschappij als zodanig wordt beschouwd
Vb.: Fitness
, Waarom is een definitie nodig van sport?
- Onderzoek algemene sportparticipatie ( ASP )
1) Vergelijking landen
2) Operationalisatie: meetbaar maken voor wetenschappelijk onderzoek
- Doel / gevolg: subsidies door overheid
Algemene sportparticipatie: Actieve deelname door ruim publiek aan bewegingsactiviteiten
met sportief karakter gedurende vrije tijd, in sportieve context en zonder een louter utilitair (
= alleen iets nuttig ) karakter
4 Classificatie
Veel chaos classificatiesystemen
- Inzicht krijgen
- Doel: operationele noodzaak
Basis van:
A) Ontstaansgronden
B) Wijze van beoefening
C) Motieven sporter
A) Ontstaansgronden (CFR. Prof Cleays )
1) Spelsporten
- Ontspanningsvormen
- Later verspreiden
- Van spelen tot competitie
2) Overlevingssporten
- Vrijetijdsbesteding/ folklore ( wat een volk heeft gecreëerd )
3) Bewegingsporten
- Mens beweegt zich
B) Wijze beoefening
1) Piramidemodel
- Recreatie: geheel van activiteiten die leiden tot ontspanning
- Spel en spelend bezig zijn: activiteit die zichzelf als doel heeft, vrijheidsgevoel en
onmiddellijke lustbeleving
- Bewegingsrecreatie: vorm van recreatie waarbij bewogen wordt
- Sportieve recreatie: sport en spelvormen zonder strikte regeltoepassing, niet in
georganiseerd verband en vaak incidenteel
- Recreatiesport: Officiële regels, binnen sportvereniging met accent op sociaal
contact en ontspanning
- Competitiesport: prestatie, wedstrijdgericht presteren
- Topsport: prestatie (al dan niet vergoed)
2) Kerkmodel
- Topsport erboven
Hoofdstuk 1: Wat is sport?
Organisatie: …
Sport: … (genderpariteit= gelijkheid tussen mannen en vrouwen vanaf 1960)
Vlaanderen: …
Wat is sport eigenlijk?
Mount Everes beklimmen, schaken, boogschieten, wandelen, …???
3 beïnvloedingsfactoren
- Tijd ( geschiedenis tot nu )
- Plaats en context (uitgangspunt of redeneerbasis)
- Visie/ standpunt (medicus, bejaarde,jongeren…)
Vandale: “Allerlei lichamelijke oefeningen en ontspanning waarbij vaardigheid, kracht en
inzicht vereist zijn.” (Van Dale, 2012)
Geen universele definitie mogelijk!
2. Sport in Vlaanderen (cesuur/ breekpunt van 1965)
Kantelpunt in 1965! Voor 1965:
- Duidelijk onderscheid sport – geen sport
- Overzichtelijk sportlandschap
- Context: enkel in clubs
- Type/ aard: voetbal en wielrennen
- Accent: wedstrijd/ competitie
- Profiel sporter: jong, man, talent, vitaal
- Meritocratisch: Voorbestemd zijn voor sport
Na 1965:
- Onoverzichtelijk
- Democratisch karakter: zowel mannen als vrouwen
- Meerdere sporten
- Ook buiten verenigingsleven
- Eenvoudig EN complex mogelijk
- Meerdere doelen
- …
3. Poging tot definiëren! 4 constituerende elementen
1. Bewegingselementen
2. Ontspanningselementen
3. Wedstrijdelementen
4. Institutionele elementen
, 1. Bewegingselementen
- Primair criterium
- Fysieke activiteit nodig? Specialisatie van je beweging?
MAAR?
- Wat met denksporten
- Fieten naar de bakker
- …
2. Ontspanningselement
- Vorm van ontspanning
- Vrije tijd
- Vrij gekozen
MAAR?
- Niet economisch
- Sport steeds ontspannend?
- Beroepsvoetbal?: niet economisch nuttig
- Besluit: zeer waarde gebonden!
3. Wedstrijdelement
- Onderscheid spel en sport
- Sportieve confrontatie
MAAR
- Wat met niet competitieve sporten
- ..
4. Institutioneel elementen
- Vast kader
- Eenduidig kader
- Sport= regels, wetten, …
MAAR
- Sporten niet gelinkt aan regels?
Besluit: Alleen het institutioneel element is te weinig
(Examen)
a) Enge definitie: Refereert naar beperkt aantal menselijke activiteiten die technische
beheersing, lichamelijke conditie en mentale weerstand veronderstellen en die op
algemene wijze in wedstrijdverband beoefend worden.
Vb.: voetbal
b) Brede definitie: Men vertrekt vanuit het vierde basiselement waarbij men sport
beschouwt als een geïnstitutionaliseerd sociaal verschijnsel. Het is een sociaal
fenomeen welk dynamisch en vluchtig is.
Sport is datgene wat in maatschappij als zodanig wordt beschouwd
Vb.: Fitness
, Waarom is een definitie nodig van sport?
- Onderzoek algemene sportparticipatie ( ASP )
1) Vergelijking landen
2) Operationalisatie: meetbaar maken voor wetenschappelijk onderzoek
- Doel / gevolg: subsidies door overheid
Algemene sportparticipatie: Actieve deelname door ruim publiek aan bewegingsactiviteiten
met sportief karakter gedurende vrije tijd, in sportieve context en zonder een louter utilitair (
= alleen iets nuttig ) karakter
4 Classificatie
Veel chaos classificatiesystemen
- Inzicht krijgen
- Doel: operationele noodzaak
Basis van:
A) Ontstaansgronden
B) Wijze van beoefening
C) Motieven sporter
A) Ontstaansgronden (CFR. Prof Cleays )
1) Spelsporten
- Ontspanningsvormen
- Later verspreiden
- Van spelen tot competitie
2) Overlevingssporten
- Vrijetijdsbesteding/ folklore ( wat een volk heeft gecreëerd )
3) Bewegingsporten
- Mens beweegt zich
B) Wijze beoefening
1) Piramidemodel
- Recreatie: geheel van activiteiten die leiden tot ontspanning
- Spel en spelend bezig zijn: activiteit die zichzelf als doel heeft, vrijheidsgevoel en
onmiddellijke lustbeleving
- Bewegingsrecreatie: vorm van recreatie waarbij bewogen wordt
- Sportieve recreatie: sport en spelvormen zonder strikte regeltoepassing, niet in
georganiseerd verband en vaak incidenteel
- Recreatiesport: Officiële regels, binnen sportvereniging met accent op sociaal
contact en ontspanning
- Competitiesport: prestatie, wedstrijdgericht presteren
- Topsport: prestatie (al dan niet vergoed)
2) Kerkmodel
- Topsport erboven
