BOUWCULTUUR
EXAMENLEERSTOF DEEL
1
Samenvatting Gianluca Schouppe
30 MEI 2022
ODISEE AALST
Kwalestraat 154 Nieuwerkerken
,Inhoudsopgave
1 Prehistorie en oudheid........................................................................................................................2
1.3 Griekse Oudheid...........................................................................................................................2
1.3.2 Klassieke periode (ca. 500 tot 336 v.C.).................................................................................2
1.4 Romeinse Oudheid.......................................................................................................................3
1.5 Vroegchristelijke cultuur...............................................................................................................3
2 Middeleeuwen.....................................................................................................................................4
2.3 Romaans ca. 1000-begin 13e eeuw..............................................................................................4
2.4 GOTIEK (1130‐16E EEUW)............................................................................................................5
3 Nieuwe tijd..........................................................................................................................................8
3.1 Renaissance..................................................................................................................................8
3.1.1 Italiaanse vroegrenaissance (15e eeuw).................................................................................8
3.1.2 Italiaanse hoogrenaissance (einde 15 e eeuw – 1535)............................................................8
3.1.4 Renaissance ten noorden vd Alpen........................................................................................9
3.2 Barok ca. 1575-1750.....................................................................................................................9
3.2.1 Triomfantelijke volbarok......................................................................................................10
3.2.2 Classicerende barok.............................................................................................................10
3.2.4 Rococo (1740 – 1770)..........................................................................................................11
3.3 (Neo)classicisme (2e helft 18e eeuw – 1e helft 19e eeuw).........................................................11
4 Nieuwste tijd.....................................................................................................................................12
4.1 19e eeuw – neostijlen.................................................................................................................12
4.1.2 Neoclassicisme en eclecticisme...........................................................................................13
4.1.3 Romantiek & neogotiek.......................................................................................................13
4.1.4 Realisme, rationeel vernuft en sociale reflex.......................................................................13
4.2 Gangmakers van het modernisme..............................................................................................14
4.2.1 Arts and crafts......................................................................................................................14
4.2.2 Art nouveau / Jugendstil......................................................................................................14
4.2.3 Eigenzinnige vormen van opkomend modernisme..............................................................15
4.3 Expressionistische tendensen (interbellum)...............................................................................15
4.3.1 Expressionistische experimenten in Duitsland en Oostenrijk..............................................15
4.3.2 De Amsterdamse school......................................................................................................15
4.3.3 Art deco...............................................................................................................................16
4.3.4 Andere boeiende figuren in het interbellum.......................................................................16
4.4 Functionalisme............................................................................................................................16
4.4.1 De Stijl..................................................................................................................................16
Pagina 1 van 22
, 4.4.2 Het Bauhaus.........................................................................................................................17
4.4.3 Constructivisme...................................................................................................................17
4.4.4 CIAM....................................................................................................................................17
4.5 Toonaangevende modernisten...................................................................................................17
4.5.1 Walter Gropius.....................................................................................................................17
4.5.2 Mies Van Der Rohe..............................................................................................................17
4.5.3 Le Corbusier.........................................................................................................................17
4.5.4 Frank Lloyd Wright...............................................................................................................18
4.6 Regionaal traditionalisme...........................................................................................................18
5 Eigen tijd............................................................................................................................................18
5.1 Mondiale stromingen na 1945....................................................................................................18
5.1.1 Laat- en neomodernisme.....................................................................................................18
5.1.2 Postmodernisme..................................................................................................................18
5.1.3 Deconstructivisme...............................................................................................................19
5.2 Architectuur in België na 1945....................................................................................................19
5.2.1 Laatmodernistische tendens................................................................................................19
5.2.2 Imitatie- en invularchitectuur..............................................................................................20
5.2.3 Postmodernisme in België...................................................................................................20
5.2.4 Nieuwe eenvoud en high tech in België...............................................................................20
5.2.5 Hedendaagse architectuur in België....................................................................................21
1 Prehistorie en oudheid
1.3 Griekse Oudheid
1.3.2 Klassieke periode (ca. 500 tot 336 v.C.)
• 5e eeuw v.C. (eeuw van Pericles): Athene is in volle bloei en Pericles maakt van Athene een
leidende stadstaat
• 404 v.C. (tot 386 v.C.): Sparta wordt de overheersende macht in Griekenland
• 386 v.C.: de Perzische koning stelt de Griekse steden onder zijn soevereiniteit
• 371 v.C. : het Griekse Thebe verkrijgt het overwicht over Griekenland
Acropolis in Athene=> met Parthenon
Sokkel, zuil, kapiteel, architraaf, triglief, metopen, timpaan
Pagina 2 van 22
, Klassieke bouwkunst van Grieken=> vr alles en iedereen, nut, harmonie, etc.
Hellenisme van 336 tot 30 v.C.
Nadat Alexander de Grote van Macedonië Griekenland veroverde=> enorme verspreiding G cultuur
naar veroverde landen
Theater van Epidauros (ca. 330-320 v.C.)
Versch. zuilenorden
- Dorische orde=> kapitelen= plat
- Ionische orde=> kapitelen= krullend
- Romeins-Korinthische orde=> kapitelen= veel versiering
1.4 Romeinse Oudheid
Oost romeinse rijk langer uitgehouden dan W=> wel 1000j langer=> 500/1500
Nemen vele kunstvormen en bouwwerken over van culturen die ze veroverd hebben=> maar hun
eigen Touch aan gegeven.
1. Colosseum (Rome)
2. Pont du gard (Nîmes) 1e eeuw nC
3. Porta-Nigra (Trier)
4. Theater (Orange) 1e eeuw nC
5. Pantheon (Rome)=> gewijd aan de goden
6. Insula “gewone volk, armen”
7. Basiliek van keizer Constantijn (Trier) 4e eeuw nC
8. Thermen=> openbare badplaatsen
1.5 Vroegchristelijke cultuur
Oudchristelijke cultuur (tot 5e eeuw)
• catacomben: onderaardse begraafplaatsen
• basilieken: bv. De Sant’Apollinare Nuovo (Ravenna) 6 e eeuw nC
• kerken met centraalbouw, onder meer doopkerken (baptisteria) en grafkerken gebouwd in de vorm
van een cirkel, veelhoek of kruisvorm met vier gelijke armen vaak overdekt met een koepel.
De kunst was christocentrisch (Christus staat centraal)
Byzantijnse cultuur (vanaf 6e eeuw)
• Byzantijnse koepelkerk, vb.:
Pagina 3 van 22
EXAMENLEERSTOF DEEL
1
Samenvatting Gianluca Schouppe
30 MEI 2022
ODISEE AALST
Kwalestraat 154 Nieuwerkerken
,Inhoudsopgave
1 Prehistorie en oudheid........................................................................................................................2
1.3 Griekse Oudheid...........................................................................................................................2
1.3.2 Klassieke periode (ca. 500 tot 336 v.C.).................................................................................2
1.4 Romeinse Oudheid.......................................................................................................................3
1.5 Vroegchristelijke cultuur...............................................................................................................3
2 Middeleeuwen.....................................................................................................................................4
2.3 Romaans ca. 1000-begin 13e eeuw..............................................................................................4
2.4 GOTIEK (1130‐16E EEUW)............................................................................................................5
3 Nieuwe tijd..........................................................................................................................................8
3.1 Renaissance..................................................................................................................................8
3.1.1 Italiaanse vroegrenaissance (15e eeuw).................................................................................8
3.1.2 Italiaanse hoogrenaissance (einde 15 e eeuw – 1535)............................................................8
3.1.4 Renaissance ten noorden vd Alpen........................................................................................9
3.2 Barok ca. 1575-1750.....................................................................................................................9
3.2.1 Triomfantelijke volbarok......................................................................................................10
3.2.2 Classicerende barok.............................................................................................................10
3.2.4 Rococo (1740 – 1770)..........................................................................................................11
3.3 (Neo)classicisme (2e helft 18e eeuw – 1e helft 19e eeuw).........................................................11
4 Nieuwste tijd.....................................................................................................................................12
4.1 19e eeuw – neostijlen.................................................................................................................12
4.1.2 Neoclassicisme en eclecticisme...........................................................................................13
4.1.3 Romantiek & neogotiek.......................................................................................................13
4.1.4 Realisme, rationeel vernuft en sociale reflex.......................................................................13
4.2 Gangmakers van het modernisme..............................................................................................14
4.2.1 Arts and crafts......................................................................................................................14
4.2.2 Art nouveau / Jugendstil......................................................................................................14
4.2.3 Eigenzinnige vormen van opkomend modernisme..............................................................15
4.3 Expressionistische tendensen (interbellum)...............................................................................15
4.3.1 Expressionistische experimenten in Duitsland en Oostenrijk..............................................15
4.3.2 De Amsterdamse school......................................................................................................15
4.3.3 Art deco...............................................................................................................................16
4.3.4 Andere boeiende figuren in het interbellum.......................................................................16
4.4 Functionalisme............................................................................................................................16
4.4.1 De Stijl..................................................................................................................................16
Pagina 1 van 22
, 4.4.2 Het Bauhaus.........................................................................................................................17
4.4.3 Constructivisme...................................................................................................................17
4.4.4 CIAM....................................................................................................................................17
4.5 Toonaangevende modernisten...................................................................................................17
4.5.1 Walter Gropius.....................................................................................................................17
4.5.2 Mies Van Der Rohe..............................................................................................................17
4.5.3 Le Corbusier.........................................................................................................................17
4.5.4 Frank Lloyd Wright...............................................................................................................18
4.6 Regionaal traditionalisme...........................................................................................................18
5 Eigen tijd............................................................................................................................................18
5.1 Mondiale stromingen na 1945....................................................................................................18
5.1.1 Laat- en neomodernisme.....................................................................................................18
5.1.2 Postmodernisme..................................................................................................................18
5.1.3 Deconstructivisme...............................................................................................................19
5.2 Architectuur in België na 1945....................................................................................................19
5.2.1 Laatmodernistische tendens................................................................................................19
5.2.2 Imitatie- en invularchitectuur..............................................................................................20
5.2.3 Postmodernisme in België...................................................................................................20
5.2.4 Nieuwe eenvoud en high tech in België...............................................................................20
5.2.5 Hedendaagse architectuur in België....................................................................................21
1 Prehistorie en oudheid
1.3 Griekse Oudheid
1.3.2 Klassieke periode (ca. 500 tot 336 v.C.)
• 5e eeuw v.C. (eeuw van Pericles): Athene is in volle bloei en Pericles maakt van Athene een
leidende stadstaat
• 404 v.C. (tot 386 v.C.): Sparta wordt de overheersende macht in Griekenland
• 386 v.C.: de Perzische koning stelt de Griekse steden onder zijn soevereiniteit
• 371 v.C. : het Griekse Thebe verkrijgt het overwicht over Griekenland
Acropolis in Athene=> met Parthenon
Sokkel, zuil, kapiteel, architraaf, triglief, metopen, timpaan
Pagina 2 van 22
, Klassieke bouwkunst van Grieken=> vr alles en iedereen, nut, harmonie, etc.
Hellenisme van 336 tot 30 v.C.
Nadat Alexander de Grote van Macedonië Griekenland veroverde=> enorme verspreiding G cultuur
naar veroverde landen
Theater van Epidauros (ca. 330-320 v.C.)
Versch. zuilenorden
- Dorische orde=> kapitelen= plat
- Ionische orde=> kapitelen= krullend
- Romeins-Korinthische orde=> kapitelen= veel versiering
1.4 Romeinse Oudheid
Oost romeinse rijk langer uitgehouden dan W=> wel 1000j langer=> 500/1500
Nemen vele kunstvormen en bouwwerken over van culturen die ze veroverd hebben=> maar hun
eigen Touch aan gegeven.
1. Colosseum (Rome)
2. Pont du gard (Nîmes) 1e eeuw nC
3. Porta-Nigra (Trier)
4. Theater (Orange) 1e eeuw nC
5. Pantheon (Rome)=> gewijd aan de goden
6. Insula “gewone volk, armen”
7. Basiliek van keizer Constantijn (Trier) 4e eeuw nC
8. Thermen=> openbare badplaatsen
1.5 Vroegchristelijke cultuur
Oudchristelijke cultuur (tot 5e eeuw)
• catacomben: onderaardse begraafplaatsen
• basilieken: bv. De Sant’Apollinare Nuovo (Ravenna) 6 e eeuw nC
• kerken met centraalbouw, onder meer doopkerken (baptisteria) en grafkerken gebouwd in de vorm
van een cirkel, veelhoek of kruisvorm met vier gelijke armen vaak overdekt met een koepel.
De kunst was christocentrisch (Christus staat centraal)
Byzantijnse cultuur (vanaf 6e eeuw)
• Byzantijnse koepelkerk, vb.:
Pagina 3 van 22
