volledige samenvatting overheidsmanagement

SWOT – analyse


VUB CAMPUS
Ook motiveren
Sterkte Opportuniteiten
 Groene campus (veel bomen)  Door gebruik sociale media meer studenten
 Eet en drinkgelegenheden op de campus  Meer samenwerking tussen verschillende
(resto) universiteiten
 Automaten overal over de campus  Door corona meer online lessen
 Goede studiebegeleiding  Grotere zichtbaarheid door maatschappelijke
 Proffen bereikbaar voor leerlingen belangen van de campus
 Diversiteit op de campus
 Samenwerking met ULB
 VUB veel studiekeuze ook op
internationaal vlak (internationale
studenten)
 Dicht bij een station
 Buiten centrum

Zwakten Bedreigingen
 Ver van het centrum  Competitie met andere universiteiten (Thomas
 Kleine aanbod van lectuur (bibliotheek) More, UCL, etc.) => zowel traditionele als
 LO-studenten: geen vlotte verbinding online instellingen
tussen de 2 campussen  Door corona kijken veel meer mensen de lessen
 Self-service zeer onduidelijk voor eerste online waardoor er minder mensen naar de les
jaars komen
 Een zij-stroom station  Druk door regelgeving en eisen overheid
 Verweg van de autostaten (aangezien we
niet in het centrum zitten)




SPOORWEGEN
Sterkte Opportuniteiten
 Internationale treinen (Londen, Parijs)  Meer investeren in nachttreinen
 Prijsvermindering voor jongeren (-26),  Door stijgende dieselprijs neemt vraag naar
senioren (+65), grote gezinnen en openbaar vervoer toe
invalide  Als er meer files komen, gaan mensen vaker de
 Milieubewust trein pakken
 Subsidies (treinticket goedkoper voor  Nog meer inzetten op internationale markt
de burger)  Technologische ontwikkeling: treinen worden
 Duo tickets: reizen voor de prijs van 1 alleen maar beter
met 2

Zwakten Bedreiging
 Weinig nachtvervoer  Andere vervoersmiddelen (bus, tram)
 Free riding gedrag  Stakingen
 Verstoring van het treinverkeer  Openbaar vervoer is altijd verlieslatend
waardoor er vertragingen zijn
 Vaak vuile stations



Les 1: fiche van het land 2022

,1. Wat is de publieke sector en verdeling van de entiteiten?
 Federaal: zwaartepunt qua bevoegdheden en middelen met zeer veel heterogene bevoegdheden.
Problematiek van moeilijke wijziging van bijzondere wetten en de grondwet
o Bijzondere wetten = wijzigen met bijzondere meerderheid om institutionele en communautair
gevoelige dossiers te stemmen (meerderheid van elke taalgroep moet aanwezig zijn, in elke
taalgroep moet er een gewone meerderheid zijn en 2/3 in elke meerderheid in elke kamer)
 Afhankelijk in welke taal je eerst de eed aflegt behoor je tot de Nederlandstalige
vertegenwoordigers
 Deelstaten: 2 soorten, discussie hoeveel in de toekomst?
o probleem met Brussel? Walen willen staatshervorming met 4 want dat komt voordeliger uit
 Lokaal/intermediair: provincies, regio’s ziekenhuisregio’s, veiligheidszones, kerkbesturen, gemeenten, etc.
=> grote budgettaire kost (word nooit iets afgeschaft)
o kerkbesturen: in België maakt men onderscheid tussen vrijheid van eredienst en de erkenning van
erediensten (degene die erkend zijn krijgen geld van de overheid bv Boeddhisten worden wel erkend
als België => protestantse kerk werk eerst erkend) lonen worden door staat betaald en
werkingsmiddelen worden betaald door gemeentes
o In Engeland is er maar 1 godsdienst erkend (door Hendrik 8 is de Engels koningin hoofd van de kerk
in Wales in Engeland, Schotland staat hier los van)

2. BBP omvang: groei en overheidsbeslag
 Veel bedrijven rekenen op 2 procent inflatie zodat zij hun prijzen me 2 procent kunnen verhogen en dit is
hun winst dan
 Overheidsbeslag = alle begroting van alle overheden/instanties samen opgeteld => totale som afzetten ten
aanzien van het BBP

3. Begrotingstekort en schulden
 Schulden en te korten
o Te kort tgo Maastricht norm: 6,2 procent
o Schulden tgo Maastricht norm: 108,6 procent
 Grote federale schuld
 Schuld van Brussel en Wallonië liggen hoger dan die van Vlaanderen

4. Bevolking – demografie:
 Snel stijgende bevolking (1980: 9,8 miljoen – 2000: 10,2 miljoen)
o Bevolkingsgroei is hoger dan de economische groei
 Iets meer mannen dan vrouwen
 Vlamingen > Wallen > Brusselaars
 België kent immigratie en emigratie
 Kleinste groep in de leeftijdspiramide ( + 95 jaar) en grootste (55 – 59 jaar)

6. Werkloosheidsgraad & werkgelegenheidsgraad
 Iets meer mannen dan vrouwen zijn werkloos
 Werkloosheidsgraad:
o Meer mensen in Vlaanderen (75%) werken dan in Walen (65%) en Brusselaars (61%)
o Meer Europeanen (72%) werken dan Belgen (71%) en niet Europeanen (43%)




7. Handelsbalans (goederen en diensten)

,  België is vooral een export land voor de buurlanden (geen mondiale exporteur)
o Zeer hoog bedrag van export => niveau export behaalt niveau van bbp bijna
o Vooral Vlaams (export Brussel en Wallonië bestaat bijna niet)
 Verhouding BBP
 Belangrijkste producten: chemische producten, tansport (auto’s, spoorwegen) en machines
o Landbouw = geen export product, hebben te weinig daarvoor vooral in import

8. Territorium
 Ligging: centraal gelegen aan de drukke Noordzee tussen EU landen en VK
o Vlaams gewest is het grootste => stuk van de zee ook mee tellen
 Grondstoffen: geen (voorheen: steenkool)
 Klimaat: gematigd, deels zee klimaat en warme golfstroom

9. Basisvoorzieningen: water – elektriciteit
 Water: gewestelijk, tekorten in Vlaanderen en Brussel (WL heeft genoeg), ontzilting in VL (zeewater om
tekorten op te vullen)?
 Elektriciteit: discussie kerncentrales en toekomst => grootste hoeveelheid komt van kernwapens
o De regering wou de kerncentrales sluiten tegen 2025 maar dit zou leiden tot tekorten, in 2022 heeft
de regering besloten om 2 kerncentrales (doel en Tihange) langer open te houden anders zou België
veel te veel afhankelijk zijn van energie uit het buitenland
o Zon en wind tijdsgebonden (+ studie die aanwijzen dat er minder wind is in Europa)
 Aansluiting netwerk buurlanden en VK (november 2021 invoer uit NL en export naar FR)


12. Economisch stelsel
 Landbouw – visserij en tuinbouw (1 procent werkstelling en 5 procent BBP) => nog veel landbouwgrond en
bos
 Secundaire sector (industrie) => belangrijk bouwsector
 Tertiaire sector




Hoofdstuk 1: overheid, management en omgeving

, INVULLINGEN VAN OVERHEIDSMANAGEMENT
1. Public administration = traditionele model van overheidswerking
 6 principes aan de grondslag van publieke administratie:
o Bureaucratie:
 Waarbij overheden zichzelf dienen te organiseren volgens de klassieke, hiërarchische
Weberiaanse principes
o Slechts 1 beste manier van functioneren, die men wetenschappelijk dacht te bepalen
 Regels en procedures werden vastgelegd in handleidingen die de ambtenaren moesten
volgen
o Politiek – ambtelijke tweedeling: politieke en ambtelijke aangelegenheden moeten gescheiden zijn
(hier treed een slingerbeweging op in de relatie tussen de 2)
 Ambtenaar = instrument om instructies uit te voeren
 Politiek = voeren van beleid en bepalen van strategie
o Algemeen belang: motieven van de individuele ambtenaar is het algemeen gelang
 Dienstverlening aan de maatschappij = onbaatzuchtig
o Een professioneel bureaucratie:
 Professionele, goed getrainde ambtenaren die neutraal en anoniem waren
 Ambtenaar = benoemt voor het leven + iedere politieke leider dienen
o Administratie: volgen van instructies die door andere voorzien worden zonder persoonlijke
verantwoordelijkheid voor de resultaten of gevolgen
 MAAR systeem komt onder druk te staan door:
o Wijzigende omstandigheden:
 Na WO II: ontstaan welvaartstaat => bureaucratische administratie niet meer geschikt om
zelf en massaal diensten te verlenen aan burgers
o Dysfuncties bij de concrete werking van het systeem
 Nood aan nieuw systeem

2. Public management model
 = gaat uit van veranderingen die verbonden zijn met het evolueren van het traditionele administratieve
model
o Meer aandacht voor:
 Het bereiken van resultaten en verantwoordelijkheid van managers
 Flexibel personeel en arbeidsvoorwaarden
 Gericht op burgers als gebruikers van de dienstverlening
o Doelstellingen duidelijk bepaald:
 Focus op prestatie => zuinigheid, efficiëntie, effectiviteit en kwaliteit van dienstverlening
 Systematische evoluatie om te kijken of beoogde doelen behaald waren => inzetten
beleidsevaluatie waardoor top ambtenaren niet enkel neutraal zijn
o Klassieke overheidsmanagement specialiseerde zich in zijn onderdelen => het recht (regels en
procedures) werd aangevuld met het management (systeem gericht op te bereiken doelstellingen)
 Bv begrotingsrecht werd aangevuld met financieel management
 = duidelijk paradigma dat ambtenaren zich kunnen scharen achter een gemeenschappelijk
organisatorisch doel dat bijdraagt aan het realiseren van het algemeen belang
 Een professioneel management binnen de publieke sector kan diensten verlenen
aan burgers binnen een juridisch bepaald overheidskader en vanuit een gezamenlijk,
gekend en politiek gedeeld objectief




 Maar systeem komt onder druk te staan vanuit theoretische en ideologische hoek: