Samenvatting boek literatuur IPO 2A: jongens zijn slimmer dan meisjes + artikelen
College 1
Mythe 1: mensen hebben verschillende leerstijlen
o Clark (1982): er is geen of zelfs negatief verband tussen leervoorkeur en de
leerresultaten
o Verschillende leerstijlen is ook een probleem omdat het leerlingen in hokjes stopt
o Het stoppen van leerlingen in hokjes geeft 3 problemen:
1. De meeste mensen voldoen niet aan 1 bepaalde stijl
2. De informatie die wordt gebruikt om mensen aan stijlen toe te wijzen, is vaak
ontoereikend (de maatstaven die gebruikt worden om je leerstijl te meten is niet
nauwkeurig)
3. Er zijn zo veel verschillende stijlen dat het omslachtig wordt om afzonderlijke
leerlingen met afzonderlijke stijlen te verbinden
o Leerstijlhypothese: er zou een overlapinteractie plaatsvinden, waarbij leerlingen van
het type A beter leren met onderwijsmethode A, terwijl leerlingen van het type B
beter leren met onderwijsmethode B. Leerling A zou dus niet kunnen leren met
aanpak B
o Hardnekkige mythe
o Samenvattend: ‘Het contrast tussen de enorme populariteit van de leerstijlenaanpak
in onderwijs en het ontbreken van enig geloofwaardig wetenschappelijk bewijs voor
het gebruik ervan is opvallend en verontrustend. De vraag is echter: Waarom?
1. Wij mensen willen alles identificeren en verdelen in groepen
2. Wij zijn hokjesmensen, omdat het de gedachte bevestigd dat elke leerling ‘uniek’
is ‘alle mensen krijgen de mogelijkheid om effectief en gemakkelijk te leren’
3. Door het leerstijlenconcept te gebruiken kunnen zowel leerlingen als ouders elke
mislukking toewijzen en afschuiven aan een verkeerde combinatie in het
onderwijssysteem, ‘de leeraanpak’ past niet bij de kwaliteiten van de leerling
o Er is geen wetenschappelijk bewijs dat lessen aangepast moeten worden aan de
leerstijlen van de leerlingen, maar dat betekent niet dat leerlingen allemaal hetzelfde
zijn en op dezelfde manier onderwezen moeten worden
Wat weten we wel zoal over leren?
Feedback
o 4 niveaus van feedback:
1. Taakgericht
2. Procesgericht
3. Zelfregulatiegericht
4. Feedback die op de persoon zelf is gericht
o 3 soorten feedback:
1. Correctief: verwijst naar de commentaren over de eisen van de opdracht en de
adequaatheid van de inhoud
2. Suggestief: omvat een advies om verder te gaan of te groeien en nodigt uit tot
onderzoek, uitbreiding of verbetering van een idee
, 3. Epistemologisch: verwijst op een kritische manier naar vragen tot uitleg en/of
opheldering
o Meest effectief: taakgericht > procesgericht > zelfregulatie
De basis van onthouden: verwerking en emotie
o Emoties kunnen een basis zijn voor herinneringen
o Geuren, klanken, liedjes
Leren via concrete voorbeelden
Zorg voor afwisseling en verrassing
Zorg voor pauzes tijdens het leren
De 10 grondbeginselen voor goed onderwijs van Barak Rosenshine
1. Herhaal elke dag iets wat je eerder hebt geleerd
2. Stel nieuw materiaal in kleine stapjes voor
3. Stel vragen
4. Voorzie modellen
5. Begeleid de toepassing van de leerling
6. Controleer of de leerling het begrepen heeft
7. Behoud een hoog slagingspercentage
8. Voorzie een raamwerk voor moeilijke taken
9. Eis en controleer zelfstandig oefenen
10. Betrek leerlingen in wekelijkse en maandelijkse revisie
College 2
Deel 1, Mythe 7: je leert effectief via probleemgestuurd onderwijs
o Principe van PGO: studenten werken samen in kleine groepen aan problemen/
leertaken onder begeleiding van een docent. Bij het bespreken activeren de
studenten hun voorkennis. Tijdens die discussie ontdekken de studenten wat ze nog
niet goed genoeg beheersen en nadere zelfstudie vereist. De voorbespreking
resulteert in het formuleren van leerdoelen die ander bestudeerd moeten worden.
Daarna volgt een fase van zelfstudie, waarin studenten de leerdoelen gaan
bestuderen, waarbij ze gebruik maken van diverse bronnen. Na die zelfstudie, komen
de studenten bij elkaar om te discussiëren over het probleem/leertaak. Ze
rapporteren aan elkaar wat ze geleerd hebben over de leerdoelen, maar bespreken
ook onduidelijkheden in de leerstof en proberen het geleerde toe te passen op het
probleem/ leertaak. De docent vervult tijdens de discussie een faciliterende rol door
af en toe vragen te stellen om de studenten aan te zetten tot dieper nadenken, tot
toepassen van het geleerde en tot evalueren
o Tegenargumenten PGO:
1. Ons werkgeheugen erg beperkt in duur en capaciteit
2. Interactie tussen werk- en langetermijngeheugen belangrijk
3. Te veel zaken die het werkgeheugen moet vasthouden bij PGO
4. Problemen leren oplossen en probleemoplossend leren zijn 2 aparte processen
o Alternatieven conventioneel PGO
- Gebruik van problemen zonder doel
- Uitgewerkte voorbeelden
, - Aanvulproblemen oplossen
o Probleemoplossend lesgeven wordt als onderwijsmethode pas effectief als leerlingen
al nuttige cognitieve schema’s hebben ontwikkeld in het domein
o PGO niet geschikt om nieuwe kennis op te doen, in sommige gevallen kan je zelfs
verkeerde dingen leren
o PGO is wel positief als je verworven kennis wil toepassen op nieuwe problemen
o Actieve rol van docent in het meedenken over oplossingsstrategieën en het
aanreiken van inzichten is erg belangrijk
Deel 4, Mythe 8: Onderwijs verandert nooit
o Inertie van het onderwijs= de traagheid waarmee onderwijs verandert
o Op macroniveau (onderwijsbeleid regio- of landniveau) zie je veel
vernieuwingsideeën
o Revoluties in het onderwijs zijn moeilijk
o Er vinden geen grote revoluties plaats in het onderwijs
- Tot nu toe maar 2 echte onderwijsrevoluties: de boekdrukkunst & komst van leien
krijtbord/ schoolbord
Enkele ideetjes voor onderwijsvernieuwing
1. Zittenblijven wordt vooruitspringen
o Onderzoek: zittenblijven helpt niets
o Sterke leerlingen voorop laten lopen heeft wel positief leereffect
2. Organiseer scholen o.b.v. optimale schoolgrootte
o I.p.v. steeds grotere organisaties te willen ons onderwijs zo organiseren dat
we autonome entiteiten krijgen waarbij verantwoordelijkheid niet wordt
afgeschoven
o Bestaan van vakgroep werking
3. Hervorm de lerarenloopbaan zodat ze minder vlak wordt, niet o.b.v.
outputfinanciering, wel o.b.v. professionalisering
o Lerarenopleidingen vermasteren
o Fins model: instroom selecteren
o Leraren intensief begeleiden na hun afstuderen en kunnen groeien naar
master
4. Ga voor een divers onderwijsaanbod
o Open systeem installeren in het onderwijs waarbij scholen autonoom maar
bewust kunnen kiezen voor een bepaalde aanpak
o Geen idee van ‘beste systeem’
5. Zet een imagocampagne voor technische beroepen op touw
o Technische beroepen moeten we als samenleving evenwaardig zien als
andere ‘hoge beroepen’ niet onderwaarderen
o Werken aan mentaliteit
6. Maak werk van changemanagement
College 1
Mythe 1: mensen hebben verschillende leerstijlen
o Clark (1982): er is geen of zelfs negatief verband tussen leervoorkeur en de
leerresultaten
o Verschillende leerstijlen is ook een probleem omdat het leerlingen in hokjes stopt
o Het stoppen van leerlingen in hokjes geeft 3 problemen:
1. De meeste mensen voldoen niet aan 1 bepaalde stijl
2. De informatie die wordt gebruikt om mensen aan stijlen toe te wijzen, is vaak
ontoereikend (de maatstaven die gebruikt worden om je leerstijl te meten is niet
nauwkeurig)
3. Er zijn zo veel verschillende stijlen dat het omslachtig wordt om afzonderlijke
leerlingen met afzonderlijke stijlen te verbinden
o Leerstijlhypothese: er zou een overlapinteractie plaatsvinden, waarbij leerlingen van
het type A beter leren met onderwijsmethode A, terwijl leerlingen van het type B
beter leren met onderwijsmethode B. Leerling A zou dus niet kunnen leren met
aanpak B
o Hardnekkige mythe
o Samenvattend: ‘Het contrast tussen de enorme populariteit van de leerstijlenaanpak
in onderwijs en het ontbreken van enig geloofwaardig wetenschappelijk bewijs voor
het gebruik ervan is opvallend en verontrustend. De vraag is echter: Waarom?
1. Wij mensen willen alles identificeren en verdelen in groepen
2. Wij zijn hokjesmensen, omdat het de gedachte bevestigd dat elke leerling ‘uniek’
is ‘alle mensen krijgen de mogelijkheid om effectief en gemakkelijk te leren’
3. Door het leerstijlenconcept te gebruiken kunnen zowel leerlingen als ouders elke
mislukking toewijzen en afschuiven aan een verkeerde combinatie in het
onderwijssysteem, ‘de leeraanpak’ past niet bij de kwaliteiten van de leerling
o Er is geen wetenschappelijk bewijs dat lessen aangepast moeten worden aan de
leerstijlen van de leerlingen, maar dat betekent niet dat leerlingen allemaal hetzelfde
zijn en op dezelfde manier onderwezen moeten worden
Wat weten we wel zoal over leren?
Feedback
o 4 niveaus van feedback:
1. Taakgericht
2. Procesgericht
3. Zelfregulatiegericht
4. Feedback die op de persoon zelf is gericht
o 3 soorten feedback:
1. Correctief: verwijst naar de commentaren over de eisen van de opdracht en de
adequaatheid van de inhoud
2. Suggestief: omvat een advies om verder te gaan of te groeien en nodigt uit tot
onderzoek, uitbreiding of verbetering van een idee
, 3. Epistemologisch: verwijst op een kritische manier naar vragen tot uitleg en/of
opheldering
o Meest effectief: taakgericht > procesgericht > zelfregulatie
De basis van onthouden: verwerking en emotie
o Emoties kunnen een basis zijn voor herinneringen
o Geuren, klanken, liedjes
Leren via concrete voorbeelden
Zorg voor afwisseling en verrassing
Zorg voor pauzes tijdens het leren
De 10 grondbeginselen voor goed onderwijs van Barak Rosenshine
1. Herhaal elke dag iets wat je eerder hebt geleerd
2. Stel nieuw materiaal in kleine stapjes voor
3. Stel vragen
4. Voorzie modellen
5. Begeleid de toepassing van de leerling
6. Controleer of de leerling het begrepen heeft
7. Behoud een hoog slagingspercentage
8. Voorzie een raamwerk voor moeilijke taken
9. Eis en controleer zelfstandig oefenen
10. Betrek leerlingen in wekelijkse en maandelijkse revisie
College 2
Deel 1, Mythe 7: je leert effectief via probleemgestuurd onderwijs
o Principe van PGO: studenten werken samen in kleine groepen aan problemen/
leertaken onder begeleiding van een docent. Bij het bespreken activeren de
studenten hun voorkennis. Tijdens die discussie ontdekken de studenten wat ze nog
niet goed genoeg beheersen en nadere zelfstudie vereist. De voorbespreking
resulteert in het formuleren van leerdoelen die ander bestudeerd moeten worden.
Daarna volgt een fase van zelfstudie, waarin studenten de leerdoelen gaan
bestuderen, waarbij ze gebruik maken van diverse bronnen. Na die zelfstudie, komen
de studenten bij elkaar om te discussiëren over het probleem/leertaak. Ze
rapporteren aan elkaar wat ze geleerd hebben over de leerdoelen, maar bespreken
ook onduidelijkheden in de leerstof en proberen het geleerde toe te passen op het
probleem/ leertaak. De docent vervult tijdens de discussie een faciliterende rol door
af en toe vragen te stellen om de studenten aan te zetten tot dieper nadenken, tot
toepassen van het geleerde en tot evalueren
o Tegenargumenten PGO:
1. Ons werkgeheugen erg beperkt in duur en capaciteit
2. Interactie tussen werk- en langetermijngeheugen belangrijk
3. Te veel zaken die het werkgeheugen moet vasthouden bij PGO
4. Problemen leren oplossen en probleemoplossend leren zijn 2 aparte processen
o Alternatieven conventioneel PGO
- Gebruik van problemen zonder doel
- Uitgewerkte voorbeelden
, - Aanvulproblemen oplossen
o Probleemoplossend lesgeven wordt als onderwijsmethode pas effectief als leerlingen
al nuttige cognitieve schema’s hebben ontwikkeld in het domein
o PGO niet geschikt om nieuwe kennis op te doen, in sommige gevallen kan je zelfs
verkeerde dingen leren
o PGO is wel positief als je verworven kennis wil toepassen op nieuwe problemen
o Actieve rol van docent in het meedenken over oplossingsstrategieën en het
aanreiken van inzichten is erg belangrijk
Deel 4, Mythe 8: Onderwijs verandert nooit
o Inertie van het onderwijs= de traagheid waarmee onderwijs verandert
o Op macroniveau (onderwijsbeleid regio- of landniveau) zie je veel
vernieuwingsideeën
o Revoluties in het onderwijs zijn moeilijk
o Er vinden geen grote revoluties plaats in het onderwijs
- Tot nu toe maar 2 echte onderwijsrevoluties: de boekdrukkunst & komst van leien
krijtbord/ schoolbord
Enkele ideetjes voor onderwijsvernieuwing
1. Zittenblijven wordt vooruitspringen
o Onderzoek: zittenblijven helpt niets
o Sterke leerlingen voorop laten lopen heeft wel positief leereffect
2. Organiseer scholen o.b.v. optimale schoolgrootte
o I.p.v. steeds grotere organisaties te willen ons onderwijs zo organiseren dat
we autonome entiteiten krijgen waarbij verantwoordelijkheid niet wordt
afgeschoven
o Bestaan van vakgroep werking
3. Hervorm de lerarenloopbaan zodat ze minder vlak wordt, niet o.b.v.
outputfinanciering, wel o.b.v. professionalisering
o Lerarenopleidingen vermasteren
o Fins model: instroom selecteren
o Leraren intensief begeleiden na hun afstuderen en kunnen groeien naar
master
4. Ga voor een divers onderwijsaanbod
o Open systeem installeren in het onderwijs waarbij scholen autonoom maar
bewust kunnen kiezen voor een bepaalde aanpak
o Geen idee van ‘beste systeem’
5. Zet een imagocampagne voor technische beroepen op touw
o Technische beroepen moeten we als samenleving evenwaardig zien als
andere ‘hoge beroepen’ niet onderwaarderen
o Werken aan mentaliteit
6. Maak werk van changemanagement
