Samenvatting Kinesitherapie bij Kinderen: Psychomotoriek

PSYCHOMOTORIEK KINE BIJ KINDEREN (2022)


Inhoud
1. Inleiding..............................................................................................................................................3
1.1. Te kennen begrippen...................................................................................................................3
1.2. Wanneer komt een kindje bij de kinesitherapeut (leerlijn kinderrevalidatie).............................4
1.3. psychomotoriek...........................................................................................................................4
1.4. uitgangspunten psychomotoriek.................................................................................................4
1.4.1. eenheid van lichaam en geest...............................................................................................4
1.4.2. Situering binnen het menselijk bewegen..............................................................................5
1.4.3. onderlinge relactie soma, psyche en omgeving....................................................................5
1.5. PP HC 1 inleiding psychomotoriek...............................................................................................6
2. genetische syndromen.......................................................................................................................6
2.1. genetische syndromen.................................................................................................................6
2.2. syndroom.....................................................................................................................................6
2.3. genetisch.....................................................................................................................................6
3. neurale ontwikkelingsstoornissen......................................................................................................6
3.1. PP HC 2a neurale ontwikkelingsstoornissen................................................................................6
3.2. aandachtstekort/hyperactiviteitstoornis.....................................................................................7
3.2.1. diagnose...............................................................................................................................8
3.2.2. motorische porblemen bij kinderen met ADHD....................................................................8
3.3. autismespectrum stoornis...........................................................................................................8
3.3.1. ASS........................................................................................................................................8
3.3.2. artikel ass............................................................................................................................13
3.4. communicatiestoornissen..........................................................................................................13
3.4.1. taalontwikkeling.................................................................................................................13
3.4.2. spraakontwikkeling.............................................................................................................13
3.4.3. childhood-onset-fluency disorder (stotteren).....................................................................13
3.4.4. social communication dosorder (SCD)................................................................................13
3.5. motorische stoornissen.............................................................................................................14
3.5.1. developmental coordination disorder................................................................................14
3.5.2. stereotypic movement disorders........................................................................................17
3.5.3. tic disorders........................................................................................................................18
3.6. specifieke leerstoornissen.........................................................................................................20
3.6.1. let op!.................................................................................................................................20

1

, 3.6.2. sticordi................................................................................................................................20
3.6.3. met beperking in lezen (dyslexia).......................................................................................20
3.6.4. met beperking in geschreven expressie (written expression disorder)...............................20
3.6.5. met beperking in rekenen (dyscalculie)..............................................................................21
3.6.6. neurodevelopmental learning disorder..............................................................................21
3.7. verstandelijke handicaps...........................................................................................................21
3.8. smog bij ontwikkelingsstoornissen............................................................................................21
4. psychomotorisch onderzoek en behandeling...................................................................................22
4.1. aanmelding................................................................................................................................23
4.2. psychomotorisch onderzoek......................................................................................................23
4.2.1. algemeen............................................................................................................................23
4.2.2. psychomotorische testen: motorische vaardigheden........................................................24
4.3. adviesgesprek en verslag...........................................................................................................26
4.4. behandelplan en evaluatie........................................................................................................26
4.5. behandeling en remediëring......................................................................................................27
4.5.1. tekorten in psychomotorische ontwikkeling.......................................................................27
4.5.2. handvaten voor remediëring..............................................................................................27




2

,1. INLEIDING

1.1. TE KENNEN BEGRIPPEN

Onderstaande begrippen en concepten dient u te kunnen begrijpen, uitleggen en correct gebruiken in de
context van psychomotoriek.

Psychomotoriek, psychomotorische ontwikkeling, psychomotorische evaluatie, psychomotorische behandeling

Ontwikkeling: normaal, vertraagd, plateau, regressie




Ontwikkeling:

 Motorisch (coördinatie, lateralisaties, evenwicht, manuele vaardigheid, schrijfmotoriek,
lichaamsschema, ruimtelijke oriëntatie)
 Motorisch-cognitief (motorische leerstijl, visuele perceptie, auditieve perceptie)
 Sociaal-affectief (fysiek zelfbeeld)

Neurale ontwikkelingsstoornissen, leerstoornissen, genetische syndromen

(specifiek) leerstoornis vs. leerproblemen (primair-secundair)

DSM-V (Diagnostic & ststistical manual of mental disorders)  doel = clinici helpen in diagnosestelling van
mentale aandoeningen

Prevalentie - incidentie

Symptoom - klinische tekenen




3

,1.2. WANNEER KOMT EEN KINDJE BIJ DE KINESITHERAPEUT (LEERLIJN KINDERREVALIDATIE)

 Postnatale evaluatie door kinderarts (onmiddellijk na geboorte)
 Intensieve opvolging op materiniteit/vroedvrouw aan
huis bij thuisbevalling
 A-terme baby (38w of later geboren)
o Standaard opvolging Kind & Gezin (vaste
tijdsstippen + vaste onderzoeken 
motorische ontwikkeling is belangrijke pijler)
+ huisarts/vaste pediater
o CLB
o MAAR ook hier kunnen er zich op
verschillende momenten problemen
voordoen
 Prematuur (geboren na minder dan 38w)  veel
striktere opvolging
o Pediater + centrum voor ontwikkelingsstoornis (COS)  doorverwijzing naar kine

1.3. PSYCHOMOTORIEK

Psychomotoriek is gebaseerd op een holistische visie van de mens die
vertrekt van de eenheid tussen geest en lichaam. Het begrip integreert
het cognitieve, emotionele en motorische aspect alsook de capaciteit
om te zijn en te ageren in een psychosociale context.

1.4. UITGANGSPUNTEN PSYCHOMOTORIEK


1.4.1. EENHEID VAN LICHAAM EN GEEST
 Geest en lichaam samen vormen essentie van ‘mens zijn’
 Voorbeelden zijn legio
o Kind met koorts gedraagt zich anders dan kind zonder koorts
o Blij kind huppelt, droevig kind slentert
o Of omgekeerd: fysieke klachten als gevolg van stress, angst, …




4

, 1.4.2. SITUERING BINNEN HET MENSELIJK BEWEGEN
 Typische motorische ontwikkeling  pedagogische maatregelen
o Psychomotorische opvoeding (eigenlichaam leren waarnemen, kennen en uitdrukken)
o Lichamelijke opvoeding (motorische, sociale en cognitieve vaardigheden aanleren)
 Stoornissen in ontwikkeling  therapeutische maatregelen
o Kunnen identiek zijn als een les LO maar dan specifiek op wat voor dat kind moeilijk is
o Lijn tussen pedagogische en therapeutische maatregelen zit vooral in de doelstelling

(driehoeken: alle 3 de elementen mee in rekening gebracht)




1.4.3. ONDERLINGE RELACTIE SOMA, PSYCHE EN OMGEVING
 Motorische actie (output) is altijd het resultaat van de input, verwerkt door het individu in een
bepaalde context
o Context is belangrijk voor de uitvoering van iets
 Optimale prikkels spelen een belangrijke rol: deprivatie vs. stimulatie
o Stimulatie is heel belangrijk voor kinderen




5