ONDERZOEK EN KWALITEIT 1
DEEL 1: ONDERZOEK
1. BASISBEGRIPPEN
1.1 EBP (EVIDENCE- BASED PRACTISE)
= op evidentie of op bewijsmateriaal gebaseerde praktijk
4 pijlers:
beschikbaar
klinische expertise wetenschappelijk bewijs
EBP
voorkeur en opvattingen organisatorische en
van de zorgontvanger financiële haalbaarheid
5 stappen:
VERTALEN VAN EEN KLINISCH PROBLEEM NAAR BEANTWOORDBARE VRAAG
Formuleren van de zoekvraag
PICO hulp bij ontleden van de onderzoeksvraag
PICO Therapie
Patient Welke zorgontvanger? Populatie?
Intervention Welke behandeling?
Comparison Vergeleken met welke (standaard) behandeling?
outcome Welk resultaat?
ZOEKEN VAN WETENSCHAPPELIJKE LITERATUUR OM DE VRAAG TE BEANTWOORDEN
Artikels selecteren op basis van titel en abstract (samenvatting) 2e selectie op basis van PICO 3e
selectie: zijn artikels tegenstrijdig met anderen over hetzelfde onderwerp mate van betrouwbaarheid
en validiteit zijn zeer belangrijk
Elk wetenschappelijk onderzoek start met grondige literatuurstudie gebruiken van databanken
Bronvermelding gebeurt via APA- normen
KRITISCH BEOORDELEN VAN DE GEVONDEN ARTIKELEN
Zowel onderzoekontwerp & data-analyse van kwalitatief/kwantitatief kritsich bestuderen
1
, In praktijk vaak lastig om EBP te implementeren gebrek aan tijd, toegang tot relevante literatuur
VERTALEN VAN HET ONDERZOEK NAAR EEN GESCHIKTE TOEPASSING IN DE PRAKTIJK (NIET
BESPROKEN)
EVALUEREN VAN HET RESULTAAT EN TOEPASSING IN DE PRAKTIJK (NIET BESPROKEN)
1.1.1 WETENSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERZOEK
Onderzoek = doelgericht proces waarbij men op systematische manier op basis van
onderzoeksonderwerp, data verzamelt en analyseert, om op betrouwbare en valide wijze
onderzoeksvragen te beantwoorden die deel uitmaken van een probleemstelling
1.2 SOORTEN ONDERZOEK
1.2.1 DOELEN: FUNDAMENTEEL >< PRAKTIJKGERICHT
Fundamenteel Praktijkgericht
Kennisvermeerdering, algemeen geldende kennis ontwikkelen Levert kennis op die maatschappelijke
verschijnselen in werkelijkheid kunnen
analyseren & evt. ook te
beïnvloeden/veranderen
Theoretische relevantie Vragen uit de praktijk beantwoorden
Bijdragen aan wetenschappelijke kennis van onderwerp
1.2.2 GRONDVORMEN: KWANTITATIEF >< KWALITATIEF
Kwantitatief Kwalitatief
In de breedte onderzoeken In de diepte onderzoeken
In cijfermateriaal omzetten In taal omzetten
Verwerking via statistische analyses Steekproef is klein
Moet voldoende groot en zo representatief mogelijk Streven naar diversiteit in doelgroep en rijkdom aan
zijn, bv. Schriftelijke enquêtes informatie in doelgroep
1.2.3 TIJDSPERSPECTIEVEN
CROSS-SECTIONEEL
Eenmalig, op een bepaald tijdstip onderzocht
LONGITUDAAL
Loopt langer doorheen de tijd
Meerdere onderzoeksmomenten
2
,TRENDONDERZOEK
Regelmatige tijdstippen met onderzoek
Niet altijd met dezelfde doelgroep
PANELONDERZOEK
Regelmatige tijdstippen met onderzoek
Altijd met dezelfde doelgroepen
RETROSPECTIEF
Terugblikken in tijd (heden verbinden met gebeurtenissen in het verleden)
PROSPECTIEF
Vooruitkijken in tijd
Meerdere onderzoeken op verschillende tijdstippen
Verschillende resultaten met elkaar verbinden
1.3 EISEN AAN ONDERZOEK: WETENSCHAPPELIJK
1.3.1 EMPIRISCH
Onderwerpen die zintuiglijk waarneembaar zijn in de werkelijkheid
Hypothese moet falsifieerbaar (weerlegbaar) zijn
1.3.1.1 EMPIRISCHE CYCLUS
Schetst verband tussen theorie en empirie
2 bewegingen: deductie & inductie
Fasen kunnen elkaar opvolgen
Bedenkingen:
o Wetmatigheden: deterministische & probabilistische
o Kansen
DEDUCTIE
Vertrekt vanuit theorie stellen onderzoeksvraag/ formuleren hypothese
Kijken naar gegevens uit de realiteit
INDUCTIE
Vertrekt vanuit empirische realiteit (data)
Fenomeen waarnemen zoeken naar wetmatigheden formuleren van theorie
DETERMINISTISCHE
Geen uitzonderingen mogelijk
3
, PROBABILISTISCHE
Kans is groot dat een fenomeen zich voordoet of dat er een verband is tussen bepaalde factoren
Er zijn uitzonderingen mogelijk, maar de theorie is daarmee nog niet weerlegd
Men spreekt van kansen, er zijn altijd uitzonderingen
Altijd van toepassing in de sociale wetenschappen deductie
wetmatigheden theorie- empirie
ideeën data onderzoeksvragen
hypothesen
waarnemen
inductie
1.3.2 ONAFHANKELIJK
Onderzoek moet
onafhankelijk zijn, zowel
van de opdrachtgever als
van de
onderzoeker
- objectief te werk gaan
- onderzoeker mag
resultaten niet sturen
Onderzoek moet
onafhankelijk zijn, zowel
4
DEEL 1: ONDERZOEK
1. BASISBEGRIPPEN
1.1 EBP (EVIDENCE- BASED PRACTISE)
= op evidentie of op bewijsmateriaal gebaseerde praktijk
4 pijlers:
beschikbaar
klinische expertise wetenschappelijk bewijs
EBP
voorkeur en opvattingen organisatorische en
van de zorgontvanger financiële haalbaarheid
5 stappen:
VERTALEN VAN EEN KLINISCH PROBLEEM NAAR BEANTWOORDBARE VRAAG
Formuleren van de zoekvraag
PICO hulp bij ontleden van de onderzoeksvraag
PICO Therapie
Patient Welke zorgontvanger? Populatie?
Intervention Welke behandeling?
Comparison Vergeleken met welke (standaard) behandeling?
outcome Welk resultaat?
ZOEKEN VAN WETENSCHAPPELIJKE LITERATUUR OM DE VRAAG TE BEANTWOORDEN
Artikels selecteren op basis van titel en abstract (samenvatting) 2e selectie op basis van PICO 3e
selectie: zijn artikels tegenstrijdig met anderen over hetzelfde onderwerp mate van betrouwbaarheid
en validiteit zijn zeer belangrijk
Elk wetenschappelijk onderzoek start met grondige literatuurstudie gebruiken van databanken
Bronvermelding gebeurt via APA- normen
KRITISCH BEOORDELEN VAN DE GEVONDEN ARTIKELEN
Zowel onderzoekontwerp & data-analyse van kwalitatief/kwantitatief kritsich bestuderen
1
, In praktijk vaak lastig om EBP te implementeren gebrek aan tijd, toegang tot relevante literatuur
VERTALEN VAN HET ONDERZOEK NAAR EEN GESCHIKTE TOEPASSING IN DE PRAKTIJK (NIET
BESPROKEN)
EVALUEREN VAN HET RESULTAAT EN TOEPASSING IN DE PRAKTIJK (NIET BESPROKEN)
1.1.1 WETENSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERZOEK
Onderzoek = doelgericht proces waarbij men op systematische manier op basis van
onderzoeksonderwerp, data verzamelt en analyseert, om op betrouwbare en valide wijze
onderzoeksvragen te beantwoorden die deel uitmaken van een probleemstelling
1.2 SOORTEN ONDERZOEK
1.2.1 DOELEN: FUNDAMENTEEL >< PRAKTIJKGERICHT
Fundamenteel Praktijkgericht
Kennisvermeerdering, algemeen geldende kennis ontwikkelen Levert kennis op die maatschappelijke
verschijnselen in werkelijkheid kunnen
analyseren & evt. ook te
beïnvloeden/veranderen
Theoretische relevantie Vragen uit de praktijk beantwoorden
Bijdragen aan wetenschappelijke kennis van onderwerp
1.2.2 GRONDVORMEN: KWANTITATIEF >< KWALITATIEF
Kwantitatief Kwalitatief
In de breedte onderzoeken In de diepte onderzoeken
In cijfermateriaal omzetten In taal omzetten
Verwerking via statistische analyses Steekproef is klein
Moet voldoende groot en zo representatief mogelijk Streven naar diversiteit in doelgroep en rijkdom aan
zijn, bv. Schriftelijke enquêtes informatie in doelgroep
1.2.3 TIJDSPERSPECTIEVEN
CROSS-SECTIONEEL
Eenmalig, op een bepaald tijdstip onderzocht
LONGITUDAAL
Loopt langer doorheen de tijd
Meerdere onderzoeksmomenten
2
,TRENDONDERZOEK
Regelmatige tijdstippen met onderzoek
Niet altijd met dezelfde doelgroep
PANELONDERZOEK
Regelmatige tijdstippen met onderzoek
Altijd met dezelfde doelgroepen
RETROSPECTIEF
Terugblikken in tijd (heden verbinden met gebeurtenissen in het verleden)
PROSPECTIEF
Vooruitkijken in tijd
Meerdere onderzoeken op verschillende tijdstippen
Verschillende resultaten met elkaar verbinden
1.3 EISEN AAN ONDERZOEK: WETENSCHAPPELIJK
1.3.1 EMPIRISCH
Onderwerpen die zintuiglijk waarneembaar zijn in de werkelijkheid
Hypothese moet falsifieerbaar (weerlegbaar) zijn
1.3.1.1 EMPIRISCHE CYCLUS
Schetst verband tussen theorie en empirie
2 bewegingen: deductie & inductie
Fasen kunnen elkaar opvolgen
Bedenkingen:
o Wetmatigheden: deterministische & probabilistische
o Kansen
DEDUCTIE
Vertrekt vanuit theorie stellen onderzoeksvraag/ formuleren hypothese
Kijken naar gegevens uit de realiteit
INDUCTIE
Vertrekt vanuit empirische realiteit (data)
Fenomeen waarnemen zoeken naar wetmatigheden formuleren van theorie
DETERMINISTISCHE
Geen uitzonderingen mogelijk
3
, PROBABILISTISCHE
Kans is groot dat een fenomeen zich voordoet of dat er een verband is tussen bepaalde factoren
Er zijn uitzonderingen mogelijk, maar de theorie is daarmee nog niet weerlegd
Men spreekt van kansen, er zijn altijd uitzonderingen
Altijd van toepassing in de sociale wetenschappen deductie
wetmatigheden theorie- empirie
ideeën data onderzoeksvragen
hypothesen
waarnemen
inductie
1.3.2 ONAFHANKELIJK
Onderzoek moet
onafhankelijk zijn, zowel
van de opdrachtgever als
van de
onderzoeker
- objectief te werk gaan
- onderzoeker mag
resultaten niet sturen
Onderzoek moet
onafhankelijk zijn, zowel
4
