Deel 3 – Het zenuwstelsel
Inleiding
We hebben twee regelsystemen die ervoor zorgen dat ons lichaam als één geheel werkt.
A. Het zenuwstelsel
Het zenuwstelsel is op zijn beurt weer onderverdeeld in meerdere systemen.
1) Op basis van anatomie (Bouw)
Centrale zenuwstelsel = De hersenen, het ruggenmerg, de schedel en de wervelkolom.
Perifere zenuwstelsel = Dit zijn de zenuwen die de organen verbinden met de hersenen en het
ruggenmerg.
2) Op basis van fysiologie (Functie)
Somatische zenuwstelsel = Regelt de wisselwerking tussen het individu en zijn omgeving, het is
betrokken bij de bewuste handelingen om je heen en speelt een hoofdrol in je gedrag.
Het doelorgaan zijn hier de skeletspieren.
Autonome zenuwstelsel = Regelt en coördineert de organen die belangrijk zijn voor ons
levensonderhoud. Het regelt de hartspier, spijsvertering,…
De doelwitweefsels zijn de gladde spieren, klieren en de hartspier.
Het autonome zenuwstelsel kunnen we nog onderverdelen in twee andere zenuwstelsel.
▪ sympathisch zenuwstelsel = Zorgt ervoor dat je in actie kan komen, een inspanning kan
leveren ook in een stress volle situatie.
▪ Parasympatisch zenuwstelsel = Zorgt ervoor dat we kunnen ontspannen en het herstel van
ons lichaam.
Deze twee zenuwstellen zijn deel van het autonome zenuwstel wat ervoor zorgt dat het automatisch
gebeurd en we hierover niet moeten nadenken.
B. Hormoonstelsel (Zie deel 4)
1. Ontwikkeling van het zenuwstelsel
De ontwikkeling van het zenuwstelsel begint in de tweede week van de zwangerschap, hier begint het zenuwstelsel
te ontwikkelen van uit het ectodrem weefsel.
Vanuit de neurale plaat wordt het zenuwstelsel gevormd. De neurale plaat begint te krullen en na drie weken zijn
de uiteinden tegen elkaar gekomen en spreken we van de neurale buis.
Het voorste gedeelte van de neurale buis zal ontwikkelen in hersenen, de rest zal ontwikkelen in ruggenmerg.
Onder de ontwikkeling en groei van het zenuwstelsel vallen de groei van de hersen, hersenkamers, hersenvliezen,
ruggenmerg en zenuwbanen. Dit verloopt in vier fase:
1) Germinale periode = Bevruchting tot tweede week
2) Embryonale periode = Derde tot achtste week, ontwikkeling van de lichaamsdelen en organen.
3) Foetale fase = Negende week tot de geboorte, functie ontwikkeling.
4) Neonatale fase = Eerste vier weken na de geboorte
Dit heeft als gevolg dat wanneer je geboren wordt bijna alle neuronen in je brein aanwezig zijn, dankzij de gliacellen
kan je brein doorgroeien. Het zorgt voor snelle verbindingen tussen de neuronen aan de hand van een myeline laag
rond de verbinding rond de neuronen. Hierdoor de verbindingen en kunnen de neuronen onderling goed
communiceren en netwerken vormen.
De ontwikkeling van de hersenen gaat door tot een leeftijd van 25jaar, aan het begin van de adolescentie is er nog
een groeispurt in de prefrontale cortex. Dit is het gebied dat belangrijk is voor het redeneren, plannen en abstract
denken.
, 2. Bouw van het zenuwstelsel
2.1. Bouw van het perifere zenuwstelsel en de verschillende soorten neuronen
Er zijn verschillende soorten neuronen maar de bouw ervan is ongeveer gelijk.
*Soma = Cellichaam
Dendrieten = Impulsen naar het
cellichaam geleiden
Axon = vervoert de signalen naar het
andere neuron, spier of klier.
Axon is omhuld door myelineschede
van de insnoering van Ranvier.
Eindigt in een vertakking, dit is de
overdracht plaats naar de andere cel.
3 types neuronen:
1) Motorische neuronen
= Vervoeren impulsen van het CZS naar de rest van het lichaam. Het CZS wordt
verbonden met de uitvoerders, dit zijn de spieren en klieren.
2) Sensorische neuronen
= Impulsen van zintuigelijke cellen naar het CZS.
De impulsrichting van de dendrieten komt van de huid, ingewanden of de
spieren. Vervolgens gaan deze impulsen naar het cellichaam, hieruit stuurt het
axon de impulsen naar het CZS.
3) Schakelneuronen
= Dragen impulsen over van het ene neuron naar het andere neuron. Hierbij
zijn de dendrieten en het axon vaak kort.
Ze zijn terug te vinden in het ruggenmerg en in de hersenen.
Inleiding
We hebben twee regelsystemen die ervoor zorgen dat ons lichaam als één geheel werkt.
A. Het zenuwstelsel
Het zenuwstelsel is op zijn beurt weer onderverdeeld in meerdere systemen.
1) Op basis van anatomie (Bouw)
Centrale zenuwstelsel = De hersenen, het ruggenmerg, de schedel en de wervelkolom.
Perifere zenuwstelsel = Dit zijn de zenuwen die de organen verbinden met de hersenen en het
ruggenmerg.
2) Op basis van fysiologie (Functie)
Somatische zenuwstelsel = Regelt de wisselwerking tussen het individu en zijn omgeving, het is
betrokken bij de bewuste handelingen om je heen en speelt een hoofdrol in je gedrag.
Het doelorgaan zijn hier de skeletspieren.
Autonome zenuwstelsel = Regelt en coördineert de organen die belangrijk zijn voor ons
levensonderhoud. Het regelt de hartspier, spijsvertering,…
De doelwitweefsels zijn de gladde spieren, klieren en de hartspier.
Het autonome zenuwstelsel kunnen we nog onderverdelen in twee andere zenuwstelsel.
▪ sympathisch zenuwstelsel = Zorgt ervoor dat je in actie kan komen, een inspanning kan
leveren ook in een stress volle situatie.
▪ Parasympatisch zenuwstelsel = Zorgt ervoor dat we kunnen ontspannen en het herstel van
ons lichaam.
Deze twee zenuwstellen zijn deel van het autonome zenuwstel wat ervoor zorgt dat het automatisch
gebeurd en we hierover niet moeten nadenken.
B. Hormoonstelsel (Zie deel 4)
1. Ontwikkeling van het zenuwstelsel
De ontwikkeling van het zenuwstelsel begint in de tweede week van de zwangerschap, hier begint het zenuwstelsel
te ontwikkelen van uit het ectodrem weefsel.
Vanuit de neurale plaat wordt het zenuwstelsel gevormd. De neurale plaat begint te krullen en na drie weken zijn
de uiteinden tegen elkaar gekomen en spreken we van de neurale buis.
Het voorste gedeelte van de neurale buis zal ontwikkelen in hersenen, de rest zal ontwikkelen in ruggenmerg.
Onder de ontwikkeling en groei van het zenuwstelsel vallen de groei van de hersen, hersenkamers, hersenvliezen,
ruggenmerg en zenuwbanen. Dit verloopt in vier fase:
1) Germinale periode = Bevruchting tot tweede week
2) Embryonale periode = Derde tot achtste week, ontwikkeling van de lichaamsdelen en organen.
3) Foetale fase = Negende week tot de geboorte, functie ontwikkeling.
4) Neonatale fase = Eerste vier weken na de geboorte
Dit heeft als gevolg dat wanneer je geboren wordt bijna alle neuronen in je brein aanwezig zijn, dankzij de gliacellen
kan je brein doorgroeien. Het zorgt voor snelle verbindingen tussen de neuronen aan de hand van een myeline laag
rond de verbinding rond de neuronen. Hierdoor de verbindingen en kunnen de neuronen onderling goed
communiceren en netwerken vormen.
De ontwikkeling van de hersenen gaat door tot een leeftijd van 25jaar, aan het begin van de adolescentie is er nog
een groeispurt in de prefrontale cortex. Dit is het gebied dat belangrijk is voor het redeneren, plannen en abstract
denken.
, 2. Bouw van het zenuwstelsel
2.1. Bouw van het perifere zenuwstelsel en de verschillende soorten neuronen
Er zijn verschillende soorten neuronen maar de bouw ervan is ongeveer gelijk.
*Soma = Cellichaam
Dendrieten = Impulsen naar het
cellichaam geleiden
Axon = vervoert de signalen naar het
andere neuron, spier of klier.
Axon is omhuld door myelineschede
van de insnoering van Ranvier.
Eindigt in een vertakking, dit is de
overdracht plaats naar de andere cel.
3 types neuronen:
1) Motorische neuronen
= Vervoeren impulsen van het CZS naar de rest van het lichaam. Het CZS wordt
verbonden met de uitvoerders, dit zijn de spieren en klieren.
2) Sensorische neuronen
= Impulsen van zintuigelijke cellen naar het CZS.
De impulsrichting van de dendrieten komt van de huid, ingewanden of de
spieren. Vervolgens gaan deze impulsen naar het cellichaam, hieruit stuurt het
axon de impulsen naar het CZS.
3) Schakelneuronen
= Dragen impulsen over van het ene neuron naar het andere neuron. Hierbij
zijn de dendrieten en het axon vaak kort.
Ze zijn terug te vinden in het ruggenmerg en in de hersenen.
