Beademen
Anatomie en fysiologie
Ademhaling
1. In rust
• Diafragma is koepelvormig
• Begin is druk binnen en buiten longen gelijk
2. Inademing (actief proces)
• Diafragma trekt samen → wordt afgeplat
• Vergroot longen → druk wordt lager
• Lucht stroomt van atmosferisch (positieve druk) naar longen (negatief druk)
3. Uitademing (passief proces)
• Diafragma ontspant → terug koepelvormig
• Verkleint longen → druk wordt groter
• Lucht stroomt van longen (hoge druk) naar buiten (negatieve druk)
Luchtstroom
Ademarbeid
- Druk x volume = arbeid
• Overwinnen van elastische krachten van longen en borstwand
• Luchtwegweerstand en longweefsel
Diffusie
- Als drukverschil wegvalt vindt gastransport plaats obv concentratie verschillen
• Van hoge naar lage concentratie → diffusie
- CO2 diffundeert 20x sneller door alveolocapillare membraan
- Diffusie vertraagd door oedeem, infectie
Perfusie
- Doorbloeding van long tbv gasuitwisseling
- Perfusie verstoord bij longembolen, shock en hoge intrathoracale drukken
,Drukken mbt ademhaling
Buitenlucht Atmosferische druk 760 mmHg
Intra pulmonale druk Druk in longen bij inspiratie 759 mmHg
Intra pulmonale druk Druk in longen bij expiratie 761 mmHg
Intra pleurale druk Druk tussen longvliezen 756 mmHg
Intra abdominale druk Druk in abdomen Normaal 0 mmHg, bij >BMI, trauma, ok
Ademhalingscentrum
- Reguleert pH van bloed, ligt in hersenstam (medulla oblongata)
• Hiernaast ook in pons en cortex
- Centrale chemoreceptoren
• Reageren snel op zuurgraad/ PaCO2 veranderingen van omliggende liquor
▪ Liquor wordt gescheiden dmv bloed-hersenbarriere
• Laat weinig H+ ionen door
• CO2 diffundeert er wel doorheen als paCO2 stijgt
• Chemoreceptoren worden gestimuleerd → toename ventilatie
• Bij langere tijd lage pH → bicarbonaat getransporteerd
• Bij hypercapnie geleidelijk afblazen van CO2 → te snel kan leiden tot hersenoedeem
- Perifere chemoreceptoren
• Gelegen in de aortaboog en a. carotis
• Reageren op O2/ PaO2 wijzigingen
- Rek receptoren
• Bronchi en bronchioli
,Longvolumia
1. Teugvolume (TV)
Lucht die in rust tijdens 1 ademcyclus wordt verplaatst (+/- 500ml)
2. Residuvolume
Hoeveelheid lucht die na maximale uitademing in longen achterblijft
(+/- 1100-1200ml)
3. Minimumvolume
Hoeveelheid lucht die zelfs bij schade aan longen altijd in longen achterblijft
(+/- 30-120ml)
4. Expiratoir reserve volume (ERV)
Hoeveelheid lucht die na normale ademhalingscyclus extra kan worden uitgeademd
(+/- 1000ml)
5. Inspiratoir reserve volume (IRV)
Hoeveelheid lucht die bovenop teugvolume kan worden ingeademd
(+/- 3300ml bij mannen, 1900ml bij vrouwen)
6. Totale longcapaciteit (TC)
Totale hoeveelheid lucht
7. Inspiratoire capaciteit (IC)
Maximale hoeveelheid lucht die kan worden ingeademd
8. Vitale capaciteit (VC)
Maximale hoeveelheid lucht die in een ademcyclus kan worden in en uitgeademd
ERV+TV+IRV
9. Functionele residu capaciteit (FRC)
Hoeveelheid lucht die na normale uitademing in longen achterblijft (ERV+RV)
• Zeer belangrijk → is altijd lucht over voor gasuitwisseling
• Wordt groter bij ophogen PEEP
, Compliance en resistance
Compliance
- Elasticiteit van longen → zegt iets over longweefsel en thoraxwand
• 1/3 door elastische vezels
• 2/3 door oppervlaktespanning
- Maat van hoeveel druk nodig is om longen te ontplooien
- Hoge compliance → slappe long → loopt traag leeg
• Emfyseem
- Lage compliance → stijve long/thorax → loopt snel leeg
• Infectie, oedeem, fibrose, stugge thorax (scoliose), buikproblemen (buiksepsis)
- Normaalwaarde 1ml/cmH2O PBW
Resistance
- Weerstand → zegt iets over luchtwegen
- Afhankelijk van
• Diameter buis (grote luchtweg kleine weerstand, kleine luchtweg grote weerstand)
• Lengte buis
• Luchtstroom (turbulente-laminaire flow)
- Uitgedrukt in cmH2O/l/s
- Verhoging weerstand
• Slijm, bloed, pus, oedeem
• Bronchospasmes
• Astma → vernauwing luchtwegen
• Emfyseem → vernauwing en collaps perifere luchtwegen
• Kleine tube → tweemaal zo nauw wordt weerstand 16x groter
- Normaalwaarde 6cmH2O/l/s
Surfactant
- Foetus surfactant productie vanaf 24/ 25 weken
• Vanaf 32 weken voldoende surfactant om alveoli open te houden → ook meer
alveoli
- Functie
• Helpt bij openen alveoli tijdens inspiratie
• Voorkomt dichtklappen bij expiratie
• Surfactant moleculen zitten tussen watermoleculen, helpen zo oppervlaktespanning
van waterlaagje in alveoli te verlagen → houdt compliantie hoog
- Inhibitoren → vertraagd aanmaak
• Bloed
• Plasma eiwitten (Sp-B en C)
- Minder surfactant bij:
• Pneumonie
• Vroeggeboorte
• ARDS
• Longbloeding
Anatomie en fysiologie
Ademhaling
1. In rust
• Diafragma is koepelvormig
• Begin is druk binnen en buiten longen gelijk
2. Inademing (actief proces)
• Diafragma trekt samen → wordt afgeplat
• Vergroot longen → druk wordt lager
• Lucht stroomt van atmosferisch (positieve druk) naar longen (negatief druk)
3. Uitademing (passief proces)
• Diafragma ontspant → terug koepelvormig
• Verkleint longen → druk wordt groter
• Lucht stroomt van longen (hoge druk) naar buiten (negatieve druk)
Luchtstroom
Ademarbeid
- Druk x volume = arbeid
• Overwinnen van elastische krachten van longen en borstwand
• Luchtwegweerstand en longweefsel
Diffusie
- Als drukverschil wegvalt vindt gastransport plaats obv concentratie verschillen
• Van hoge naar lage concentratie → diffusie
- CO2 diffundeert 20x sneller door alveolocapillare membraan
- Diffusie vertraagd door oedeem, infectie
Perfusie
- Doorbloeding van long tbv gasuitwisseling
- Perfusie verstoord bij longembolen, shock en hoge intrathoracale drukken
,Drukken mbt ademhaling
Buitenlucht Atmosferische druk 760 mmHg
Intra pulmonale druk Druk in longen bij inspiratie 759 mmHg
Intra pulmonale druk Druk in longen bij expiratie 761 mmHg
Intra pleurale druk Druk tussen longvliezen 756 mmHg
Intra abdominale druk Druk in abdomen Normaal 0 mmHg, bij >BMI, trauma, ok
Ademhalingscentrum
- Reguleert pH van bloed, ligt in hersenstam (medulla oblongata)
• Hiernaast ook in pons en cortex
- Centrale chemoreceptoren
• Reageren snel op zuurgraad/ PaCO2 veranderingen van omliggende liquor
▪ Liquor wordt gescheiden dmv bloed-hersenbarriere
• Laat weinig H+ ionen door
• CO2 diffundeert er wel doorheen als paCO2 stijgt
• Chemoreceptoren worden gestimuleerd → toename ventilatie
• Bij langere tijd lage pH → bicarbonaat getransporteerd
• Bij hypercapnie geleidelijk afblazen van CO2 → te snel kan leiden tot hersenoedeem
- Perifere chemoreceptoren
• Gelegen in de aortaboog en a. carotis
• Reageren op O2/ PaO2 wijzigingen
- Rek receptoren
• Bronchi en bronchioli
,Longvolumia
1. Teugvolume (TV)
Lucht die in rust tijdens 1 ademcyclus wordt verplaatst (+/- 500ml)
2. Residuvolume
Hoeveelheid lucht die na maximale uitademing in longen achterblijft
(+/- 1100-1200ml)
3. Minimumvolume
Hoeveelheid lucht die zelfs bij schade aan longen altijd in longen achterblijft
(+/- 30-120ml)
4. Expiratoir reserve volume (ERV)
Hoeveelheid lucht die na normale ademhalingscyclus extra kan worden uitgeademd
(+/- 1000ml)
5. Inspiratoir reserve volume (IRV)
Hoeveelheid lucht die bovenop teugvolume kan worden ingeademd
(+/- 3300ml bij mannen, 1900ml bij vrouwen)
6. Totale longcapaciteit (TC)
Totale hoeveelheid lucht
7. Inspiratoire capaciteit (IC)
Maximale hoeveelheid lucht die kan worden ingeademd
8. Vitale capaciteit (VC)
Maximale hoeveelheid lucht die in een ademcyclus kan worden in en uitgeademd
ERV+TV+IRV
9. Functionele residu capaciteit (FRC)
Hoeveelheid lucht die na normale uitademing in longen achterblijft (ERV+RV)
• Zeer belangrijk → is altijd lucht over voor gasuitwisseling
• Wordt groter bij ophogen PEEP
, Compliance en resistance
Compliance
- Elasticiteit van longen → zegt iets over longweefsel en thoraxwand
• 1/3 door elastische vezels
• 2/3 door oppervlaktespanning
- Maat van hoeveel druk nodig is om longen te ontplooien
- Hoge compliance → slappe long → loopt traag leeg
• Emfyseem
- Lage compliance → stijve long/thorax → loopt snel leeg
• Infectie, oedeem, fibrose, stugge thorax (scoliose), buikproblemen (buiksepsis)
- Normaalwaarde 1ml/cmH2O PBW
Resistance
- Weerstand → zegt iets over luchtwegen
- Afhankelijk van
• Diameter buis (grote luchtweg kleine weerstand, kleine luchtweg grote weerstand)
• Lengte buis
• Luchtstroom (turbulente-laminaire flow)
- Uitgedrukt in cmH2O/l/s
- Verhoging weerstand
• Slijm, bloed, pus, oedeem
• Bronchospasmes
• Astma → vernauwing luchtwegen
• Emfyseem → vernauwing en collaps perifere luchtwegen
• Kleine tube → tweemaal zo nauw wordt weerstand 16x groter
- Normaalwaarde 6cmH2O/l/s
Surfactant
- Foetus surfactant productie vanaf 24/ 25 weken
• Vanaf 32 weken voldoende surfactant om alveoli open te houden → ook meer
alveoli
- Functie
• Helpt bij openen alveoli tijdens inspiratie
• Voorkomt dichtklappen bij expiratie
• Surfactant moleculen zitten tussen watermoleculen, helpen zo oppervlaktespanning
van waterlaagje in alveoli te verlagen → houdt compliantie hoog
- Inhibitoren → vertraagd aanmaak
• Bloed
• Plasma eiwitten (Sp-B en C)
- Minder surfactant bij:
• Pneumonie
• Vroeggeboorte
• ARDS
• Longbloeding
