College aantekeningen Risico- En Crisiscommunicatie

RCC samenvatting
Begrippen & definities
 Risico
Risico’s zijn zaken die in onze beleving op de één of andere manier een bedreiging zijn voor onze
gezondheid, veiligheid of welbevinden
 Crisis
Een zware noodsituatie die het functioneren van een stelsel ernstig verstoort

Een situatie waarin een vitaal belang van de samenleving is aangetast of dreigt te worden
aangetast
 Communicatie
 Duiding / betekenis geven
 Risico analyse
 Informatie voorziening
 Waarheid
 Handelingsperspectief
 Perceptie (Mening of feit)
 Besluit / advies
 Doel , doelgroep, doelstelling
 Kop-lijf-staart


Netcentrisch werken
Netcentrisch werken is een manier van werken, waarbij alle betrokken teams en organisaties zo snel
mogelijk informatie met elkaar delen. Om het voor iedereen overzichtelijk te houden, wordt de
informatie continu samengevat: dit noemen we het situatiebeeld. Door netcentrisch te werken gaat
iedereen voortdurend uit van hetzelfde situatiebeeld. Dit is eigenlijk een 'managementsamenvatting'
en moet geschikt zijn om in enkele minuten globaal inzicht te krijgen in een incident. Het kan ook
dienen als basis voor crisiscommunicatie richting burgers.

 Risico was al: Kans x Effect Is hetzelfde als Waarschijnlijkheid x Impact
• Maar het boek spreekt over gevaar (situatie) x perceptie (persoonlijke inschatting)
 Crisis: een situatie waarin een vitaal belang van de samenleving is aangetast of dreigt te
worden aangetast.


Uitleg model toepassen Ruler




In het kruispunt wordt onderscheid gemaakt tussen het feitelijke en het gepercipieerde risico. Met het
risicocommunicatie-kruispunt kun je als zender op hoofdlijnen bepalen of je in een gegeven situatie
informeert, overtuigt, dialogiseert of instrueert. Ook kan het een gecombineerde aanpak zijn.

, - Informeren: (laag feitelijk, laag gepercipieerd)
• Gaat erom mensen te laten weten dat een risico bestaat en te laten zien wat daarbij de rol
van de overheid is
• Communicatie vindt plaats in een redelijk stabiele situatie en de risicoperceptie bij het
publiek is laag • Communicatie voornamelijk eenrichtingsverkeer (schriftelijke en digitale
middelen)
- Overtuigen: (hoog feitelijk, laag gepercipieerd)
• Communicatie vindt plaats in nog redelijk stabiele tijden
• Gaat om risico’s waarvan mensen de noodzaak niet inzien om ertegen te beschermen
• Communicatie biedt mogelijkheden tot tweerichtingsverkeer (discussieprogramma’s,
bijeenkomsten)
- Dialogiseren: (laag feitelijk, hoog gepercipieerd)
• Het feitelijke risico is klein, maar de angst onder de bevolking is groot
• Het aangaan van de dialoog met de samenleving of specifieke groepen maakt overleg,
afstemming en samenwerking noodzakelijk
- Instrueren: (hoog feitelijk, hoog gepercipieerd)
• Het risico is groot en de risicoperceptie is eveneens hoog
• De informatie gaat over maatregelen (zeer concrete handelingsperspectieven)
• Communicatie is voornamelijk eenrichtingsverkeer (instructies vanuit overheid, intermediairs
en hulpverlenende organisaties)


Informatievoorziening
 Bronnen (Open)
 Van ruis naar Data tot informatie tot kennis tot begrip tot wijsheid
 Risico
 Informatie - Risico - Scenario


Criteria risico- en crisiscommunicatie
Het begrip communicatie kent de volgende elementen:

 Intentionaliteit:
• de zender heeft de intentie ( bedoeling) om een boodschap over te brengen aan een
of meer ontvangers,
 Wederkerigheid:
• de ontvanger reageert in de richting van de zender van de boodschap
 Geslaagdheid:
• de boodschap bereikt bij de ontvangers het bedoelde resultaat

Om te communiceren is in principe alleen intentionaliteit nodig. Bij risico- en crisiscommunicatie is dit
echter anders. Hierbij zijn geslaagdheid en wederkerigheid weldegelijk cruciaal.


Risicocommunicatie: reputatie of relatie
Communicatie als reputatie
• Goede naam is cruciaal voor elke organisatie
• Als de klant veel vertrouwen heeft in het bedrijf
– als het dus een goede reputatie heeft
– is de belangrijkste voorwaarde gecreëerd voor effectieve communicatie
• Reputatie is dan het communicatieve instrument voor continuïteit
• Er bestaat bij deze richting een groot vertrouwen in de mogelijkheden om communicatie te
managen, indien wordt voldaan aan voorwaarden (kwaliteit producten/diensten, goede
financiële prestaties en de genomen maatschappelijke verantwoordelijkheid)