Inleiding – Kindergeneeskunde
= Interne geneeskunde van het kind (0-18jaar) Multiple choice op examen
HET KIND ≠ VOLWASSENE
Kind vs. Volwassene
Een kind is nog volop in ontwikkeling en we moeten onze taal en handelingen aanpassen naargelang
de leeftijd van het kind. Qua ontwikkelingsstadia zullen kinderen nog heel wat mijlpalen kunnen
bereiken. Dit verwachten we niet bij volwassenen.
Een kind moeten we altijd in zijn geheel gaan bekijken. Bij volwassenen, vooral bij de oudere
populatie, ga je veel meer rekening moeten houden met deeldisciplines. Het kan zijn dat een persoon
littekens vertoont op zijn long van een eerdere infectie en daarbij in de loop van het leven arteriële
hypertensie of diabetes heeft ontwikkeld. Als een kind meerdere ziektebeelden tegelijkertijd vertoont
dan zullen kinderartsen proberen de puzzel in elkaar te leggen. Het is belangrijk om te kijken ofdat er
geen verband is want meestal is dit wel zo. Bij kinderen willen we dus de puzzelstukken gaan
groeperen tot 1 ziektebeeld, terwijl dit bij volwassenen niet is.
Bij kinderen zijn de genetische factoren vele belangrijker dan de omgevingsfactoren. Dit omdat
kinderen in een jong leven nog niet lang zijn blootgesteld aan omgevingsfactoren. Gaandeweg gaan in
de pathologie van de volwassengeneeskunde omgevingsfactoren veel meer een rol spelen in bepaalde
ziektebeelden.
VERSCHILLENDE GROEISTADIA
o Embryo (< 8 weken)
o Foetus (leefbaar vanaf 24 weken)
o Neonaat , pasgeborene <1 maand
o Zuigeling (1m-1j)
o Peuter (1j-3j)
o Kleuter (3j-6j)
o Kind
o Puber, adolescent
o Volwassene
Angelsaksische literatuur:
o Newborn <1m
o Infant 1m-12m
o Toddler 12m -36m
o Early child 3j-6j
o Child
1
, Groei
DEFINITIES
Groei
= een vorm van maturatie die een toename van de afmetingen tot gevolg heeft tot volwassen
afmetingen bereikt zijn
Overlap met ontwikkeling
= veranderingen in de functies van een organisme → maturatie tot volwassen stadium
Verschillende vormen groei:
Fysische groei en ontwikkeling
o Groei
o Veranderingen lichaamsbouw
à Vastleggen met groeicurves
Intellectuele groei en ontwikkeling
o Leren van vaardigheden
Emotionele groei
o Sociale en culturele ontwikkeling – gedrag
Doorheen de kinderjaren worden
verschillende mijlpalen bereikt.
(niet vanbuiten kennen)
GROEI
o Variabiliteit menselijke groeipatronen
o Groei-gewichtscurven: ‘normaal’ verdeeld
o Percentielen
à P50 = mediaan
à P25: 25 % van de bevolking is kleiner
o Standaarddeviatie
à +/- 2SD: beslaat 95,45% van de populatie
o Waarden beneden -2SD of boven +2SD worden outliners genoemd
2
,Factoren die de groei beïnvloeden
Genetische factoren:
o Lengtevoorspelling
à !: [Lengte Vader + Moeder +13cm] x 1⁄2
à ": [Lengte Vader + Moeder –13cm] x 1⁄2
o Ethnische origine
à Hierdoor zijn er groeicurves volgens ethniciteit
o Chromosoomafwijkingen
Omgevingsfactoren:
o Voeding, medicatie, supplementen
o Ziekten
o Intra-uteriene blootstelling (tabak!)
INTRA UTERIENE GROEI
Embryo (<8 weken) – foetus
Groei beïnvloedt door:
Genetische factoren
o Gestalte ouders + ethniciteit
o Chromosoomafwijkingen/ genetische afwijkingen
Intra uteriene omgevingsfactoren
o Maternele infecties
o Zuurstoftekort
o Bestraling (radiografische stralen, zon), trauma
o Alcoholgebruik, tabagisme
o Voedingstekort, placentadefect
o Intra uteriene factoren grotere impact in 1ste zwangerschapstrimester → ontwikkeling organen
POSTNATALE GROEI
Bij geboorte: gemiddelde (Belgische waarden)
o Geboortegewicht (GG): 3.4 kg
o Geboortelengte: 50cm
o Geboorte-schedelomtrek: 35cm
Na geboorte: grootste groei in 1ste maanden
o Gewicht op 5 maanden: GG x2
o Gewicht op 12 maanden: GG x3
o Gestalte op 12 maanden: + 25 à 30 cm
o Schedelomtrek op 6 maanden: 44cm (+9 cm)
o Schedelomtrek op 12 maanden: 47cm (= thoraxomtrek)
o Na leeftijd 1 jaar is er verdere afname in de snelheid van de gewichtstoename
GEBOORTE
o Normale zwangerschapsduur: 37-42 weken (Ad Term)
o Prematuur: < 37 weken
= vroeggeboorte
o Extreme prematuriteit: < 32 weken
à Baby leefbaar vanaf 24 weken zwangerschapsduur
à Gevaar: veel complicaties: longrijping, hersenen, ogen, ...
3
, Dysmatuur
= te laag geboortegewicht volgens de ‘gestationele leeftijd’
o Door intra-uteriene groeivertraging
o Geboortegewicht < te verwachten zwangerschapsduur (<2,5 kg ad terme geboren baby)
o (SGA: small for gestational age)
Macrosoom
= te zwaar geboortegewicht (>4 kg)
o Kan door diabetes bij de moeder, chromosomale afwijkingen, familiaal, toevallig
Groeicurve
Deze wordt uitgedrukt in weken. Je hebt een curve voor het lichaamsgewicht, de lichaamslengte en de
schedelomtrek. De donkere zwarte lijn is P50, de bovenste grijze lijn is P90 en de onderste grijze lijn is
P10.
Het trapje is de overgang van het
meten van de lichaamslengte in
lig naar stand.
4
= Interne geneeskunde van het kind (0-18jaar) Multiple choice op examen
HET KIND ≠ VOLWASSENE
Kind vs. Volwassene
Een kind is nog volop in ontwikkeling en we moeten onze taal en handelingen aanpassen naargelang
de leeftijd van het kind. Qua ontwikkelingsstadia zullen kinderen nog heel wat mijlpalen kunnen
bereiken. Dit verwachten we niet bij volwassenen.
Een kind moeten we altijd in zijn geheel gaan bekijken. Bij volwassenen, vooral bij de oudere
populatie, ga je veel meer rekening moeten houden met deeldisciplines. Het kan zijn dat een persoon
littekens vertoont op zijn long van een eerdere infectie en daarbij in de loop van het leven arteriële
hypertensie of diabetes heeft ontwikkeld. Als een kind meerdere ziektebeelden tegelijkertijd vertoont
dan zullen kinderartsen proberen de puzzel in elkaar te leggen. Het is belangrijk om te kijken ofdat er
geen verband is want meestal is dit wel zo. Bij kinderen willen we dus de puzzelstukken gaan
groeperen tot 1 ziektebeeld, terwijl dit bij volwassenen niet is.
Bij kinderen zijn de genetische factoren vele belangrijker dan de omgevingsfactoren. Dit omdat
kinderen in een jong leven nog niet lang zijn blootgesteld aan omgevingsfactoren. Gaandeweg gaan in
de pathologie van de volwassengeneeskunde omgevingsfactoren veel meer een rol spelen in bepaalde
ziektebeelden.
VERSCHILLENDE GROEISTADIA
o Embryo (< 8 weken)
o Foetus (leefbaar vanaf 24 weken)
o Neonaat , pasgeborene <1 maand
o Zuigeling (1m-1j)
o Peuter (1j-3j)
o Kleuter (3j-6j)
o Kind
o Puber, adolescent
o Volwassene
Angelsaksische literatuur:
o Newborn <1m
o Infant 1m-12m
o Toddler 12m -36m
o Early child 3j-6j
o Child
1
, Groei
DEFINITIES
Groei
= een vorm van maturatie die een toename van de afmetingen tot gevolg heeft tot volwassen
afmetingen bereikt zijn
Overlap met ontwikkeling
= veranderingen in de functies van een organisme → maturatie tot volwassen stadium
Verschillende vormen groei:
Fysische groei en ontwikkeling
o Groei
o Veranderingen lichaamsbouw
à Vastleggen met groeicurves
Intellectuele groei en ontwikkeling
o Leren van vaardigheden
Emotionele groei
o Sociale en culturele ontwikkeling – gedrag
Doorheen de kinderjaren worden
verschillende mijlpalen bereikt.
(niet vanbuiten kennen)
GROEI
o Variabiliteit menselijke groeipatronen
o Groei-gewichtscurven: ‘normaal’ verdeeld
o Percentielen
à P50 = mediaan
à P25: 25 % van de bevolking is kleiner
o Standaarddeviatie
à +/- 2SD: beslaat 95,45% van de populatie
o Waarden beneden -2SD of boven +2SD worden outliners genoemd
2
,Factoren die de groei beïnvloeden
Genetische factoren:
o Lengtevoorspelling
à !: [Lengte Vader + Moeder +13cm] x 1⁄2
à ": [Lengte Vader + Moeder –13cm] x 1⁄2
o Ethnische origine
à Hierdoor zijn er groeicurves volgens ethniciteit
o Chromosoomafwijkingen
Omgevingsfactoren:
o Voeding, medicatie, supplementen
o Ziekten
o Intra-uteriene blootstelling (tabak!)
INTRA UTERIENE GROEI
Embryo (<8 weken) – foetus
Groei beïnvloedt door:
Genetische factoren
o Gestalte ouders + ethniciteit
o Chromosoomafwijkingen/ genetische afwijkingen
Intra uteriene omgevingsfactoren
o Maternele infecties
o Zuurstoftekort
o Bestraling (radiografische stralen, zon), trauma
o Alcoholgebruik, tabagisme
o Voedingstekort, placentadefect
o Intra uteriene factoren grotere impact in 1ste zwangerschapstrimester → ontwikkeling organen
POSTNATALE GROEI
Bij geboorte: gemiddelde (Belgische waarden)
o Geboortegewicht (GG): 3.4 kg
o Geboortelengte: 50cm
o Geboorte-schedelomtrek: 35cm
Na geboorte: grootste groei in 1ste maanden
o Gewicht op 5 maanden: GG x2
o Gewicht op 12 maanden: GG x3
o Gestalte op 12 maanden: + 25 à 30 cm
o Schedelomtrek op 6 maanden: 44cm (+9 cm)
o Schedelomtrek op 12 maanden: 47cm (= thoraxomtrek)
o Na leeftijd 1 jaar is er verdere afname in de snelheid van de gewichtstoename
GEBOORTE
o Normale zwangerschapsduur: 37-42 weken (Ad Term)
o Prematuur: < 37 weken
= vroeggeboorte
o Extreme prematuriteit: < 32 weken
à Baby leefbaar vanaf 24 weken zwangerschapsduur
à Gevaar: veel complicaties: longrijping, hersenen, ogen, ...
3
, Dysmatuur
= te laag geboortegewicht volgens de ‘gestationele leeftijd’
o Door intra-uteriene groeivertraging
o Geboortegewicht < te verwachten zwangerschapsduur (<2,5 kg ad terme geboren baby)
o (SGA: small for gestational age)
Macrosoom
= te zwaar geboortegewicht (>4 kg)
o Kan door diabetes bij de moeder, chromosomale afwijkingen, familiaal, toevallig
Groeicurve
Deze wordt uitgedrukt in weken. Je hebt een curve voor het lichaamsgewicht, de lichaamslengte en de
schedelomtrek. De donkere zwarte lijn is P50, de bovenste grijze lijn is P90 en de onderste grijze lijn is
P10.
Het trapje is de overgang van het
meten van de lichaamslengte in
lig naar stand.
4
