LEERDOELEN Publiekrecht 1, onderdeel bestuursrecht, periode B, 2021-2022
Voorkennis Rechtsstaat 1 onderdeel Staatsrecht
1. De student weet op hoofdlijnen wat de positie is van gemeenten binnen de Nederlandse staatsinrichting
(herhaling van week A7).
De inrichting van de gemeenten heeft veel gelijkenis met die van de provincies. De gemeenten in Nederland zijn
ingesteld op basis van art. 123 Gw. De Gemeentewet geeft nadere regels voor de inrichting van de gemeente,
gemeentelijke organen en hun algemene regelgevende en bestuurlijke taken.
Het bestuur van een gemeente bestaat uit de (art. 125 lid 2 Gw + art. 6 Gemeentewet):
1. Gemeenteraad
2. Het College van Burgermeesters en Wethouders (B&W)
3. Burgemeester.
Gemeenteraad:
- De gemeenteraad vormt het algemeen bestuur, art. 125 lid 1 Gw.
- De gemeenteraad vertegenwoordigt de gehele bevolking van de Gemeente, art. 7 Gemw.
- De leden van de gemeenteraad worden sinds 1848 rechtstreeks door en uit het volk gekozen volgens
het stelsel van evenredige vertegenwoordiging, art. 129 Gw.
- Ook de gemeenteraad wordt elke jaar vier gekozen en kan niet tussentijds worden ontbonden, art. 129
lid 4 Gw en art C4 Kieswet.
- De Gemeenteraad benoemt de wethouders, art. 35 Gemw, die samen met de burgemeester als college
van burgemeester en wethouders (B&W) dagelijks bestuur vormen, art. 34 lid 1 Gemw.
Burgemeester:
- De burgemeester is voorzitten van zowel de gemeenteraad (art. 9 Gemw) als het college van B&W,
waarvan hij dus een deel van maakt.
- De burgemeester wordt voor zes jaar door de regering benoemd, art. 131 Gw, na aanbevelingen van de
gemeenteraad, art. 61 lid 5 Gemw.
- De minister van Binnenlandse Zaken mag alleen op zwaarwegende gronden en gemotiveerd van deze
voordracht afwijken, art. 61 lid 7 Gemw.
- Burgemeesters, maar ook de wethouders van buiten de gemeente, kunnen een jaar de tijd krijgen om te
verhuizen naar de gemeente waar zij zijn benoemd. Art. 36a lid 2 en art. 71 Gemw.
Wat zijn de taken en bevoegdheden van een gemeente?
In bijzondere wetten zijn aan de raad speciale taken en bevoegdheden opgedragen zoals:
- Het vaststellen van een bestemmingsplan voor (een deel van) de gemeente, art. 3.1 WRO.
- Specifieke uitvoerende taken en bevoegdheden voor het college zijn te vinden in bijzondere wetten.
- De bevoegdheid om te beslissen op verzoeken om een beschikking.
- Bijv.: omgevingsvergunning, de bijstandsuitkering, en een voorziening op het gebied van
maatschappelijke ondersteuning.
- De gemeenteraad kan raadscommissies instellen die de raadsbesluiten voorbereiden, art. 82 Gemw.
- Ook kan de raad, evenals het college van b en w bestuursbevoegdheden delegeren aan eigen
bestuurscommissies, art. 83 Gemw.
Sommige taken vragen het college om actief op te treden, zoals het houden van toezicht op de bruikbaarheid
van bouwwerken, open erven en terreinen, art. 1b Woningwet
Een belangrijke bevoegdheid van het college is om de naleving van regels af te dwingen: last onder
bestuursdwang, art. 125 Gemw. Een bestuurlijke boete, art. 154b lid 4 Gemw. `
1
, Provinciale staten en de gemeenteraad hebben verordenende bevoegdheid voor hun grondgebied en oefenen
controle uit op de uitvoering van besluiten door de Gedeputeerde Staten, het college en het overige door hen
gevoerde bestuur.
2. De student weet wat een algemeen verbindend voorschrift (AVV)/wet in materiele zin is (herhaling van week
A5).
Algemeen verbindend voorschrift (AVV)
Algemeen verbindend voorschrift (afgekort AVV) is een term uit het Nederlandse recht. Met de term wordt een
door de overheid op basis van haar regelgevende bevoegdheid uitgevaardigde, normstellende maatregel
aangeduid, waarvan naleving krachtens de wet afgedwongen kan worden; het AVV kan eventueel
strafbepalingen of sancties bevatten. Een algemeen verbindend voorschrift bevat algemeen verbindende
rechtsnormen oftewel rechtsregels. In het recht wordt een algemeen verbindend voorschrift ook wel aangeduid
als een wet in materiële zin. De aanduiding "algemeen" geeft aan dat de maatregel niet op een specifiek geval is
gericht, maar belang heeft voor allerlei burgers.
Wet in materiële zin
Wat is een wet is materiële zin?
- Besluiten van de formele wetgever en van andere regelgevende organen in en buiten Nederland, die wel
algemeen verbindende voorschriften bevatten.
- De term ‘in materiële zin’ heeft betrekking op de inhoud van het besluit; de algemeen verbindende
voorschriften. Dat zijn regels die gelden voor een onbepaalde groep in de omstandigheden.
Wat is het verschil tussen formele en materiële wetten?
Bij een wet in formele zin is sprake van een gezamenlijk besluit van de regering en de Staten-Generaal (Tweede
en Eerste kamer) volgens een procedure die is vastgelegd in artikel 82 van de Grondwet. Een wet in materiële
zin is een besluit van een daartoe bevoegd orgaan dat algemeen verbindende voorschriften bevat.
2
, Bestuursrecht
Week 1 De student toont met behulp van de Gemeentewet en literatuur zijn kennis over - en begrip van - de
inrichting van de gemeente aan. De student toont met behulp van literatuur zijn kennis over - en begrip van - de
basisbegrippen in de Algemene wet bestuursrecht (Awb) aan. De student kan:
1. De samenstelling, werkwijze, taken en bevoegdheden van de gemeentelijke bestuursorganen (zijnde de
gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester) herkennen.
(tentamenvraag 1 - kennisvraag)
Gemeenteraad: de Gemeenteraad vertegenwoordigt de bevolking, bepaalt waar het geld naartoe gaat (art.
189 e.v. Gemwet), stelt gemeentelijke verordeningen vast (art. 147 Gemeentewet) en controleert
burgermeester en het college van B&W), art. 155, 169 en 180 Gemeentewet).
Het college van B&W: het college van B&W voert besluiten van de gemeenteraad uit en voert eigen taken uit,
art. 160 Gemwet.
Burgermeester: vertegenwoordigt de gemeente ‘’in en buiten rechte’’, handhaaft de openbare orde en zit
vergaderingen van zowel de gemeenteraad als het college van B&W voor, art. 170 e.v. Gemwet.
De Gemeenteraad, het college van B&W en Burgemeesters zijn bestuursorganen.
2. De bestuurlijke en politieke verhoudingen tussen gemeentelijke bestuursorganen onderling en tussen
gemeentelijke bestuursorganen en ambtenaren herkennen. (Tentamenvraag 2 - kennisvraag)
Gemeentelijke bestuursorganen onderling en:
Gemeentelijke bestuursorganen en ambtenaren
Ambtenaren:
- Dienen het algemeen belang.
- Worden benoemd door het college van B&W
art. 160 lid 1 sub d Gemeentewet.
- Bereiden beleid voor en voeren beleid uit.
- Beleid wordt vastgesteld door bestuursorganen.
- Kunnen namens college van B&W en burgemeester in mandaat besluiten nemen
Afdeling 10.1.1 Awb.
3. De bestuursorganen van de decentrale openbare lichamen (feitelijk alleen van de gemeente) benoemen.
(tentamenvraag 3 - kennisvraag)
3
Voorkennis Rechtsstaat 1 onderdeel Staatsrecht
1. De student weet op hoofdlijnen wat de positie is van gemeenten binnen de Nederlandse staatsinrichting
(herhaling van week A7).
De inrichting van de gemeenten heeft veel gelijkenis met die van de provincies. De gemeenten in Nederland zijn
ingesteld op basis van art. 123 Gw. De Gemeentewet geeft nadere regels voor de inrichting van de gemeente,
gemeentelijke organen en hun algemene regelgevende en bestuurlijke taken.
Het bestuur van een gemeente bestaat uit de (art. 125 lid 2 Gw + art. 6 Gemeentewet):
1. Gemeenteraad
2. Het College van Burgermeesters en Wethouders (B&W)
3. Burgemeester.
Gemeenteraad:
- De gemeenteraad vormt het algemeen bestuur, art. 125 lid 1 Gw.
- De gemeenteraad vertegenwoordigt de gehele bevolking van de Gemeente, art. 7 Gemw.
- De leden van de gemeenteraad worden sinds 1848 rechtstreeks door en uit het volk gekozen volgens
het stelsel van evenredige vertegenwoordiging, art. 129 Gw.
- Ook de gemeenteraad wordt elke jaar vier gekozen en kan niet tussentijds worden ontbonden, art. 129
lid 4 Gw en art C4 Kieswet.
- De Gemeenteraad benoemt de wethouders, art. 35 Gemw, die samen met de burgemeester als college
van burgemeester en wethouders (B&W) dagelijks bestuur vormen, art. 34 lid 1 Gemw.
Burgemeester:
- De burgemeester is voorzitten van zowel de gemeenteraad (art. 9 Gemw) als het college van B&W,
waarvan hij dus een deel van maakt.
- De burgemeester wordt voor zes jaar door de regering benoemd, art. 131 Gw, na aanbevelingen van de
gemeenteraad, art. 61 lid 5 Gemw.
- De minister van Binnenlandse Zaken mag alleen op zwaarwegende gronden en gemotiveerd van deze
voordracht afwijken, art. 61 lid 7 Gemw.
- Burgemeesters, maar ook de wethouders van buiten de gemeente, kunnen een jaar de tijd krijgen om te
verhuizen naar de gemeente waar zij zijn benoemd. Art. 36a lid 2 en art. 71 Gemw.
Wat zijn de taken en bevoegdheden van een gemeente?
In bijzondere wetten zijn aan de raad speciale taken en bevoegdheden opgedragen zoals:
- Het vaststellen van een bestemmingsplan voor (een deel van) de gemeente, art. 3.1 WRO.
- Specifieke uitvoerende taken en bevoegdheden voor het college zijn te vinden in bijzondere wetten.
- De bevoegdheid om te beslissen op verzoeken om een beschikking.
- Bijv.: omgevingsvergunning, de bijstandsuitkering, en een voorziening op het gebied van
maatschappelijke ondersteuning.
- De gemeenteraad kan raadscommissies instellen die de raadsbesluiten voorbereiden, art. 82 Gemw.
- Ook kan de raad, evenals het college van b en w bestuursbevoegdheden delegeren aan eigen
bestuurscommissies, art. 83 Gemw.
Sommige taken vragen het college om actief op te treden, zoals het houden van toezicht op de bruikbaarheid
van bouwwerken, open erven en terreinen, art. 1b Woningwet
Een belangrijke bevoegdheid van het college is om de naleving van regels af te dwingen: last onder
bestuursdwang, art. 125 Gemw. Een bestuurlijke boete, art. 154b lid 4 Gemw. `
1
, Provinciale staten en de gemeenteraad hebben verordenende bevoegdheid voor hun grondgebied en oefenen
controle uit op de uitvoering van besluiten door de Gedeputeerde Staten, het college en het overige door hen
gevoerde bestuur.
2. De student weet wat een algemeen verbindend voorschrift (AVV)/wet in materiele zin is (herhaling van week
A5).
Algemeen verbindend voorschrift (AVV)
Algemeen verbindend voorschrift (afgekort AVV) is een term uit het Nederlandse recht. Met de term wordt een
door de overheid op basis van haar regelgevende bevoegdheid uitgevaardigde, normstellende maatregel
aangeduid, waarvan naleving krachtens de wet afgedwongen kan worden; het AVV kan eventueel
strafbepalingen of sancties bevatten. Een algemeen verbindend voorschrift bevat algemeen verbindende
rechtsnormen oftewel rechtsregels. In het recht wordt een algemeen verbindend voorschrift ook wel aangeduid
als een wet in materiële zin. De aanduiding "algemeen" geeft aan dat de maatregel niet op een specifiek geval is
gericht, maar belang heeft voor allerlei burgers.
Wet in materiële zin
Wat is een wet is materiële zin?
- Besluiten van de formele wetgever en van andere regelgevende organen in en buiten Nederland, die wel
algemeen verbindende voorschriften bevatten.
- De term ‘in materiële zin’ heeft betrekking op de inhoud van het besluit; de algemeen verbindende
voorschriften. Dat zijn regels die gelden voor een onbepaalde groep in de omstandigheden.
Wat is het verschil tussen formele en materiële wetten?
Bij een wet in formele zin is sprake van een gezamenlijk besluit van de regering en de Staten-Generaal (Tweede
en Eerste kamer) volgens een procedure die is vastgelegd in artikel 82 van de Grondwet. Een wet in materiële
zin is een besluit van een daartoe bevoegd orgaan dat algemeen verbindende voorschriften bevat.
2
, Bestuursrecht
Week 1 De student toont met behulp van de Gemeentewet en literatuur zijn kennis over - en begrip van - de
inrichting van de gemeente aan. De student toont met behulp van literatuur zijn kennis over - en begrip van - de
basisbegrippen in de Algemene wet bestuursrecht (Awb) aan. De student kan:
1. De samenstelling, werkwijze, taken en bevoegdheden van de gemeentelijke bestuursorganen (zijnde de
gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester) herkennen.
(tentamenvraag 1 - kennisvraag)
Gemeenteraad: de Gemeenteraad vertegenwoordigt de bevolking, bepaalt waar het geld naartoe gaat (art.
189 e.v. Gemwet), stelt gemeentelijke verordeningen vast (art. 147 Gemeentewet) en controleert
burgermeester en het college van B&W), art. 155, 169 en 180 Gemeentewet).
Het college van B&W: het college van B&W voert besluiten van de gemeenteraad uit en voert eigen taken uit,
art. 160 Gemwet.
Burgermeester: vertegenwoordigt de gemeente ‘’in en buiten rechte’’, handhaaft de openbare orde en zit
vergaderingen van zowel de gemeenteraad als het college van B&W voor, art. 170 e.v. Gemwet.
De Gemeenteraad, het college van B&W en Burgemeesters zijn bestuursorganen.
2. De bestuurlijke en politieke verhoudingen tussen gemeentelijke bestuursorganen onderling en tussen
gemeentelijke bestuursorganen en ambtenaren herkennen. (Tentamenvraag 2 - kennisvraag)
Gemeentelijke bestuursorganen onderling en:
Gemeentelijke bestuursorganen en ambtenaren
Ambtenaren:
- Dienen het algemeen belang.
- Worden benoemd door het college van B&W
art. 160 lid 1 sub d Gemeentewet.
- Bereiden beleid voor en voeren beleid uit.
- Beleid wordt vastgesteld door bestuursorganen.
- Kunnen namens college van B&W en burgemeester in mandaat besluiten nemen
Afdeling 10.1.1 Awb.
3. De bestuursorganen van de decentrale openbare lichamen (feitelijk alleen van de gemeente) benoemen.
(tentamenvraag 3 - kennisvraag)
3
