Radioprotectie
H1:
Radioactieve stof Elke stof die 1 of meer radionucliden bevat waarvan de activiteit of de
concentratie om redenen van stralingsbescherming niet mag worden
verwaarloosd
Activiteit (A) A = dN / dt
dN = de verwachtingswaarde en het aantal spontane kernovergangen
vanuit die energietoestand
dt = tijdstip
A is uitgedrukt in Bq (bequerel)
Geabsorbeerde dosis Geabsorbeerde energie per massaeenheid
(D) D = d / dm
D = gemiddelde energie overgedragen aan het volume-element
Dm = massa van volume-element
D is uitgedrukt in Gy (gray)
Ioniserende straling Straling samengesteld uit fotonen die instaat zijn om ionen te vormen
Radiologische, biologische en medische termen
o Blootstelling: het feit blootgesteld te zijn aan ioniserende stralingen
- Externe blootstelling: blootstelling aan stralingsbronnen die zich buiten het organisme
bevinden
- Interne blootstelling: blootstelling aan stralingsbronnen die zich binnen het organisme
bevinden
- Totale blootstelling: de som van externe en interne blootstelling
o Opname: de activiteit van de radionucliden die door het organisme uit het omringend milieu
worden opgenomen
o Radioactieve besmetting: besmetting van een materiaal, oppervlak, omgeving of persoon
door radioactieve stoffen
o Gezondheidsschade: het geschatte risico op een levensduurverkorting en een verminderde
levenskwaliteit voor een populatie als gevolg van blootstelling aan ioniserende stralingen
o Equivalente dosis HT: de geabsorbeerde dosis in een weefsel of orgaan T, gewogen voor een
soort en de kwaliteit van de straling R
o Effectieve dosis E: de som van de gewogen equivalente doses in alle lichaamsweefsels en
organen ten gevolge van inwendige en uitwendige straling
Handeling: menselijke acties die totale blootstelling verhogen
o Vb: hersenonderzoek bij honden: specifiek radioactief product, contrast CT onderzoek,
vergelijking digitale systemen: extra RX opnames, referentiewaarden,…
o Justificatie
- Netto voordeel moet mogelijk risico compenseren
o Optimalisatie
- Grootte blootstelling, aantal personen
- ALARA, uitz therapie
- Meestal geschikt diagnostisch onderzoek, kwaliteitscontrole toestellen
- Hulpverleners tijdens onderzoek moeten op de hoogte gebracht worden van risico’s
o Dosisbeperking
- Limieten op jaarbasis
- Dosiscontrole (dosimeters, contaminatie detecteren)
, Interventies: maatregelen om blootstellingen aan bestaande stralingsbronnen te reduceren
o Vb: incident met radioactief jood (flesje product op de grond laten vallen, tsjernobyl
o Justificatie
- Potentieel voordeel interventie tov mogelijke schade en economische kosten
o Optimalisatie
- Interventie moet optimaal zijn ivm vorm, schaal en duur
o Dosisbeperking
- Niet geldig hier: economische en sociale gevolgen overwegen tov gezondheisproblemen
- Maatregelen om blootstelling te reduceren, bv jood tabletten bij potentiële radiojood
blootstelling
- Dosiscontrole
H2: inrichtingen
Klasse I: kernreactoren
Klasse II: radiotherapie
o Deeltjesversneller
o RX-stralen > 200kV
o Inrichtingen die radioactief afval verzamelen, behandelen en stockeren
o Inrichtingen waar radioactieve stoffen worden gewonnen en gereed gemaakt
o Radioactieve stoffen aangebracht in mens en dier
- Niet ingekapselde radionucliden
- Ingekapselde radionucliden
o Veterinaire radioprotectie (niet in Gent)
o Veterinaire scintigrafie (in Gent) (inspuiting van radioactieve stoffen en dan localiseren via
radiografie)
Klasse III: heel belangrijk voor diergeneeskunde
o RX < 200 kV
o Radionucliden met totale activiteit < klasse II
Klasse IV:
o Radionucliden met activiteit < vrijstellingen
o Toestellen die op geen enkel punt op 10cm > 1µSv opleveren
Oprichtings- en exploitatievergunningen
o Klasse I, II, III
o Ontworpen aan een voorwaardelijke vergunning
o Aanvraag is onderhevig aan een retributie
o Beperkt in tijd: 15jaar behalve “mobiele inrichtingen 5 jaar”
o Overdracht en aanstelling nieuwe verantwoordelijke dient gemeld aan FANC
o Kan ingetrokken worden bij niet naleven voorwaarden
o Stopzetting activiteit, nieuwe toestellen, administratieve veranderingen,… moeten
meegedeeld worden
o Toestellen dienen ontmanteld te worden bij stopzetting gebruik en gecontroleerd door
fysische controle
o Plaats
- Kabinet (vast toestel: gebruik in 1 lokaal, verplaatsbaar toestel: gebruik in meerdere
lokalen)
- Off-site (mobiel toestel)
H1:
Radioactieve stof Elke stof die 1 of meer radionucliden bevat waarvan de activiteit of de
concentratie om redenen van stralingsbescherming niet mag worden
verwaarloosd
Activiteit (A) A = dN / dt
dN = de verwachtingswaarde en het aantal spontane kernovergangen
vanuit die energietoestand
dt = tijdstip
A is uitgedrukt in Bq (bequerel)
Geabsorbeerde dosis Geabsorbeerde energie per massaeenheid
(D) D = d / dm
D = gemiddelde energie overgedragen aan het volume-element
Dm = massa van volume-element
D is uitgedrukt in Gy (gray)
Ioniserende straling Straling samengesteld uit fotonen die instaat zijn om ionen te vormen
Radiologische, biologische en medische termen
o Blootstelling: het feit blootgesteld te zijn aan ioniserende stralingen
- Externe blootstelling: blootstelling aan stralingsbronnen die zich buiten het organisme
bevinden
- Interne blootstelling: blootstelling aan stralingsbronnen die zich binnen het organisme
bevinden
- Totale blootstelling: de som van externe en interne blootstelling
o Opname: de activiteit van de radionucliden die door het organisme uit het omringend milieu
worden opgenomen
o Radioactieve besmetting: besmetting van een materiaal, oppervlak, omgeving of persoon
door radioactieve stoffen
o Gezondheidsschade: het geschatte risico op een levensduurverkorting en een verminderde
levenskwaliteit voor een populatie als gevolg van blootstelling aan ioniserende stralingen
o Equivalente dosis HT: de geabsorbeerde dosis in een weefsel of orgaan T, gewogen voor een
soort en de kwaliteit van de straling R
o Effectieve dosis E: de som van de gewogen equivalente doses in alle lichaamsweefsels en
organen ten gevolge van inwendige en uitwendige straling
Handeling: menselijke acties die totale blootstelling verhogen
o Vb: hersenonderzoek bij honden: specifiek radioactief product, contrast CT onderzoek,
vergelijking digitale systemen: extra RX opnames, referentiewaarden,…
o Justificatie
- Netto voordeel moet mogelijk risico compenseren
o Optimalisatie
- Grootte blootstelling, aantal personen
- ALARA, uitz therapie
- Meestal geschikt diagnostisch onderzoek, kwaliteitscontrole toestellen
- Hulpverleners tijdens onderzoek moeten op de hoogte gebracht worden van risico’s
o Dosisbeperking
- Limieten op jaarbasis
- Dosiscontrole (dosimeters, contaminatie detecteren)
, Interventies: maatregelen om blootstellingen aan bestaande stralingsbronnen te reduceren
o Vb: incident met radioactief jood (flesje product op de grond laten vallen, tsjernobyl
o Justificatie
- Potentieel voordeel interventie tov mogelijke schade en economische kosten
o Optimalisatie
- Interventie moet optimaal zijn ivm vorm, schaal en duur
o Dosisbeperking
- Niet geldig hier: economische en sociale gevolgen overwegen tov gezondheisproblemen
- Maatregelen om blootstelling te reduceren, bv jood tabletten bij potentiële radiojood
blootstelling
- Dosiscontrole
H2: inrichtingen
Klasse I: kernreactoren
Klasse II: radiotherapie
o Deeltjesversneller
o RX-stralen > 200kV
o Inrichtingen die radioactief afval verzamelen, behandelen en stockeren
o Inrichtingen waar radioactieve stoffen worden gewonnen en gereed gemaakt
o Radioactieve stoffen aangebracht in mens en dier
- Niet ingekapselde radionucliden
- Ingekapselde radionucliden
o Veterinaire radioprotectie (niet in Gent)
o Veterinaire scintigrafie (in Gent) (inspuiting van radioactieve stoffen en dan localiseren via
radiografie)
Klasse III: heel belangrijk voor diergeneeskunde
o RX < 200 kV
o Radionucliden met totale activiteit < klasse II
Klasse IV:
o Radionucliden met activiteit < vrijstellingen
o Toestellen die op geen enkel punt op 10cm > 1µSv opleveren
Oprichtings- en exploitatievergunningen
o Klasse I, II, III
o Ontworpen aan een voorwaardelijke vergunning
o Aanvraag is onderhevig aan een retributie
o Beperkt in tijd: 15jaar behalve “mobiele inrichtingen 5 jaar”
o Overdracht en aanstelling nieuwe verantwoordelijke dient gemeld aan FANC
o Kan ingetrokken worden bij niet naleven voorwaarden
o Stopzetting activiteit, nieuwe toestellen, administratieve veranderingen,… moeten
meegedeeld worden
o Toestellen dienen ontmanteld te worden bij stopzetting gebruik en gecontroleerd door
fysische controle
o Plaats
- Kabinet (vast toestel: gebruik in 1 lokaal, verplaatsbaar toestel: gebruik in meerdere
lokalen)
- Off-site (mobiel toestel)
