Samenvatting doelgroepen 1

Doelgroepen 1

Deel 1. Personen met een VB p. 1
1. Voorbeeld p. 1
2. Terminologie p. 1
3. Etiologie P. 4
4. Preventie P. 6
5. Prevalentie P. 6
6. Gevolgen voor de ontwikkeling en ondersteuningsvragen P. 7
7. Specifieke ondersteuningsvragen van personen met een ernstig meervoudige P. 12
beperking
8. Specifieke ondersteuningsvragen van personen met een VB en autisme P. 14
9. Ondersteuningsvragen van mensen met een VB en bijkomende psychiatrische P. 15
problemen
10. Ondersteuning van personen met een VB P. 16
11. Tendensen in de begeleiding P. 21

Deel 2. Personen met een lichamelijke beperking P. 23
1. Terminologie P. 23
2. Etiologie/verklaring P. 24
3. Preventie P. 24
4. Prevalentie P. 25
5. ICF 1e dimensie: bespreking van enkele stoornissen P. 25
6. ICF 2e dimensie: bespreking van mogelijke beperkingen P. 29
7. ICF 3e dimensie: bespreking van mogelijke participatieproblemen P. 31
8. Ondersteuning van personen met een lichamelijke beperking P. 32
9. Tendensen in de begeleiding P. 35

Deel 3. Personen met een niet-aangeboren hersenletsel P. 36
1. Terminologie P. 36
2. Etiologie P. 37
3. ICF 1e dimensie: bespreking van enkele stoornissen P. 37
4. ICF 2e dimensie: bespreking van mogelijke beperkingen P. 38
5. ICF 3e dimensie: bespreking van mogelijke participatieproblemen P. 41
6. Tendensen in de begeleiding P. 44

,Deel 1. Personen met een VB

1 Voorbeeld


o Ismael:
 26 jaar, VB sinds 7 jaar
 BO en internaat
 Agressief -> regels hielpen
 Beschutte werkplaats en gedeelde woning met begeleiding
 Alcohol- en druggebruik
o Miguel:
 Sociaal arm gezin -> ouders hadden onvoldoende opvoedingscapaciteiten
 BO en schoolmoe
 Kwam in jongerenbende
 Pleegde diefstal met geweld -> opgepakt
 Verschijnt voor de rechter MAAR geldt de interneringswet voor hem? => definitie VB
nodig



2 Terminologie


2.1 Verstandelijke beperking als een beperkt IQ?

o Binet en Simon: intelligentietest + beschreven normaal en afwijkend intelligentiequotiënt
 Legden de wetenschappelijke basis om mensen met VB te definiëren als mensen met
een beperkt IQ = stoornisdenken WANT men ging ervan uit dat VB het gevolg was
van een tekort dat geheel binnen de persoon ligt en dat het in cijfers uit te drukken is
 Afwijkend dus apart onderwijs nodig = fout


2.2. Verstandelijke beperking als sociaal probleem?

o Eind vorige eeuw: paradigmaverschuiving => sociaal-ecologische visie
 De beeldvorming en benadering van personen met een VB veranderde
 Mensen met een VB ontwikkelden minder goed in instituten
 Realisatie dat de interactie met de omgeving belangrijk is
 Personen met een VB of personen met een VH




1

,2.3. Huidige omschrijving van verstandelijke beperking

o American Association on Intellectual and Developmental Disabilities AAIDD: nieuwe
wetenschappelijke definitie en model
 Definitie= intellectual disability is a disability characterized by significant limitations
in both intellectual functioning and in adaptive behavior, which covers many
everyday social and practical skills, it originates before the age of 18
 Zowel IQ als adaptief gedrag zijn een onderdeel van een VB
 Een VB is een ontwikkelingsstoornis
 Een VB is een samenspel van factoren:
1. Een VH leidt tot problemen in het dagdagelijkse functioneren =
functioneringsproblemen
2. Deze functioneringsproblemen ontstaan onder meer door beperkte intellectuele
vaardigheden
3. En beperkte adaptieve vaardigheden = de mogelijkheden die iemand heeft om
te beantwoorden aan de eisen van de omgeving
a. Conceptuele vaardigheden: taal, lezen, geldbegrip, schrijven, …
b. Sociale vaardigheden: interpersoonlijk contact, verantwoordelijkheid, …
c. Praktische vaardigheden: ADL, instrumentele activiteiten, …
4. De functionele beperking moet voor de leeftijd van 18 jaar duidelijk worden



2.4. Gevolgen van de nieuwe definitie voor terminologie

o De term disability wijst op de mismatch tussen mogelijkheden van de persoon en
verwachtingen van de maatschappij
o AAIDD gaat uit van people first benadering = spreken van personen met een beperking



2.5. Gevolgen van deze definitie in het werkveld

1. De diagnose mag niet meer afhangen van de IQ-score
2. Belang van adaptieve vaardigheden in de diagnose
3. Multidimensionale kijk op elke persoon met een VB




De diagnose mag niet meer afhangen van de IQ-score

2

, o Classificerende diagnostiek is nodig om te bepalen of een specifieke persoon een VB heeft
=> noodzakelijk om te weten of iemand in aanmerking komt voor hulp en ondersteuning
 Gevolgen voor rechten, omgaan met plichten
o De grensscore van 70 op IQ-testen is nog steeds een criterium voor de diagnose VB MAAR er
wordt ook gekeken naar de adaptieve vaardigheden
 IQ-scores mogen niet meer worden gebruikt om de groep in te delen in personen
met een diepere, ernstige, matige of lichte VB want:
1. Er wordt kritisch gekeken naar de waarde van intelligentietesten
 Omdat ze weinig afgesteld zijn op de culturele verschillenen tussen
personen
 Omdat een IQ-getal een statisch cijfer is terwijl mensen dynamisch zijn
 Omdat een intelligentiemeting van de personen met een erg zwakke
intellectuele mogelijkheden niet goed uitvoerbaar en dus
onbetrouwbaar zijn
 De context is erg bepalend
2. Personen met een IQ van 70 of erboven hebben ook ondersteuning nodig
 Volgens AAIDD hebben personen met een IQ tussen 70 en 85 geen VB.
Ze zijn zwakbegaafd en worden daardoor uitgesloten van
ondersteuningsvormen
o Classificerende diagnostiek is bij jonge kinderen moeilijk > onder de 5 jaar wordt er
gesproken van globale ontwikkelingsvertraging



Belang van adaptieve vaardigheden in de diagnose

o Getest a.d.h.v. vragenlijsten of observatieschalen vb. VABS of SRZ




Multidimensionale kijk op elke persoon met een VB


3