Samenvatting Praktijkboek Presentie
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Een eerste kennismaking met presentie...........................................................................2
Hoofdstuk 2: Relationeel werken, het hart van presentie......................................................................5
Hoofdstuk 3: Presentie begint met waarnemen.....................................................................................7
Hoofdstuk 4: Presentie draait om aansluiten.........................................................................................8
Hoofdstuk 5: Aansluiten bij en afstemmen op de opgaven van de ander............................................10
Hoofdstuk 6:.........................................................................................................................................11
Hoofdstuk 7: Relationeel werken als erbij blijven.................................................................................13
Hoofdstuk 8: Praktisch wijze professionaliteit......................................................................................14
Hoofdstuk 9: Presentie leren................................................................................................................16
Hoofdstuk 10: Presentie en kwaliteit van zorg.....................................................................................19
Oefentoets 1 – Basis en begrip.............................................................................................................21
Oefentoets 2 – Toepassen en casussen................................................................................................24
Oefentoets 3 – HBO-examenstijl..........................................................................................................26
Antwoorden oefentoets 1....................................................................................................................28
Antwoorden oefentoets 2....................................................................................................................30
Antwoorden oefentoets 3 – Kern van een goed HBO-antwoord..........................................................32
Ultra-korte samenvatting.....................................................................................................................36
De belangrijkste begrippen in één schema...........................................................................................37
De 5 woorden die je absoluut uit elkaar moet houden........................................................................38
Nog één belangrijke tegenstelling........................................................................................................39
Praktische wijsheid in 6 stappen..........................................................................................................40
Tentamen-ezelsbruggetjes...................................................................................................................41
En als je maar 1 minuut hebt vóór je tentamen...................................................................................42
,Hoofdstuk 1: Een eerste kennismaking met presentie
Inleiding
Het uitgangspunt van presentie: je kunt er niet vóór iemand zijn, als je niet mét hem of haar bent.
1.1 Presentie: een werkdefinitie
Je bent aandachtig en toegewijd aan de ander, waardoor je begrijpt wat er voor de ander gedaan kan
worden. Dat wordt dan gedaan met gevoel voor subtiliteit (details en kleine dingen), vakmanschap,
praktische wijsheid (beslissingen) en liefdevolle trouw. Je kijkt naar wat er voor de ander op het spel
staat. Het draait op radicale toewending naar de ander.
1.2 Presentie gaat over goede zorg
Zorg: iets wat uit zichzelf zou vergaan, voort laten bestaan. Ook wordt er gezegd dat zorg is: alles wat
we doen om de wereld in stand te houden, te continueren en te herstellen.
1.3 Taal
Het gaat in de presentiebenadering om aansluiten, afstemmen, relationeel werken, finaliseren en
bekommernis.
1.4 Waar komt presentie vandaan?
De presentiebenadering komt vanuit de praktijk en heeft wortels in de academische tradities
(wijsbegeerte, theologie en de zorgethiek).
1.5 Waar is presentie aan te herkennen?
Presentie herken je door naar de volle breedte van een professionele praktijk te kijken en je af te
vragen waar een werker zich door laat leiden. Er zijn verschillende vormen van praktijk:
Een praktijk is gericht op wie de zorg ontvangt.
Het gaat ook om de naasten van de cliënt.
Je hebt ook nog een bredere, organisatorische en politieke context.
1.5.2 Kenmerken van presentie
De kenmerken van presentie:
Je werkt vanuit de relatie (relationeel werken). Vanuit de relatie leren wie je voor de ander
kunt zijn en wat passende hulp is.
Je kijkt zo open en onbevangen mogelijk naar Snelle aannames, interpretaties, diagnoses en
de ander (open waarnemen). dergelijke opschorten, zodat de ander zich kan
laten zien.
Je sluit aan bij en stemt af op wat de ander Dicht bij waar de ander is komen,
aandraagt en wat hem of haar bezig blijkt te terughoudend zijn met handelen.
houden (aansluiten en afstemmen).
Je past je tempo aan dat van de ander aan Ongehaast zijn, niet meteen je eigen ding doen.
(tempo aanpassen).
Je werkt niet uitsluitend op je routine (niet Zorg op maat geven
alleen op routine werken).
Je bent niet verkokerd (je werkt niet vanuit 1 Ruimte maken voor wat er ook nog bij de ander
vakgebied, maar kijkt breder). speelt.
Je neemt geen afstand van het onverbeterlijke De redelijkheid van de ander zoeken.
bij de ander.
Je verlaat de ander niet. Erbij blijven, ook als er niets op te lossen valt.
1.6 Voor wie is presentie bedoeld?
, Voor iedereen, maar vooral voor mensen die op enig moment kwetsbaar zijn.
1.7 Wie doen er aan presentie?
Alle zorggevers in bredere zin doen aan presentie
1.8 Wat levert presentie op?
Voor cliënten/zorgvragers: passende zorg, vanuit menselijkheid gegeven.
Voor professionals/zorggevers: ruimte om vanuit betrokkenheid en praktische wijsheid zorg
te geven.
Voor organisaties: meer tevredenheid bij zorgontvangers en professionals, minder
bureaucratie, meer inhoud.
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Een eerste kennismaking met presentie...........................................................................2
Hoofdstuk 2: Relationeel werken, het hart van presentie......................................................................5
Hoofdstuk 3: Presentie begint met waarnemen.....................................................................................7
Hoofdstuk 4: Presentie draait om aansluiten.........................................................................................8
Hoofdstuk 5: Aansluiten bij en afstemmen op de opgaven van de ander............................................10
Hoofdstuk 6:.........................................................................................................................................11
Hoofdstuk 7: Relationeel werken als erbij blijven.................................................................................13
Hoofdstuk 8: Praktisch wijze professionaliteit......................................................................................14
Hoofdstuk 9: Presentie leren................................................................................................................16
Hoofdstuk 10: Presentie en kwaliteit van zorg.....................................................................................19
Oefentoets 1 – Basis en begrip.............................................................................................................21
Oefentoets 2 – Toepassen en casussen................................................................................................24
Oefentoets 3 – HBO-examenstijl..........................................................................................................26
Antwoorden oefentoets 1....................................................................................................................28
Antwoorden oefentoets 2....................................................................................................................30
Antwoorden oefentoets 3 – Kern van een goed HBO-antwoord..........................................................32
Ultra-korte samenvatting.....................................................................................................................36
De belangrijkste begrippen in één schema...........................................................................................37
De 5 woorden die je absoluut uit elkaar moet houden........................................................................38
Nog één belangrijke tegenstelling........................................................................................................39
Praktische wijsheid in 6 stappen..........................................................................................................40
Tentamen-ezelsbruggetjes...................................................................................................................41
En als je maar 1 minuut hebt vóór je tentamen...................................................................................42
,Hoofdstuk 1: Een eerste kennismaking met presentie
Inleiding
Het uitgangspunt van presentie: je kunt er niet vóór iemand zijn, als je niet mét hem of haar bent.
1.1 Presentie: een werkdefinitie
Je bent aandachtig en toegewijd aan de ander, waardoor je begrijpt wat er voor de ander gedaan kan
worden. Dat wordt dan gedaan met gevoel voor subtiliteit (details en kleine dingen), vakmanschap,
praktische wijsheid (beslissingen) en liefdevolle trouw. Je kijkt naar wat er voor de ander op het spel
staat. Het draait op radicale toewending naar de ander.
1.2 Presentie gaat over goede zorg
Zorg: iets wat uit zichzelf zou vergaan, voort laten bestaan. Ook wordt er gezegd dat zorg is: alles wat
we doen om de wereld in stand te houden, te continueren en te herstellen.
1.3 Taal
Het gaat in de presentiebenadering om aansluiten, afstemmen, relationeel werken, finaliseren en
bekommernis.
1.4 Waar komt presentie vandaan?
De presentiebenadering komt vanuit de praktijk en heeft wortels in de academische tradities
(wijsbegeerte, theologie en de zorgethiek).
1.5 Waar is presentie aan te herkennen?
Presentie herken je door naar de volle breedte van een professionele praktijk te kijken en je af te
vragen waar een werker zich door laat leiden. Er zijn verschillende vormen van praktijk:
Een praktijk is gericht op wie de zorg ontvangt.
Het gaat ook om de naasten van de cliënt.
Je hebt ook nog een bredere, organisatorische en politieke context.
1.5.2 Kenmerken van presentie
De kenmerken van presentie:
Je werkt vanuit de relatie (relationeel werken). Vanuit de relatie leren wie je voor de ander
kunt zijn en wat passende hulp is.
Je kijkt zo open en onbevangen mogelijk naar Snelle aannames, interpretaties, diagnoses en
de ander (open waarnemen). dergelijke opschorten, zodat de ander zich kan
laten zien.
Je sluit aan bij en stemt af op wat de ander Dicht bij waar de ander is komen,
aandraagt en wat hem of haar bezig blijkt te terughoudend zijn met handelen.
houden (aansluiten en afstemmen).
Je past je tempo aan dat van de ander aan Ongehaast zijn, niet meteen je eigen ding doen.
(tempo aanpassen).
Je werkt niet uitsluitend op je routine (niet Zorg op maat geven
alleen op routine werken).
Je bent niet verkokerd (je werkt niet vanuit 1 Ruimte maken voor wat er ook nog bij de ander
vakgebied, maar kijkt breder). speelt.
Je neemt geen afstand van het onverbeterlijke De redelijkheid van de ander zoeken.
bij de ander.
Je verlaat de ander niet. Erbij blijven, ook als er niets op te lossen valt.
1.6 Voor wie is presentie bedoeld?
, Voor iedereen, maar vooral voor mensen die op enig moment kwetsbaar zijn.
1.7 Wie doen er aan presentie?
Alle zorggevers in bredere zin doen aan presentie
1.8 Wat levert presentie op?
Voor cliënten/zorgvragers: passende zorg, vanuit menselijkheid gegeven.
Voor professionals/zorggevers: ruimte om vanuit betrokkenheid en praktische wijsheid zorg
te geven.
Voor organisaties: meer tevredenheid bij zorgontvangers en professionals, minder
bureaucratie, meer inhoud.
