Samenvatting Blok 3 – Hormonaal stelsel, Oor en Oog
Hormonaal Stelsel
Hormoonklieren zijn Endocriene klieren (komen direct in bloedbaan terecht)
Hormoon = in lichaam gevormde chemische stof die via bloed naar een doelwit (orgaan/weefsel) gaat
waar het een regulerende werking heeft.
Hormonaal stelsel en Neurologisch stuurmechanisme (zenuwstelsel): nauwe samenwerking, bijv. bij
zwaar lichamelijk werk. Sneller en
krachtiger kloppen van het hart.
Hormoonklier kan een hyper- en hypofunctie hebben (hyper= te snel en hypo= te langzaam)
Verschillen hormonaal en neurologisch stuurmechanisme:
Hormonaal (stofjes) Neurologisch (prikkels)
Verloopt via bloed Verloopt via vaste banen
Minder snel Zeer snel
Geringe nawerking Stopt abrupt
Hormonen komen overal
Hormoonklieren:
1 Hypofyse (voorkwam en achterkwab)
2 Schildklier en bijschildklier
3 Alvleesklier (pancreas)
4 Bijnieren
5 Geslachtsklieren
,1. Hypofyse
- ligging: onder hersenen
- voor- en achterkwab
- verbonden met hypothalamus
- voorkwab produceert groot aantal
hormonen
- achterkwab is opslagplaats van 2
hormonen geproduceerd door
hypothalamus
Hormoon: Werking op: Functie:
Groeihormoon Hele lichaam -Lengtegroei botten
-Ontwikkeling spierweefsel
Bijnierschors stimulerend Bijnierschors Stimuleren van productie van
Hormoon: ACTH o.a. aldosteron en cortisol
Schildklier stimulerend Schildklier Stimuleren van productie
hormoon: TSH thyroxine
Geslachtsklier stimulerend -Eierstokken -FSH: stimuleert follikelrijping en
hormoon: FSH en LH -Zaadballen ovulatie / productie zaadcellen
-LH: stimuleert productie van
progesteron / testosteron
Prolactine Borstklieren Stimuleert melksecretie
Hormonen Hypofyse VOORKWAB:
Hormoon: Werking op: Functie:
Antidiuretisch hormoon ADH Nieren Verminderen van urineproductie
Oxytocine Glad spierweefsel in borsten en -Ontstaan van weeën
baarmoeder -Afgifte van melk
-Binding moeder-kind
Hormonen opgeslagen in Hypofyse ACHTERKWAB:
2. Schildklier en Bijschildklier
Schildklier:
, - ligging: tegen strottenhoofd
- bestaat uit 2 lobben (met elkaar verbonden)
- jodium nodig voor normale ontwikkeling en productie
Hormoonklier: Hormoon: Werking op: Functie:
Schildklier Thyroxine Alle lichaamscellen Verhoging van verbranding
! Ook organen in de cellen invloed op
basaal metabolisme
(stofwisseling in rust
toestand, alles gaat door in
je slaap)
Schildklier Calcitonine Calciumbalans Verlaagt calciumgehalte in
bloed
Bijschildklier Parathormoon Calciumbalans Verhoogt calciumgehalte in
bloed
Hormonen van Schildklier en bijschildklier:
3. Alvleesklier (Pancreas)
- ligging: bovenin buikholte, onder lever en achter maag
- Dubbele functie: endocriene klier (afgifte van hormonen)
exocriene klier (afgifte pancreas sap
- Hormoonproductie in eilandjes van Langerhans (kleine stipjes op pancreas)
- Eilandjes vormen slechts 2% van totale volume alvleesklier
- Productie van 2 hormonen: Insuline (werkt op hele lichaam, vooral op bloedglucose gehalte)
Glucagon (zorgt dat de reserve voorraad suiker terug in het bloed komt)
Hormonen Alvleesklier
Hormoon: Werking op: Functie:
Insuline Hele lichaam Bevordert omzetting
(vooral bloedglucose gehalte) glucoseglycogeen(verlaging
bloedglucosegehalte)
Glucagon Hele lichaam Bevordert omzetting van
(vooral bloedglucose gehalte) glycogeenglucose(verhoging
bloedglucosegehalte)
Hormonaal Stelsel
Hormoonklieren zijn Endocriene klieren (komen direct in bloedbaan terecht)
Hormoon = in lichaam gevormde chemische stof die via bloed naar een doelwit (orgaan/weefsel) gaat
waar het een regulerende werking heeft.
Hormonaal stelsel en Neurologisch stuurmechanisme (zenuwstelsel): nauwe samenwerking, bijv. bij
zwaar lichamelijk werk. Sneller en
krachtiger kloppen van het hart.
Hormoonklier kan een hyper- en hypofunctie hebben (hyper= te snel en hypo= te langzaam)
Verschillen hormonaal en neurologisch stuurmechanisme:
Hormonaal (stofjes) Neurologisch (prikkels)
Verloopt via bloed Verloopt via vaste banen
Minder snel Zeer snel
Geringe nawerking Stopt abrupt
Hormonen komen overal
Hormoonklieren:
1 Hypofyse (voorkwam en achterkwab)
2 Schildklier en bijschildklier
3 Alvleesklier (pancreas)
4 Bijnieren
5 Geslachtsklieren
,1. Hypofyse
- ligging: onder hersenen
- voor- en achterkwab
- verbonden met hypothalamus
- voorkwab produceert groot aantal
hormonen
- achterkwab is opslagplaats van 2
hormonen geproduceerd door
hypothalamus
Hormoon: Werking op: Functie:
Groeihormoon Hele lichaam -Lengtegroei botten
-Ontwikkeling spierweefsel
Bijnierschors stimulerend Bijnierschors Stimuleren van productie van
Hormoon: ACTH o.a. aldosteron en cortisol
Schildklier stimulerend Schildklier Stimuleren van productie
hormoon: TSH thyroxine
Geslachtsklier stimulerend -Eierstokken -FSH: stimuleert follikelrijping en
hormoon: FSH en LH -Zaadballen ovulatie / productie zaadcellen
-LH: stimuleert productie van
progesteron / testosteron
Prolactine Borstklieren Stimuleert melksecretie
Hormonen Hypofyse VOORKWAB:
Hormoon: Werking op: Functie:
Antidiuretisch hormoon ADH Nieren Verminderen van urineproductie
Oxytocine Glad spierweefsel in borsten en -Ontstaan van weeën
baarmoeder -Afgifte van melk
-Binding moeder-kind
Hormonen opgeslagen in Hypofyse ACHTERKWAB:
2. Schildklier en Bijschildklier
Schildklier:
, - ligging: tegen strottenhoofd
- bestaat uit 2 lobben (met elkaar verbonden)
- jodium nodig voor normale ontwikkeling en productie
Hormoonklier: Hormoon: Werking op: Functie:
Schildklier Thyroxine Alle lichaamscellen Verhoging van verbranding
! Ook organen in de cellen invloed op
basaal metabolisme
(stofwisseling in rust
toestand, alles gaat door in
je slaap)
Schildklier Calcitonine Calciumbalans Verlaagt calciumgehalte in
bloed
Bijschildklier Parathormoon Calciumbalans Verhoogt calciumgehalte in
bloed
Hormonen van Schildklier en bijschildklier:
3. Alvleesklier (Pancreas)
- ligging: bovenin buikholte, onder lever en achter maag
- Dubbele functie: endocriene klier (afgifte van hormonen)
exocriene klier (afgifte pancreas sap
- Hormoonproductie in eilandjes van Langerhans (kleine stipjes op pancreas)
- Eilandjes vormen slechts 2% van totale volume alvleesklier
- Productie van 2 hormonen: Insuline (werkt op hele lichaam, vooral op bloedglucose gehalte)
Glucagon (zorgt dat de reserve voorraad suiker terug in het bloed komt)
Hormonen Alvleesklier
Hormoon: Werking op: Functie:
Insuline Hele lichaam Bevordert omzetting
(vooral bloedglucose gehalte) glucoseglycogeen(verlaging
bloedglucosegehalte)
Glucagon Hele lichaam Bevordert omzetting van
(vooral bloedglucose gehalte) glycogeenglucose(verhoging
bloedglucosegehalte)
