Samenvatting BLOK 4 Huid, bewegingsapparaat, nieuwvormingen en verouderingen

BLOK 4 Huid, bewegingsapparaat, nieuwvormingen en
verouderingen


Huid en bewegingsapparaat

Cytologie is celleer
Cel is kleinste levende eenheid van organisme
Cel bestaat uit :
- Celmembraan : half doorlatend (sommige cellen laat die door andere niet)
- Protoplasma
- Kern (nucleus) zitten de chromosomen : 46 (in menselijke cel)
Bevatten genen ( de drager van de erfelijke aanleg )

Celdeling :
 Gedurende hele leven door celdeling nieuwe cellen
 Jonge mensen : productie meer als afbraak
 Volwassenen (25jr) : productie evenveel als afbraak
 Ouderen : productie minder afbraak
 Twee soorten celdeling :

- Mitose = gewone celdeling vind plaats in hele lichaam
de kern verdubbelt zich en cel splitst in tweeën
uit één cel ontstaan twee dochter cellen met normale
hoeveelheid chromosomen


- Meiose = reductiedeling vind plaats in geslachtscellen ;
zaadballen & eierstokken
Verloopt in 2 stappen ;
1. Aantal chromosomen worden gehalveerd
2. 4 voorplantingscellen :
4 rijpe zaadcellen bij man
1 rijpe eicel bij vrouw




Erfelijkheid :
Erfelijke factoren zijn opgeslagen in de genen, geven positieve en minder gunstige
eigenschappen door.
Elk embryo 46 chromosomen : 23 van vader en 23 van moeder.
Geslachtscellen van vrouw XX
Geslachtscellen van man XY
Geslacht van kind wordt bepaalt door de zaadcel van de vader
Sterke en zwakke genen :
- dominant = overheersende
- recessief = meelopende




De huid

Bestaat uit 3-lagen

, BLOK 4 Huid, bewegingsapparaat, nieuwvormingen en
verouderingen
 Opperhuid (epidermis) bestaat uit 80% huidschilfers
 Lederhuid (dermis) opgebouwd uit bindweefsel (maakt huid sterker)
 Onderhuids bindweefsel (subcutis) onderhuidbindweefsel veel vet, bloedvaten en
zenuwen.


Epidermis
 Meerlagig epitheel : geen bloedvaten
 Buitenste laag = hoornlaag : verhoornde dode cellen bij elkaar gehouden door talg
en zweet
 Onderste deel : slijmlaag met kiemlaag (moederlaag)
 Hierin veel celdeling : groei van onderaf (celdeling vind plaats in kiemlaag )
 In cellen van moederlaag melanine = bruin pigment.

Dermis
 Bindweefsel : veel vezels . stevigheid huid
 Bevat veel structuren :
- Bloedvaten (voeden en zuurstof)
- Zintuigcellen en zenuwuiteinden (pijn voelen)
- Haarwortels met talgklieren (bescherming)
- Gladde spiervezels (rekbaarheid van huid)
- Zweetklieren (koelen ons)

Subcutis
 Bindweefsel : losmazig
 Verbindt de huid met de spieren
 Structuren :
- Bloedvaten
- Zenuwvezels
- Vet -> stootkussen & energie

Functie van de huid
 Bescherming :
- Tegen mechanische geweld
- Tegen binnendringen van bacteriën, virussen e.d.
- Tegen straling
- Tegen uitdroging
 Temperatuurregeling d.m.v.
- Doorbloeding
- Zweetklieren
 Zintuigfunctie
- Koude/warmte, tas/druk, pijn
 Vorming vit D. o.i.v. zonlicht (Vit D. -> botvorming)




Bijzondere vormsels :
 Haren : haarwortel in haarzakje; aan basis van haarzakje de haarpapil. Van hieruit
groei
 Nagels : dode cellen met veel hoornstof
 Zweetklieren : in dermis en soms subcutis
 Talgklieren : in dermis -> huid vettig houden
 Melkklieren (mammae) : grootste deel bestaat uit steunweefsel (vetweefsel en
ander bindweefsel), klein deel uit klierweefsel.

, BLOK 4 Huid, bewegingsapparaat, nieuwvormingen en
verouderingen
Houding en beweging :
 Kraakbeen :
- Tussenstof is vrij vast, maar wel vervormbaar
- Kraakbeencellen liggen in groepjes, ingekapseld
- Geen bloedvaten
 Soorten kraakbeen :
- Hyalien kraakbeen (glasachtig) : bekleding van gewrichtsvlakken en verbinding
tussen ribben en borstbeen. (dit soort kraakbeen zit aan het uiteinde van een bot
en is hardste soort bot)
- Elastisch kraakbeen : oorschelp, strottenhoofd
- Vezelig kraakbeen : tussenwervelschijven, symfyse (tussenwervelschijven,
drukbestendig)

Functie van kraakbeen :
 Soepel laten verlopen van de bewegingen in de gewrichten
 Belangrijke rol bij vorming van veel botstukken m.n. lengtegroei van
pijpbeenderen
 Soepele verbinding tussen sommige botstukken
 Geeft vorm aan bepaalde lichaamsdelen

Beenweefsel (botweefsel) :
 Bot bestaat uit kalk
 Tussencelstof zeer vast en niet vervormbaar
 Tussencelstof bevat bloedvaten (door voeding) en vezels (hierdoor toch enige
vervormbaarheid
 Botten bestaan uit 2 delen :
- Compact deel : cellen dicht tegen elkaar
- Sponsachtig deel : veel kleine holten waarin rood beenmerg > bloed
 Botten worden omgeven door beenvlies (periost) bevat veel bloedvaten en
zenuwen (rol bij dikte groei)

Soorten beenderen :
 Platte beenderen : bevatten vnl sponsachtig weefsel met buitenlaag van compact
bot is plat en breed. (bijv. schouderbladen, schedel en heupbeenderen )
 Pijnbeenderen : bevatten een hol middenstuk (gevuld met geel beenmerg) met 2
uiteinde : hierin de groeischijf (epifyse) bij jeugdigen is geel door vet.
 Onregelmatige beenderen : bijv. hand en voet wervels.



Functie van het skelet :
 Geeft steun en vorm aan lichaam
 Bescherming van organen
 Aanhechtingsplaats van spieren
 Zorgt samen met spierstelsel voor bewegingsmogelijkheid
 Vorming van bloedcellen
(volwassenen : 206 botten / baby’s : 350 botten moeten nog in elkaar groeien)

Verbindingsmanieren van botten :
 Onbeweeglijke beenverbinding : v.b. botten van schedel
 Beweeglijke beenverbinding :
- D.m.v. kraakbeen v.b. tussen ribben en borstbeen
- D.m.v. kraakbeen vezels v.b. schaambeenderen
- Gewricht
~ strafgewricht (weinig beweging mogelijkheid)
~ rolgewricht (draait de een om de ander)
~ scharniergewricht (één kant op knie/elle boog)
~ zadelgewicht (twee loodrecht op elkaar staande vlakte)