Duitse Literatuurgeschiedenis
Een samenvatting over de geschiedenis van de Duitse literatuur
,Inhoudsopgave
Vroege Middeleeuwen...........................................................................................................................3
Hoge Middeleeuwen..............................................................................................................................4
Late Middeleeuwen................................................................................................................................6
Renaissance, humanisme en reformatie................................................................................................7
Barok......................................................................................................................................................9
Verlichting............................................................................................................................................11
Sturm und Drang..................................................................................................................................13
Weimarer Klassiek................................................................................................................................15
Romantiek............................................................................................................................................17
Het Jonge Duitsland & Biedermeier......................................................................................................19
Het Jonge Duitsland..............................................................................................................................19
Biedermeier..........................................................................................................................................21
Poëtisch Realisme.................................................................................................................................22
Naturalisme..........................................................................................................................................24
Modernisme.........................................................................................................................................26
Impressionisme....................................................................................................................................26
Expressionisme.....................................................................................................................................27
Neoromantiek.......................................................................................................................................28
Symbolisme..........................................................................................................................................29
Dadaïsme..............................................................................................................................................30
Estheticisme.........................................................................................................................................31
Decadentisme.......................................................................................................................................31
Nieuwe zakelijkheid..............................................................................................................................33
Literatuur tijdens het Derde Rijk..........................................................................................................35
Innere Emigration.................................................................................................................................35
Exilliteratur...........................................................................................................................................36
Blut und Boden-Literatur......................................................................................................................37
Antifaschistischer Widerstandsliteratur...............................................................................................37
Trümmerliteratur..................................................................................................................................39
Naoorlogse literatuur...........................................................................................................................41
Hedendaagse literatuur........................................................................................................................44
2
,Vroege Middeleeuwen
Tijd
750-1170
Historische Achtergrond
-Standensamenleving bestaande uit kerk, adel en boeren
-Er zijn weinig Duitse teksten overgebleven door mondelinge overlevering.
-Alleen de geestelijkheid kon schrijven.
-Veelal christelijk-religieuze teksten werden overgeschreven.
-Soms werden Latijnse teksten naar de volkstaal vertaald. Omdat er verschillende dialecten
gesproken werden, ontstonden er meerdere versies.
-Geschreven taal = Althochdeutsch
-Er zijn ook oud-Germaanse gedichten overgeleverd.
Thema’s & Kenmerken
-Religie
-Strijd tussen het goede en het kwade
-Alliteratie: opeenvolgende woorden beginnen met dezelfde klank
Werken
Hildebrandslied, anoniem
-Het Hildebrandslied is een fragment van een heldendicht over een vader en zoon die tegen
elkaar vechten. De zoon weet niet dat het zijn eigen vader is, tegen wie hij het opneemt.
Zeer waarschijnlijk heeft het lied een tragisch einde: de vader doodt de zoon.
Merseburger Zaubersprüche, anoniem
-De tweede Merseburger toverspreuk is een bezweringsformule met een epische
(vertellende) inleiding over een paard, dat zijn voet verstuikt heeft. De Germaanse goden
spelen een rol in het gedicht.
Vormen
-Christelijke teksten
-Oud-Germaanse gedichten
3
, Hoge Middeleeuwen
Tijd
1170-1350
Historische Achtergrond
-11e eeuw: opkomst ridderwezen in Europa -> verandering literatuur, waarin ridderlijke
deugden een belangrijke rol gingen spelen.
-Deze literatuur wordt ‘hoofse’ literatuur genoemd: dichters trokken langs adellijke hoven.
-Eerste hoogtepunt van de Duitse literatuur door grote hoeveelheid bewaard gebleven
werken en hoge literaire kwaliteit.
-Taal = Mittelhochdeutsch
-Contact met verschillende culturen door kruistochten.
Thema’s & Kenmerken
-Ridderlijke deugden: avontuur, moed, daadkracht, trouw, liefde
Werken
Parzival, Wolfram von Eschenbach
-Parzival begint met de ridderlijke avonturen van Parzival's vader, Gahmuret, zijn huwelijk
met Herzelo en de geboorte van Parzival. Als Parzival drie elegante ridders ontmoet,
besluit hij Koning Arthur te zoeken en verder te gaan met zijn spirituele en fysieke zoektocht
naar de Graal . Een lang deel is gewijd aan Parzival's vriend Gawan en zijn avonturen die
zichzelf verdedigen tegen een valse aanklacht wegens moord en de hand winnen van het
meisje Orgeluse . Tot de meest opvallende elementen van het werk behoren de nadruk op
het belang van nederigheid, mededogen, sympathie en de zoektocht naar spiritualiteit.
Tristan und Isolde, Gottfried von Straßburg
-Tristan und Isolde vertelt het verhaal van een onbedoelde en ongelukkige liefde. De ridder
Tristan is door zijn koning uitgezonden om Isolde uit Ierland te halen. Tristan en Isolde
krijgen per ongeluk een drankje dat hen hopeloos verliefd op elkaar maakt. Beide worden
verbannen, hoewel Isolde later toch bij de koning terugkeert. Zonder zijn Isolde leidt Tristan
een ongelukkig leven.
Nibelungenlied, onbekend
-De held Siegfried wordt bedrogen en vermoord dor Hagen. Siegfrieds vrouw Kriemhilde, die
inmiddels met de Hunnenkoning Atille is getrouwd, neemt bloedig wraak op Hagen en zijn
familie van de Nibelungen.
4
Een samenvatting over de geschiedenis van de Duitse literatuur
,Inhoudsopgave
Vroege Middeleeuwen...........................................................................................................................3
Hoge Middeleeuwen..............................................................................................................................4
Late Middeleeuwen................................................................................................................................6
Renaissance, humanisme en reformatie................................................................................................7
Barok......................................................................................................................................................9
Verlichting............................................................................................................................................11
Sturm und Drang..................................................................................................................................13
Weimarer Klassiek................................................................................................................................15
Romantiek............................................................................................................................................17
Het Jonge Duitsland & Biedermeier......................................................................................................19
Het Jonge Duitsland..............................................................................................................................19
Biedermeier..........................................................................................................................................21
Poëtisch Realisme.................................................................................................................................22
Naturalisme..........................................................................................................................................24
Modernisme.........................................................................................................................................26
Impressionisme....................................................................................................................................26
Expressionisme.....................................................................................................................................27
Neoromantiek.......................................................................................................................................28
Symbolisme..........................................................................................................................................29
Dadaïsme..............................................................................................................................................30
Estheticisme.........................................................................................................................................31
Decadentisme.......................................................................................................................................31
Nieuwe zakelijkheid..............................................................................................................................33
Literatuur tijdens het Derde Rijk..........................................................................................................35
Innere Emigration.................................................................................................................................35
Exilliteratur...........................................................................................................................................36
Blut und Boden-Literatur......................................................................................................................37
Antifaschistischer Widerstandsliteratur...............................................................................................37
Trümmerliteratur..................................................................................................................................39
Naoorlogse literatuur...........................................................................................................................41
Hedendaagse literatuur........................................................................................................................44
2
,Vroege Middeleeuwen
Tijd
750-1170
Historische Achtergrond
-Standensamenleving bestaande uit kerk, adel en boeren
-Er zijn weinig Duitse teksten overgebleven door mondelinge overlevering.
-Alleen de geestelijkheid kon schrijven.
-Veelal christelijk-religieuze teksten werden overgeschreven.
-Soms werden Latijnse teksten naar de volkstaal vertaald. Omdat er verschillende dialecten
gesproken werden, ontstonden er meerdere versies.
-Geschreven taal = Althochdeutsch
-Er zijn ook oud-Germaanse gedichten overgeleverd.
Thema’s & Kenmerken
-Religie
-Strijd tussen het goede en het kwade
-Alliteratie: opeenvolgende woorden beginnen met dezelfde klank
Werken
Hildebrandslied, anoniem
-Het Hildebrandslied is een fragment van een heldendicht over een vader en zoon die tegen
elkaar vechten. De zoon weet niet dat het zijn eigen vader is, tegen wie hij het opneemt.
Zeer waarschijnlijk heeft het lied een tragisch einde: de vader doodt de zoon.
Merseburger Zaubersprüche, anoniem
-De tweede Merseburger toverspreuk is een bezweringsformule met een epische
(vertellende) inleiding over een paard, dat zijn voet verstuikt heeft. De Germaanse goden
spelen een rol in het gedicht.
Vormen
-Christelijke teksten
-Oud-Germaanse gedichten
3
, Hoge Middeleeuwen
Tijd
1170-1350
Historische Achtergrond
-11e eeuw: opkomst ridderwezen in Europa -> verandering literatuur, waarin ridderlijke
deugden een belangrijke rol gingen spelen.
-Deze literatuur wordt ‘hoofse’ literatuur genoemd: dichters trokken langs adellijke hoven.
-Eerste hoogtepunt van de Duitse literatuur door grote hoeveelheid bewaard gebleven
werken en hoge literaire kwaliteit.
-Taal = Mittelhochdeutsch
-Contact met verschillende culturen door kruistochten.
Thema’s & Kenmerken
-Ridderlijke deugden: avontuur, moed, daadkracht, trouw, liefde
Werken
Parzival, Wolfram von Eschenbach
-Parzival begint met de ridderlijke avonturen van Parzival's vader, Gahmuret, zijn huwelijk
met Herzelo en de geboorte van Parzival. Als Parzival drie elegante ridders ontmoet,
besluit hij Koning Arthur te zoeken en verder te gaan met zijn spirituele en fysieke zoektocht
naar de Graal . Een lang deel is gewijd aan Parzival's vriend Gawan en zijn avonturen die
zichzelf verdedigen tegen een valse aanklacht wegens moord en de hand winnen van het
meisje Orgeluse . Tot de meest opvallende elementen van het werk behoren de nadruk op
het belang van nederigheid, mededogen, sympathie en de zoektocht naar spiritualiteit.
Tristan und Isolde, Gottfried von Straßburg
-Tristan und Isolde vertelt het verhaal van een onbedoelde en ongelukkige liefde. De ridder
Tristan is door zijn koning uitgezonden om Isolde uit Ierland te halen. Tristan en Isolde
krijgen per ongeluk een drankje dat hen hopeloos verliefd op elkaar maakt. Beide worden
verbannen, hoewel Isolde later toch bij de koning terugkeert. Zonder zijn Isolde leidt Tristan
een ongelukkig leven.
Nibelungenlied, onbekend
-De held Siegfried wordt bedrogen en vermoord dor Hagen. Siegfrieds vrouw Kriemhilde, die
inmiddels met de Hunnenkoning Atille is getrouwd, neemt bloedig wraak op Hagen en zijn
familie van de Nibelungen.
4
