Samenvatting Ouderenzorg - Preventie en aanpak van ondervoeding

Ouderenzorg:

Hoofdstuk 6 – Preventie en aanpak van ondervoeding:

Inleiding:

 Ondervoeding is een chronisch geriatrisch syndroom dat ontstaat door meerdere
bijdragende factoren
 De aanwezigheid van dit geriatrische syndroom geeft een verhoogd risico op
complicaties, bijwerkingen, functieverlies met toegenomen zorgafhankelijkheid, opname
in een zorginstelling en overlijden
 Ondervoeding bij ouderen wordt vaak onderschat
 Er is sprake van onderdiagnostiek en onderbehandeling en preventie ontbreekt

Wat is malnutritie:

 Malnutritie is zowel een tekort als een teveel aan energie, eiwitten en andere
lichaamsstoffen

Wat is ondervoeding:

 Ondervoeding is enkel een tekort aan voedingsstoffen

Verhoogde gevoeligheid voor ondervoeding:

Bij het ouder worden ondergaat het lichaam enkele veranderingen die de gevoeligheid
voor ondervoeding verhogen:

 Bijtkracht neemt af
 Speekselproductie neemt af
 Geur en smaak nemen af
 Verslapping van de slokdarm en de maag
 De maaglediging verloopt trager
 Sneller verzadigingsgevoel

Anorexia of ageing:

 Die vermindering van eetlust ontstaat door veranderingen in het regelsysteem voor
eetlust, honger en verzadiging
 Door de veranderde lichaamssamenstelling (afname van spieren) en een minder actieve
levensstijl neemt de energiebehoefte af




Ouderenzorg – Hoofstuk 6 – Preventie en aanpak van ondervoeding
1

, Gevolgen van ondervoeding:

 Algemeen verminderde lichaamsconditie
 Sarcopenie (= een progressieve spieratrofie die gerelateerd is aan een verhoogde kans
op vallen, breuken, lichamelijke beperkingen en sterfte)
 Negatieve spiraal van ziekte, zorgafhankelijkheid en overlijden
 Psychische en sociale kwetsbaarheid

Ondervoeding bij kwetsbare ouderen:

 Prevalentie stijgt met de leeftijd en is het hoogst in ziekenhuizen en WZC

Risico-inschatting en vroegsignalering:

Als verpleegkundige:

 Tijdig uiterlijke kenmerken van ondervoeding opsporen
 Voedselinname opvolgen
 Specifieke parameters verzamelen (veranderingen, lichaamsgewicht)
 BMI, bovenarm- en kuitomtrek, screeningsinstrumenten gebruiken
 Gesprek aangaan (ondersteund door biochemische resultaten en medische
beeldvorming)

Klinische tekenen opsporen:

Door een gerichte observatie verzamelen we gegevens over de uiterlijke symptomen van
ondervoeding:

 Weinig eetlust
 Loszittende kledij, juwelen en tandprothesen
 Ingevallen gelaat
 Er mager uitzien
 Moe, apathisch en passief zijn
 Krachtverlies (slappe handdruk)
 Somberheid, initiatiefverlies, geen belangstelling voor de omgeving
 Verminderde sociale interactie
 Droge en schilferige huid
 Dof haar
 Slechte wondgenezing

Voedselinname bevorderen:

 Voedselinname systematisch registreren en rapporteren




Ouderenzorg – Hoofstuk 6 – Preventie en aanpak van ondervoeding
2