Aardrijkskunde H1 Globalisering
(havo5)
J
Paragraaf 1
Globalisering: proces waarbij een groot aantal terreinen de verwevenheid tussen gebieden en
samenlevingen op aarde toeneemt.
Je kent de verschillende dimensies van globalisering.
Economisch wereldmarkt, veel kleding zijn in lagelonenlanden gemaakt
Sociaal wereldgemeenschap, via het internet kom je aan een Braziliaanse vriend.
Politiek wereldstaat, in VN-verband gaan NL-soldaten naar brandhaarden in de wereld
Cultureel mengcultuur, tot in de armste uithoeken worden naar Amerikaanse films gekeken
Je weet welke factoren invloed hebben op de tijdruimtecompressie.
1. Reis/vervoerskosten zijn enorm gedaald
2. Transport en communicatie zijn goedkoper geworden
3. Infrastructuur rondom transport en dataverkeer is enorm verbeterd
Hierdoor ontwikkelt de globalisering en is wordt dit versterkt.
Tijd-ruimtecompressie: de ontwikkeling waarbij tijd en ruimte als het ware in elkaar worden gedrukt.
Gevolg: relatieve afstand tussen gebieden neemt af.
Je weet welke processen de motoren zijn achter de globalisering.
Multinationale onderneming(mno): vestigen zich over de hele aarde.
Tijd-ruimtecompressie.
Transporttechnologie: alle technologie die nodig is om het vervoer van grondstoffen, goederen en
mensen mogelijk te maken.
Informatie- of communicatietechnologie: de technologie om de uitwisseling van informatie mogelijk
te maken.
Je begrijpt het verband tussen globalisering en
tijdruimtecompressie.
Door globalisering komt er meer uitwisseling
tussen gebieden. Ook verbeterd de
transporttechnologie hierdoor verminderd de
relatieve afstand tussen gebieden en word tijd
en ruimte in elkaar gedrukt.
Je kunt aangeven hoe de verschillende
dimensies van globalisering (economisch,
sociaal, cultureel) elkaar beïnvloeden.
Dimensies:
Fysisch-geografisch à landschappen etc.
Economisch à grondstoffen, producten etc.
, Politiek à kijken naar wat voor bestuur ze hebben, dictatuur etc.
Sociaal-cultureel à normen en waarden in een land, de religie in een land etc. ( hoe de
bevolking is)
Voordat je zo’n transport keten kunnen beginnen is er goede regeling en besturing nodig(politiek), er
zijn grondstoffen en producten nodig(economisch). En door dat die nieuwe producten enz. worden
culturen met elkaar gemengd.
Aantekening:
Verwevenheid: twee culturen/politieke stelsels raken met elkaar verbonden en nemen delen van
elkaar over. à Denk dan bijvoorbeeld aan de McDonalds, was een heel groot ding in Amerika, nu
overal ter wereld eentje. Ieder land heeft zo zijn eigen ding, McKroket etc.
Tijd-ruimtecompressie: tijd en ruimte worden in elkaar gedrukt. Dit komt onder andere door steeds
betere vervoersmiddelen.
Verschillende schaalniveaus:
1. Mondiaal/globaal à gehele wereld
2. Continentaal à verschillende continenten
3. Nationaal à per land/ landelijk
4. Regionaal à per provincie/ regio
5. Lokaal à per stad/buurt/wijk/dorp
Paragraaf 2
Je kent de verschillende oorzaken van economische globalisering.
- Communisme valt weg in SU en China treed toe tot de WTO
vrijemarkt economie is nu het leidende handels systeem: bedrijven wat en hoe er wordt
geproduceerd.
- steeds meer digitale infrastructuur
Je begrijpt dat de manier waarop economische globalisering uitwerkt, samenhangt met de positie
van een land in de wereldorde.
Wereldorde: centrum, semiperiferie, periferie
Exportpakket periferie: grondstoffen
Exportpakket semiperiferie: makkelijke (eind)producten (kleding, halffabricaten)
Exportpakket centrum: eindproducten
Centrum verdiend meest, eindproducten zijn meest waard. Periferie minst, minst toegevoegde
waarde.
1. Landen die mee doen in het hele proces, gaan zelf ook dingen uitbesteden ( semi periferie=
makkelijke productie opschuiven naar armer land, zelf moeilijkere productie )
2. Je kan klimmen in de rang semiperiferie -> centrum
periferie -> semiperiferie
niet meedoend -> periferie
Aantekening:
(havo5)
J
Paragraaf 1
Globalisering: proces waarbij een groot aantal terreinen de verwevenheid tussen gebieden en
samenlevingen op aarde toeneemt.
Je kent de verschillende dimensies van globalisering.
Economisch wereldmarkt, veel kleding zijn in lagelonenlanden gemaakt
Sociaal wereldgemeenschap, via het internet kom je aan een Braziliaanse vriend.
Politiek wereldstaat, in VN-verband gaan NL-soldaten naar brandhaarden in de wereld
Cultureel mengcultuur, tot in de armste uithoeken worden naar Amerikaanse films gekeken
Je weet welke factoren invloed hebben op de tijdruimtecompressie.
1. Reis/vervoerskosten zijn enorm gedaald
2. Transport en communicatie zijn goedkoper geworden
3. Infrastructuur rondom transport en dataverkeer is enorm verbeterd
Hierdoor ontwikkelt de globalisering en is wordt dit versterkt.
Tijd-ruimtecompressie: de ontwikkeling waarbij tijd en ruimte als het ware in elkaar worden gedrukt.
Gevolg: relatieve afstand tussen gebieden neemt af.
Je weet welke processen de motoren zijn achter de globalisering.
Multinationale onderneming(mno): vestigen zich over de hele aarde.
Tijd-ruimtecompressie.
Transporttechnologie: alle technologie die nodig is om het vervoer van grondstoffen, goederen en
mensen mogelijk te maken.
Informatie- of communicatietechnologie: de technologie om de uitwisseling van informatie mogelijk
te maken.
Je begrijpt het verband tussen globalisering en
tijdruimtecompressie.
Door globalisering komt er meer uitwisseling
tussen gebieden. Ook verbeterd de
transporttechnologie hierdoor verminderd de
relatieve afstand tussen gebieden en word tijd
en ruimte in elkaar gedrukt.
Je kunt aangeven hoe de verschillende
dimensies van globalisering (economisch,
sociaal, cultureel) elkaar beïnvloeden.
Dimensies:
Fysisch-geografisch à landschappen etc.
Economisch à grondstoffen, producten etc.
, Politiek à kijken naar wat voor bestuur ze hebben, dictatuur etc.
Sociaal-cultureel à normen en waarden in een land, de religie in een land etc. ( hoe de
bevolking is)
Voordat je zo’n transport keten kunnen beginnen is er goede regeling en besturing nodig(politiek), er
zijn grondstoffen en producten nodig(economisch). En door dat die nieuwe producten enz. worden
culturen met elkaar gemengd.
Aantekening:
Verwevenheid: twee culturen/politieke stelsels raken met elkaar verbonden en nemen delen van
elkaar over. à Denk dan bijvoorbeeld aan de McDonalds, was een heel groot ding in Amerika, nu
overal ter wereld eentje. Ieder land heeft zo zijn eigen ding, McKroket etc.
Tijd-ruimtecompressie: tijd en ruimte worden in elkaar gedrukt. Dit komt onder andere door steeds
betere vervoersmiddelen.
Verschillende schaalniveaus:
1. Mondiaal/globaal à gehele wereld
2. Continentaal à verschillende continenten
3. Nationaal à per land/ landelijk
4. Regionaal à per provincie/ regio
5. Lokaal à per stad/buurt/wijk/dorp
Paragraaf 2
Je kent de verschillende oorzaken van economische globalisering.
- Communisme valt weg in SU en China treed toe tot de WTO
vrijemarkt economie is nu het leidende handels systeem: bedrijven wat en hoe er wordt
geproduceerd.
- steeds meer digitale infrastructuur
Je begrijpt dat de manier waarop economische globalisering uitwerkt, samenhangt met de positie
van een land in de wereldorde.
Wereldorde: centrum, semiperiferie, periferie
Exportpakket periferie: grondstoffen
Exportpakket semiperiferie: makkelijke (eind)producten (kleding, halffabricaten)
Exportpakket centrum: eindproducten
Centrum verdiend meest, eindproducten zijn meest waard. Periferie minst, minst toegevoegde
waarde.
1. Landen die mee doen in het hele proces, gaan zelf ook dingen uitbesteden ( semi periferie=
makkelijke productie opschuiven naar armer land, zelf moeilijkere productie )
2. Je kan klimmen in de rang semiperiferie -> centrum
periferie -> semiperiferie
niet meedoend -> periferie
Aantekening:
