PSYCHOLOGIE KWARTIEL 1.2
Week 2.1 16-11-2020
De invloed van onze hersenen op de waarneming:
Alles wat we zien komt binnen via ons netvlies, die het doorzendt naar de hersenen.
Hoewel 2 mensen die naar hetzelfde kijken en de afbeelding die binnenkomt identiek is, kunnen zij toch 2
verschillende dingen ‘zien’. Bijvoorbeeld: Neckerkubus of draaiende vrouw.
Dit komt door interferentie van de hersenen: hersenen geven betekenis aan datgene dat wordt
waargenomen.
Filosofische basisprincipes:
Aristoteles: “De geest is een onbeschreven blad.” (Tabula rasa). Als we geboren worden, weten we niets.
Alles wat we weten is aangeleerd door onze ervaringen, die we opdoen via de zintuigen.
Als kind leren we dus niet alleen lopen, zitten, praten, maar ook waarnemen. Zonder leren zouden we niet in
staat zijn om vormen waar te nemen.
Nature vs. Nurture:
Plato en Socrates staan hier echter lijnrecht tegenover. “De zintuigen staan de eigenlijke waarneming in de
weg.” Bijvoorbeeld: blauw met zwarte jurk. Je hersenen maken aannames over hoe de context eruitziet en
afhankelijk van wat jouw hersenen het meest logisch vinden geven ze een signaal door.
McGurk-effect:
Audio blijft hetzelfde, beeld verandert of verdwijnt. Je hoort dan wat anders. YANNY – LAUREL
Immanuel Kant (1724) “Er zijn twee werelden”:
De noumenale wereld: de wereld zoals deze in werkelijkheid is (kunnen wij niet waarnemen)
De fenomenale wereld: de wereld zoals deze is ons bewustzijn wordt waargenomen (de wereld die
geprojecteerd wordt in ons hoofd)
David Hume (1711):
Associatiefilosofie: Mensen zijn geneigd om ideeën met elkaar te associëren. Als twee waarnemingen
gelijktijdig optreden, dan wordt de associatie hierbij versterkt.
Denk bijvoorbeeld aan donkere wolken en bliksem. Hierdoor hebben wij een ‘oorzaak-gevolg besef’.
(Bliksem komt altijd voor de donder, nooit erna)
Gestalttheorie:
Waarneming vindt direct plaats. De omgeving wordt in gehelen waargenomen. De omgeving is meer dan de
som der delen (1 + 1 > 2).
De relaties die bestaan in de omgeving in tijd en ruimte zijn zo dat onze hersenen die direct oppikken.
Baby’s zien altijd vlekken. Op een gegeven moment leren de hersenen die vlekken te interpreteren en gaan ze
verbanden leggen.
Ames Room = kamer die ontworpen is door Ames. De kamer was helemaal scheef.
Aanname dat ruimtes parallel zijn is sterker, dan dat mensen van vorm veranderen.
Paper dragon = aanname is: gezichten zijn bol.
, De meest voorkomende (4) wetten binnen de Gestalttheorie:
De wet van nabijheid
De wet van gelijkheid
De wet van de goede voortzetting (continuïteit)
De wet van aanvulling (geslotenheid)
De Gestalt ‘nabijheid’:
Dingen die dichterbij elkaar staan, horen bij elkaar.
De Gestalt ‘gelijkheid’:
Dingen die er hetzelfde uitzien, horen bij elkaar.
De Gestalt ‘goede voortzetting/continuïteit’:
We trekken lijnen onbewust door, ook al zien we ze niet meer.
Liefst vloeiend, zonder rare hoeken
De Gestalt ‘aanvulling/geslotenheid’:
Hersenen vullen de ontbrekende delen zelf aan.
Week 2.1 16-11-2020
De invloed van onze hersenen op de waarneming:
Alles wat we zien komt binnen via ons netvlies, die het doorzendt naar de hersenen.
Hoewel 2 mensen die naar hetzelfde kijken en de afbeelding die binnenkomt identiek is, kunnen zij toch 2
verschillende dingen ‘zien’. Bijvoorbeeld: Neckerkubus of draaiende vrouw.
Dit komt door interferentie van de hersenen: hersenen geven betekenis aan datgene dat wordt
waargenomen.
Filosofische basisprincipes:
Aristoteles: “De geest is een onbeschreven blad.” (Tabula rasa). Als we geboren worden, weten we niets.
Alles wat we weten is aangeleerd door onze ervaringen, die we opdoen via de zintuigen.
Als kind leren we dus niet alleen lopen, zitten, praten, maar ook waarnemen. Zonder leren zouden we niet in
staat zijn om vormen waar te nemen.
Nature vs. Nurture:
Plato en Socrates staan hier echter lijnrecht tegenover. “De zintuigen staan de eigenlijke waarneming in de
weg.” Bijvoorbeeld: blauw met zwarte jurk. Je hersenen maken aannames over hoe de context eruitziet en
afhankelijk van wat jouw hersenen het meest logisch vinden geven ze een signaal door.
McGurk-effect:
Audio blijft hetzelfde, beeld verandert of verdwijnt. Je hoort dan wat anders. YANNY – LAUREL
Immanuel Kant (1724) “Er zijn twee werelden”:
De noumenale wereld: de wereld zoals deze in werkelijkheid is (kunnen wij niet waarnemen)
De fenomenale wereld: de wereld zoals deze is ons bewustzijn wordt waargenomen (de wereld die
geprojecteerd wordt in ons hoofd)
David Hume (1711):
Associatiefilosofie: Mensen zijn geneigd om ideeën met elkaar te associëren. Als twee waarnemingen
gelijktijdig optreden, dan wordt de associatie hierbij versterkt.
Denk bijvoorbeeld aan donkere wolken en bliksem. Hierdoor hebben wij een ‘oorzaak-gevolg besef’.
(Bliksem komt altijd voor de donder, nooit erna)
Gestalttheorie:
Waarneming vindt direct plaats. De omgeving wordt in gehelen waargenomen. De omgeving is meer dan de
som der delen (1 + 1 > 2).
De relaties die bestaan in de omgeving in tijd en ruimte zijn zo dat onze hersenen die direct oppikken.
Baby’s zien altijd vlekken. Op een gegeven moment leren de hersenen die vlekken te interpreteren en gaan ze
verbanden leggen.
Ames Room = kamer die ontworpen is door Ames. De kamer was helemaal scheef.
Aanname dat ruimtes parallel zijn is sterker, dan dat mensen van vorm veranderen.
Paper dragon = aanname is: gezichten zijn bol.
, De meest voorkomende (4) wetten binnen de Gestalttheorie:
De wet van nabijheid
De wet van gelijkheid
De wet van de goede voortzetting (continuïteit)
De wet van aanvulling (geslotenheid)
De Gestalt ‘nabijheid’:
Dingen die dichterbij elkaar staan, horen bij elkaar.
De Gestalt ‘gelijkheid’:
Dingen die er hetzelfde uitzien, horen bij elkaar.
De Gestalt ‘goede voortzetting/continuïteit’:
We trekken lijnen onbewust door, ook al zien we ze niet meer.
Liefst vloeiend, zonder rare hoeken
De Gestalt ‘aanvulling/geslotenheid’:
Hersenen vullen de ontbrekende delen zelf aan.
