Inleiding – Kinderorthopedie
Syllabus op canvas ook te kennen! Multiple choice op examen
LICHAMELIJK ORTHOPEDISCH ONDERZOEK VAN HET KIND
1. Inspectie
à Begint in de wachtzaal en tijdens hetero anamnese
2. Actief bewegingsonderzoek
à Volledige lidmaat met wervelzuil
3. Passief bewegingsonderszoek
à Pijnlijk gewricht laatst
à Steeds selectief, beweeg niet tegelijkertijd de heup, knie, enkel en de romp
4. Palpatie
à Voorzichtig
Traumatologie bovenste lidmaat
INLEIDING
Risico gedrag
Er is een verschil in voorkomen van trauma bij jongens en meisjes. Dit voornamelijk vanaf de pre-
adolescentie en de adolescentie. Dit heeft te maken met het risico gedrag. Jongens hebben in deze
perioden 40% kans op een fractuur. Dit ligt bij meisjes lager, namelijk rond de 25%.
Zomermaanden vs. wintermaanden
Naargelang de tijd van het jaar zien we verschillen in de
pieken qua fracturen. In de zomermaanden zijn er meer
fracturen. Dit is doordat kinderen dan actiever en
sportiever zijn. Trampoline springen is bv. een
boosdoener.
Groei
à Secundaire ossificatie centra
Wat kindertraumatologie speciaal maakt t.o.v. volwassentraumatologie is dat er bij kinderen nog groei
te verwachten is in het skelet. Deze groei wordt voorzien door groeischijven, minstens 1 per bot, die
ervoor gaan zorgen dat de fractuur nog kan remodelleren. Het kan vervelend zijn als de fractuur in de
nabijheid is van een groeischijf of door de groeischijf loopt want dit kan de groei van deze schijf beïn
vloeden.
Bij het bovenste lidmaat zit de meeste groei t.h.v. de schouder en de pols en minder bij de elleboog. In
het onderste lidmaat zit de meeste groei t.h.v. de knie en minder bij de heup en enkel.
De verschillende groeikernen ontstaan op verschillende momenten en zullen ook op verschillende
momenten gaan sluiten.
1
,Secundaire ossificatie kernen elleboog
à CRITOE – Ossification ages Paeds elbow
Er zullen 6 ossificatiekernen ontstaan:
1. Capitellum (rond 1 jaar)
2. Radial head (rond 3 jaar)
3. Internal/medial epicondyle (rond 5 jaar)
4. Trochlear (rond 7 jaar)
5. Olecranon (rond 9 jaar)
6. External/lateral epicondyle (rond 11 jaar)
Er kan dus bv. niet gesproken worden van een
fractuur van de laterale epicondyl op de leeftijd
van 5 jaar. Deze is dan nog niet zichtbaar.
Classificatie fracturen doorheen de groeischijf
à Salter Harris
1. Straight across
2. Above growth plate
3. Lower than growth plate
4. Through growth plate
5. Ruined/Rammed growth plate
Naargelang het type heb je meer/minder kans op
een groeiarrest. Type 1 heeft heel weinig kans
hierop, terwijl type 5 bijna zekerheid heeft op een
groeiarrest. De kans hierop heeft te maken met de
verschillende lagen die aanwezig zijn in een
groeischijf.
Bij een type 5 zal je beschadiging
hebben van al deze lagen.
Voorbeelden:
2
, Links: type 2
Rechts: type 3
Groeipercentages
Mechanische eigenschappen van kinderbot
o Piekbelasting is lager (treedt sneller een breuk op)
o Elasticiteit is hoger
o Eerst plastische deformatie, vooraleer er een echte
breuk onstaat
Je kan het vergelijken het met een jonge en oude tak van
een boom. Een jonge tak kan je wat plooien vooraleer deze breekt terwijl een oude tak meteen
breekt.
Bij een kind wordt zo een knikje in het bot/een plastische formatie een Greenstick fractuur of
Groenhoutsfractuur genoemd.
Remodeleringsmogelijkheden bij kinderen zijn enorm
o Afhankelijk van leeftijd (hoe jonger, hoe meer potentieel)
o Plaats van de fractuur (hoe dichter bij de groeischrijf, hoe meer remodelatie)
o Richting van verplaatsing
(in de as, meer potentieel)
Groei en remodelering beïnvloed door:
3
, o Afstand tot de groeischijf
o Welke groeischijf/bijdrage aan de groei
o Leeftijd/sluiting van groeischijf
o As van deviatie
Tijd tot consolidatie variabel (femurfractuur)
à In het algemeen gaat het sneller consolideren dan bij een volwassene, maar dit hangt ook af van
welk bot.
Richtlijnen?
à Algemene richtlijnen zijn moeilijk, je moet het echt van fractuur tot fractuur goed gaan bekijken
Veel verschillende factoren die behandeling bepalen
DISTALE RADIUS FRACTUREN
à Val op de hand of pols
Soms kan een visibele deformatie optreden zoals op de foto.
Voor de diagnose is een RX nodig.
Röntgen diagnostiek
Voor distale radius fracturen RX pols AP/Lat
Aan welke voorwaarden moet de RX voldoen?
Op een profielopname moet je het gewricht
tussen de radius en carpus goed zien. Ook het
maanvormig lunatum is hierop te zien distaal
van de radius. Distaal van het lunatum moet
je ook het scaphoid kunnen zien. Op een fas-
opname moet je opnieuw mooi het
radiocarpaal gewricht kunnen bekijken zodat
de carpus ook goed beoordeeld kan worden.
Relevante hoeken
Op het profiel zien we normaal gezien een palmaire
tilt van de distale radius van ongeveer 11-12°. Als een
fractuur naar dorsaal of palmair is afgekanteld dan
wordt dit groter of kleiner.
Op de fas-opname zie je een radiale inclinatie van rond de 23° naar ulnair. Deze kan ook veranderen
na een breuk.
Bij de verplaatsing van een breuk spreken we over hoe het distale fragment zich verplaatst t.o.v. het
proximale fragment.
4
Syllabus op canvas ook te kennen! Multiple choice op examen
LICHAMELIJK ORTHOPEDISCH ONDERZOEK VAN HET KIND
1. Inspectie
à Begint in de wachtzaal en tijdens hetero anamnese
2. Actief bewegingsonderzoek
à Volledige lidmaat met wervelzuil
3. Passief bewegingsonderszoek
à Pijnlijk gewricht laatst
à Steeds selectief, beweeg niet tegelijkertijd de heup, knie, enkel en de romp
4. Palpatie
à Voorzichtig
Traumatologie bovenste lidmaat
INLEIDING
Risico gedrag
Er is een verschil in voorkomen van trauma bij jongens en meisjes. Dit voornamelijk vanaf de pre-
adolescentie en de adolescentie. Dit heeft te maken met het risico gedrag. Jongens hebben in deze
perioden 40% kans op een fractuur. Dit ligt bij meisjes lager, namelijk rond de 25%.
Zomermaanden vs. wintermaanden
Naargelang de tijd van het jaar zien we verschillen in de
pieken qua fracturen. In de zomermaanden zijn er meer
fracturen. Dit is doordat kinderen dan actiever en
sportiever zijn. Trampoline springen is bv. een
boosdoener.
Groei
à Secundaire ossificatie centra
Wat kindertraumatologie speciaal maakt t.o.v. volwassentraumatologie is dat er bij kinderen nog groei
te verwachten is in het skelet. Deze groei wordt voorzien door groeischijven, minstens 1 per bot, die
ervoor gaan zorgen dat de fractuur nog kan remodelleren. Het kan vervelend zijn als de fractuur in de
nabijheid is van een groeischijf of door de groeischijf loopt want dit kan de groei van deze schijf beïn
vloeden.
Bij het bovenste lidmaat zit de meeste groei t.h.v. de schouder en de pols en minder bij de elleboog. In
het onderste lidmaat zit de meeste groei t.h.v. de knie en minder bij de heup en enkel.
De verschillende groeikernen ontstaan op verschillende momenten en zullen ook op verschillende
momenten gaan sluiten.
1
,Secundaire ossificatie kernen elleboog
à CRITOE – Ossification ages Paeds elbow
Er zullen 6 ossificatiekernen ontstaan:
1. Capitellum (rond 1 jaar)
2. Radial head (rond 3 jaar)
3. Internal/medial epicondyle (rond 5 jaar)
4. Trochlear (rond 7 jaar)
5. Olecranon (rond 9 jaar)
6. External/lateral epicondyle (rond 11 jaar)
Er kan dus bv. niet gesproken worden van een
fractuur van de laterale epicondyl op de leeftijd
van 5 jaar. Deze is dan nog niet zichtbaar.
Classificatie fracturen doorheen de groeischijf
à Salter Harris
1. Straight across
2. Above growth plate
3. Lower than growth plate
4. Through growth plate
5. Ruined/Rammed growth plate
Naargelang het type heb je meer/minder kans op
een groeiarrest. Type 1 heeft heel weinig kans
hierop, terwijl type 5 bijna zekerheid heeft op een
groeiarrest. De kans hierop heeft te maken met de
verschillende lagen die aanwezig zijn in een
groeischijf.
Bij een type 5 zal je beschadiging
hebben van al deze lagen.
Voorbeelden:
2
, Links: type 2
Rechts: type 3
Groeipercentages
Mechanische eigenschappen van kinderbot
o Piekbelasting is lager (treedt sneller een breuk op)
o Elasticiteit is hoger
o Eerst plastische deformatie, vooraleer er een echte
breuk onstaat
Je kan het vergelijken het met een jonge en oude tak van
een boom. Een jonge tak kan je wat plooien vooraleer deze breekt terwijl een oude tak meteen
breekt.
Bij een kind wordt zo een knikje in het bot/een plastische formatie een Greenstick fractuur of
Groenhoutsfractuur genoemd.
Remodeleringsmogelijkheden bij kinderen zijn enorm
o Afhankelijk van leeftijd (hoe jonger, hoe meer potentieel)
o Plaats van de fractuur (hoe dichter bij de groeischrijf, hoe meer remodelatie)
o Richting van verplaatsing
(in de as, meer potentieel)
Groei en remodelering beïnvloed door:
3
, o Afstand tot de groeischijf
o Welke groeischijf/bijdrage aan de groei
o Leeftijd/sluiting van groeischijf
o As van deviatie
Tijd tot consolidatie variabel (femurfractuur)
à In het algemeen gaat het sneller consolideren dan bij een volwassene, maar dit hangt ook af van
welk bot.
Richtlijnen?
à Algemene richtlijnen zijn moeilijk, je moet het echt van fractuur tot fractuur goed gaan bekijken
Veel verschillende factoren die behandeling bepalen
DISTALE RADIUS FRACTUREN
à Val op de hand of pols
Soms kan een visibele deformatie optreden zoals op de foto.
Voor de diagnose is een RX nodig.
Röntgen diagnostiek
Voor distale radius fracturen RX pols AP/Lat
Aan welke voorwaarden moet de RX voldoen?
Op een profielopname moet je het gewricht
tussen de radius en carpus goed zien. Ook het
maanvormig lunatum is hierop te zien distaal
van de radius. Distaal van het lunatum moet
je ook het scaphoid kunnen zien. Op een fas-
opname moet je opnieuw mooi het
radiocarpaal gewricht kunnen bekijken zodat
de carpus ook goed beoordeeld kan worden.
Relevante hoeken
Op het profiel zien we normaal gezien een palmaire
tilt van de distale radius van ongeveer 11-12°. Als een
fractuur naar dorsaal of palmair is afgekanteld dan
wordt dit groter of kleiner.
Op de fas-opname zie je een radiale inclinatie van rond de 23° naar ulnair. Deze kan ook veranderen
na een breuk.
Bij de verplaatsing van een breuk spreken we over hoe het distale fragment zich verplaatst t.o.v. het
proximale fragment.
4
