1
Hoofdstuk 6: De aankoopcyclus
1 Inleiding
Er zijn 3 soorten aankopen mogelijk in een onderneming:
• Handelsgoederen, grond- en hulpstoffen
• Diensten en diverse goederen
• Investeringsgoederen (vaste activa)
Handelsgoederen, grond- en hulpstoffen worden geboekt op rekeningen uit groep 60. Diensten en
diverse goederen worden geboekt op rekeningen uit groep 61. Dit zijn dus aankopen die we
onmiddellijk in de kosten zetten.
Investeringsgoederen worden geboekt op rekeningen uit klasse 2. Dit zijn aankopen die door middel
van afschrijvingen geleidelijk aan in de kosten terechtkomen.
2 Administratieve organisatie van de aankopen
In grote ondernemingen is er een uitgebreid proces van de aankopen. Dit komt omdat elk aspect in
het proces meestal door verschillende personen wordt uitgevoerd. Het proces ziet er als volgt uit:
Aanvraag tot bestelling → bestelbon → ontvangstbon → factuur → boekhouding
In kleine ondernemingen verloopt het aankoopproces niet zo formeel, omdat er meestal 1 centrale
persoon is die de bestellingen uitvoert zonder creatie van andere documenten.
Wanneer er bij controle van de factuur opmerkingen zijn, zal de verantwoordelijke contact opnemen
met de leverancier.
➔ De factuur zal dan gecorrigeerd worden via een creditnota.
3 Verantwoordingsstukken
Er zijn 2 verantwoordingsstukken voor de aankopen:
• De inkomende facturen / aankoopfacturen
• De inkomende creditnota’s
o Dit is een schuldvermindering voor de koper.
o Het hoort meestal bij een factuur en dient om deze te corrigeren.
o De opmaak van de CN is hetzelfde als de opmaak van de bijhorende factuur.
o De koper betaalt uiteindelijk het verschil tussen de factuur en de creditnota.
Er zijn een aantal gegevens die verplicht vermeld moeten worden op een factuur en een creditnota.
→ Hb. p.125
Facturen mogen ook elektronisch verzonden worden. Dit wordt aanvaard als dit door de
medecontractant aanvaard werd.
4 Inkomende factuur en inkomende creditnota
INKOMENDE FACTUUR – HANDELSGOEDEREN, GROND- EN HULPSTOFFEN
Journaal (basisboeking AF handelsgoederen)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 60400 Aankopen handelsgoederen X
49959 Terugvorderbare btw bij aankopen X
44000 @ Leveranciers X
Het feit dat de inkomende factuur al betaald zou zijn, verandert niets aan de boeking!
,2
INKOMENDE FACTUUR – BIJKOMENDE KOSTEN
De bijkomende kosten zijn kosten die de aankoopprijs van de goederen verhogen. Deze kosten moeten
ingeboekt worden op een aparte rekening ook als ze op de factuur zelf worden aangerekend.
Voorbeelden: transportkosten, verloren verpakking,…
Journaal (AF i.v.m. bijkomende kosten)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 60200 Aankopen van diensten, werk en studies X
49959 Terugvorderbare btw bij aankopen X
44000 @ Leveranciers X
INKOMENDE FACTUUR – DIENSTEN EN DIVERSE GOEDEREN
Diensten en diverse goederen zijn alle prestaties die aangekocht zijn en die niet rechtstreeks
betrekking hebben op handelsgoederen, grond- en hulpstoffen of onroerende goederen bestemd voor
de verkoop.
Voorbeelden: water, elektriciteit, telefoonkosten, reclame, verzekeringen, huur,…
Deze kosten worden in groep 60 geboekt.
➔ Ondernemingen splitsen deze groep heel sterk uit omdat je dan beter de kosten kan opvolgen.
Er zijn slechts 2 verplichte rekeningen in deze groep van het MAR:
• 61700 -> Uitzendkrachten en personen ter beschikking gesteld van de onderneming
• 61800 -> Vergoeding zaakvoerders
Journaal (basisboeking AF diensten en diverse goederen)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 61(200) (Levering aan de onderneming) X
49959 Terugvorderbare btw bij aankopen X
44000 @ Leveranciers X
INKOMENDE CREDITNOTA – HANDELSGOEDEREN, GROND- EN HULPSTOFFEN
Indien we de goederen naar de leverancier terugsturen omdat ze bijvoorbeeld niet voldoen aan de
eisen vermeld op de bestelbon, ontvangen we een inkomende creditnota van de leverancier.
Journaal (ICN handelsgoederen)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 44000 Leveranciers X
60401 @ Uitgaande retouren handelsgoederen (-) X
49963 Regularisatie terugvorderbare btw (CN) X
,3
INKOMENDE CREDITNOTA – DIENSTEN EN DIVERSE GOEDEREN
Journaal (ICN diensten en diverse goederen)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 44000 Leveranciers X
61(200) @ (Leveringen aan ondernemingen) X
49963 Regularisatie terugvorderbare btw (CN) X
5 Kortingen en terugstuurbare verpakking
Er zijn 2 soorten kortingen:
• Commerciële korting -> bv een hoeveelheidskorting
• Financiële korting -> korting bij snelle betaling
COMMERCIËLE KORTING – RECHTSTREEKS VERMELD OP DE FACTUUR
Journaal (AF handelsgoederen met commerciële korting)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 60400 Aankopen van handelsgoederen X
49959 Terugvorderbare btw bij aankopen X
60402 @ Commerciële korting op aankopen van hg (-) X
44000 Leveranciers X
COMMERCIËLE KORTING – ACHTERAF VIA CREDITNOTA
Journaal (CN -> commerciële korting achteraf verkregen)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 44000 Leveranciers X
60402 @ Commerciële korting op aankopen van hg (-) X
49963 Regularisatie terugvorderbare btw X
FINANCIËLE KORTING
Voor de berekening van de btw mag de financiële korting steeds afgetrokken worden.
Bij een factuur met financiële korting zijn er 2 mogelijke factuurbedragen:
• FBC -> Factuurbedrag contant
• FBT -> Factuurbedrag termijn
De financiële korting wordt bij het inboeken van de factuur niet op een aparte rekening geboekt, enkel
bij de betaling als deze contant gebeurt.
Journaal (boeking AF hg)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 60400 Aankopen van handelsgoederen X
49959 Terugvorderbare btw bij aankopen X
44000 @ Leveranciers X (FBT)
, 4
Journaal (bij contante betaling via de bank)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 44000 Leveranciers X (FBT)
55000 @ Bank r/c X (FBC)
75610 Betalingskorting bij leveranciers X
Journaal (bij betaling op de vervaldag via de bank)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 44000 Leveranciers X (FBT)
55000 @ Bank r/c X (FBT)
TERUGSTUURBARE VERPAKKING
De terugstuurbare verpakking zit niet in de maatstaf van heffing!
Het kan dat hiervoor een extra bedrag wordt aangerekend op de factuur:
• Het is een soort waarborg die je achteraf terugkrijgt wanneer de verpakking wordt terug
gestuurd.
o Het is dus een vordering wegens in bewaring ontvangen verpakkingsmaterieel (40300)
Journaal (TSBV op aankoopfactuur)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 60400 Aankopen van handelsgoederen X
49959 Terugvorderbare btw bij aankopen X
40300 Vordering wegens in bewaring ontvangen verp. X
44000 @ Leveranciers X
Indien we later de verpakking terugsturen, zal de leverancier een creditnota opmaken met het bedrag
van de betaalde waarborgsom.
Journaal (CN teruggestuurde verpakking)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 44000 Leveranciers X
40300 @ Vordering wegens in bewaring ontv. verp. X
6 Samenvattend factuurschema
Journaal (samenvatting boeking AF met alle mogelijke onderdelen)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 60400 Aankopen van handelsgoederen X
60200 Aankopen van diensten, werken en studies X
40300 Vordering wegens in bewaring ontvangen verp. X
49959 Terugvorderbare btw bij aankopen X
Hoofdstuk 6: De aankoopcyclus
1 Inleiding
Er zijn 3 soorten aankopen mogelijk in een onderneming:
• Handelsgoederen, grond- en hulpstoffen
• Diensten en diverse goederen
• Investeringsgoederen (vaste activa)
Handelsgoederen, grond- en hulpstoffen worden geboekt op rekeningen uit groep 60. Diensten en
diverse goederen worden geboekt op rekeningen uit groep 61. Dit zijn dus aankopen die we
onmiddellijk in de kosten zetten.
Investeringsgoederen worden geboekt op rekeningen uit klasse 2. Dit zijn aankopen die door middel
van afschrijvingen geleidelijk aan in de kosten terechtkomen.
2 Administratieve organisatie van de aankopen
In grote ondernemingen is er een uitgebreid proces van de aankopen. Dit komt omdat elk aspect in
het proces meestal door verschillende personen wordt uitgevoerd. Het proces ziet er als volgt uit:
Aanvraag tot bestelling → bestelbon → ontvangstbon → factuur → boekhouding
In kleine ondernemingen verloopt het aankoopproces niet zo formeel, omdat er meestal 1 centrale
persoon is die de bestellingen uitvoert zonder creatie van andere documenten.
Wanneer er bij controle van de factuur opmerkingen zijn, zal de verantwoordelijke contact opnemen
met de leverancier.
➔ De factuur zal dan gecorrigeerd worden via een creditnota.
3 Verantwoordingsstukken
Er zijn 2 verantwoordingsstukken voor de aankopen:
• De inkomende facturen / aankoopfacturen
• De inkomende creditnota’s
o Dit is een schuldvermindering voor de koper.
o Het hoort meestal bij een factuur en dient om deze te corrigeren.
o De opmaak van de CN is hetzelfde als de opmaak van de bijhorende factuur.
o De koper betaalt uiteindelijk het verschil tussen de factuur en de creditnota.
Er zijn een aantal gegevens die verplicht vermeld moeten worden op een factuur en een creditnota.
→ Hb. p.125
Facturen mogen ook elektronisch verzonden worden. Dit wordt aanvaard als dit door de
medecontractant aanvaard werd.
4 Inkomende factuur en inkomende creditnota
INKOMENDE FACTUUR – HANDELSGOEDEREN, GROND- EN HULPSTOFFEN
Journaal (basisboeking AF handelsgoederen)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 60400 Aankopen handelsgoederen X
49959 Terugvorderbare btw bij aankopen X
44000 @ Leveranciers X
Het feit dat de inkomende factuur al betaald zou zijn, verandert niets aan de boeking!
,2
INKOMENDE FACTUUR – BIJKOMENDE KOSTEN
De bijkomende kosten zijn kosten die de aankoopprijs van de goederen verhogen. Deze kosten moeten
ingeboekt worden op een aparte rekening ook als ze op de factuur zelf worden aangerekend.
Voorbeelden: transportkosten, verloren verpakking,…
Journaal (AF i.v.m. bijkomende kosten)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 60200 Aankopen van diensten, werk en studies X
49959 Terugvorderbare btw bij aankopen X
44000 @ Leveranciers X
INKOMENDE FACTUUR – DIENSTEN EN DIVERSE GOEDEREN
Diensten en diverse goederen zijn alle prestaties die aangekocht zijn en die niet rechtstreeks
betrekking hebben op handelsgoederen, grond- en hulpstoffen of onroerende goederen bestemd voor
de verkoop.
Voorbeelden: water, elektriciteit, telefoonkosten, reclame, verzekeringen, huur,…
Deze kosten worden in groep 60 geboekt.
➔ Ondernemingen splitsen deze groep heel sterk uit omdat je dan beter de kosten kan opvolgen.
Er zijn slechts 2 verplichte rekeningen in deze groep van het MAR:
• 61700 -> Uitzendkrachten en personen ter beschikking gesteld van de onderneming
• 61800 -> Vergoeding zaakvoerders
Journaal (basisboeking AF diensten en diverse goederen)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 61(200) (Levering aan de onderneming) X
49959 Terugvorderbare btw bij aankopen X
44000 @ Leveranciers X
INKOMENDE CREDITNOTA – HANDELSGOEDEREN, GROND- EN HULPSTOFFEN
Indien we de goederen naar de leverancier terugsturen omdat ze bijvoorbeeld niet voldoen aan de
eisen vermeld op de bestelbon, ontvangen we een inkomende creditnota van de leverancier.
Journaal (ICN handelsgoederen)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 44000 Leveranciers X
60401 @ Uitgaande retouren handelsgoederen (-) X
49963 Regularisatie terugvorderbare btw (CN) X
,3
INKOMENDE CREDITNOTA – DIENSTEN EN DIVERSE GOEDEREN
Journaal (ICN diensten en diverse goederen)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 44000 Leveranciers X
61(200) @ (Leveringen aan ondernemingen) X
49963 Regularisatie terugvorderbare btw (CN) X
5 Kortingen en terugstuurbare verpakking
Er zijn 2 soorten kortingen:
• Commerciële korting -> bv een hoeveelheidskorting
• Financiële korting -> korting bij snelle betaling
COMMERCIËLE KORTING – RECHTSTREEKS VERMELD OP DE FACTUUR
Journaal (AF handelsgoederen met commerciële korting)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 60400 Aankopen van handelsgoederen X
49959 Terugvorderbare btw bij aankopen X
60402 @ Commerciële korting op aankopen van hg (-) X
44000 Leveranciers X
COMMERCIËLE KORTING – ACHTERAF VIA CREDITNOTA
Journaal (CN -> commerciële korting achteraf verkregen)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 44000 Leveranciers X
60402 @ Commerciële korting op aankopen van hg (-) X
49963 Regularisatie terugvorderbare btw X
FINANCIËLE KORTING
Voor de berekening van de btw mag de financiële korting steeds afgetrokken worden.
Bij een factuur met financiële korting zijn er 2 mogelijke factuurbedragen:
• FBC -> Factuurbedrag contant
• FBT -> Factuurbedrag termijn
De financiële korting wordt bij het inboeken van de factuur niet op een aparte rekening geboekt, enkel
bij de betaling als deze contant gebeurt.
Journaal (boeking AF hg)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 60400 Aankopen van handelsgoederen X
49959 Terugvorderbare btw bij aankopen X
44000 @ Leveranciers X (FBT)
, 4
Journaal (bij contante betaling via de bank)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 44000 Leveranciers X (FBT)
55000 @ Bank r/c X (FBC)
75610 Betalingskorting bij leveranciers X
Journaal (bij betaling op de vervaldag via de bank)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 44000 Leveranciers X (FBT)
55000 @ Bank r/c X (FBT)
TERUGSTUURBARE VERPAKKING
De terugstuurbare verpakking zit niet in de maatstaf van heffing!
Het kan dat hiervoor een extra bedrag wordt aangerekend op de factuur:
• Het is een soort waarborg die je achteraf terugkrijgt wanneer de verpakking wordt terug
gestuurd.
o Het is dus een vordering wegens in bewaring ontvangen verpakkingsmaterieel (40300)
Journaal (TSBV op aankoopfactuur)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 60400 Aankopen van handelsgoederen X
49959 Terugvorderbare btw bij aankopen X
40300 Vordering wegens in bewaring ontvangen verp. X
44000 @ Leveranciers X
Indien we later de verpakking terugsturen, zal de leverancier een creditnota opmaken met het bedrag
van de betaalde waarborgsom.
Journaal (CN teruggestuurde verpakking)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 44000 Leveranciers X
40300 @ Vordering wegens in bewaring ontv. verp. X
6 Samenvattend factuurschema
Journaal (samenvatting boeking AF met alle mogelijke onderdelen)
Datum Nr. Rekeningnr. Omschrijving Debet Credit
… … 60400 Aankopen van handelsgoederen X
60200 Aankopen van diensten, werken en studies X
40300 Vordering wegens in bewaring ontvangen verp. X
49959 Terugvorderbare btw bij aankopen X
