Samenvatting Ondernemen met informatie (informatiekunde)
Hoofdstuk 1 – Organisaties werken dankzij informatie
Paragraaf 1.1 De organisatie
Een organisatie bestaat omdat het voorziet in een behoefte (dienst of product). Elke organisatie zal
ervoor moeten zorgen dat de diensten of producten die de klant vraagt ook werkelijk worden
gerealiseerd. Het is het transformatieproces dat die producten of diensten tot stand brengt.
1.1.1 Organisaties in soorten
Organisatie = een samenwerkingsverband waarin mensen, met beschikbare hulpmiddelen, een of
meer gemeenschappelijke doelen realiseren.
Met het leveren van een product of dienst levert een organisatie iets wat waarde heeft voor haar
afnemer of klant het leveren van deze toegevoegde waarde is de kern van het bestaan van een
organisatie.
Profitorganisatie = een op winst georiënteerde organisatie of ook wel bedrijf of onderneming.
o ‘business to consumer’: bedrijven die direct zakendoen met consumenten.
o ‘business to business’: bedrijven die alleen maar zaken doen met andere bedrijven.
Non-profitorganisatie = een organisatie zonder winstoogmerk
o ‘gouvermentele organisaties’: de overheid met haar verschillende overheidsinstanties die
worden gefinancierd met belastinggeld.
o ‘non-gouvermentele organisaties’: organisaties die hun geld krijgen van de overheid of uit
giften.
Indeling van organisaties:
1.1.2 Beeld van een organisatie
Stromen binnen organisaties:
- Goederen- en dienstenstroom
, - Geldstroom
- Informatiestroom
1.1.3 Transformatieproces
Al die organisaties verwerven productiefactoren, zoals arbeid, grondstoffen, kapitaal en informatie
en zetten deze om in producten of in een aantal diensten. Dit omzettingsproces wordt ook wel
transformatieproces genoemd. De uitvoer, het eindresultaat van het transformatieproces, wordt als
geproduceerde producten of diensten geleverd aan de klant.
Paragraaf 1.2 Bedrijfsproces: daar waar de actie is
In elke organisatie vinden transformatieprocessen plaats, maar daarmee is nog geen inzicht
verworven in het functioneren daarvan. Om zicht te hebben op hoe de werkzaamheden in de
organisatie verlopen en hoe ze van elkaar afhankelijke zijn, worden deze gestructureerd in
bedrijfsprocessen.
1.2.1 Het bedrijfsproces
Een manier om de gang van zaken van een organisatie te begrijpen is door te kijken naar de
bedrijfsprocessen.
Bedrijfsproces = een, op het realiseren van een specifiek doel gerichte, aaneenschakeling van
activiteiten die in een organisatie worden uitgevoerd.
Het te realiseren doel is het verrichten van diensten of de productie/ levering van goederen
voor een klant.
Bij de uitvoering van het bedrijfsproces staat de behoefte van de klant centraal en dus niet de
belangen van de verschillende afdelingen binnen de organisatie waar de activiteiten uit het proces
worden uitgevoerd.
- Voorbeelden: verkoopproces, inkoopproces, productieproces, financieel proces,
marketingproces.
, 1.2.2 Soorten processen
Elke organisatie is gericht op het realiseren van doelen. De doelstellingen worden geformuleerd door
het management en vertaald in het te voeren beleid. De doelen kunnen slechts worden bereikt als de
bedrijfsprocessen op een effectieve en efficiënte wijze worden uitgevoerd. De processen in een
onderneming worden ingedeeld in operationele processen en bestuurlijke processen.
De operationele processen omvatten de uitvoerende activiteiten binnen de organisatie. De
operationele processen worden weer onderverdeeld in:
1. Primaire processen
De primaire processen omvatten die activiteiten waaraan de onderneming haar
bestaansrecht ontleent. De primaire processen brengen de producten en diensten van de
onderneming voort, het levert het geld op. Alle handelingen die een directe bijdrage leveren
aan invoer, productie en uitvoer van het product en de dienst worden tot de primaire
processen gerekend.
2. Secundaire processen
Dit zijn de activiteiten die de primaire processen ondersteunen en aan de gang houden. Een
onderneming kan namelijk niet alleen functioneren door middel van primaire processen;
deze moeten ondersteund worden.
De bestuurlijke processen sturen de operationele processen aan, zodat ook werkelijk de gewenste
resultaten worden bereikt. De bestuurlijke processen bestaan onder andere uit:
Strategievorming: een beeld van de toekomst wordt geschetst en de doelen worden
bepaald.
Afstemming: de primaire en secundaire processen worden op een zodanige wijze op elkaar
afgestemd, dat de gestelde doelen gehaald kunnen worden.
Structurering: de benodigde mensen en middelen worden beschikbaar gesteld en verdeeld
over de verschillende bedrijfsprocessen.
Procesbeheersing: het zorgen voor het doelgericht en doelmatig laten verlopen van de
operationele bedrijfsprocessen. De beheersingsactiviteiten zijn: plannen, meten, vergelijken
en bijsturen (PDCA).
Paragraaf 1.3 Informatie maakt dat bedrijfsprocessen werken
Alleen door een goede interne afstemming kan een bedrijfsproces naar behoren functioneren. De
informatie die uitgewisseld wordt tussen de activiteiten van een bedrijfsproces zorgt ervoor dat alles
soepel verloopt. Zonder gegevens kan een activiteit niet uitgevoerd worden. Activiteiten en
bedrijfsprocessen produceren zelf ook informatie die weer door anderen wordt gebruikt. Op deze
Hoofdstuk 1 – Organisaties werken dankzij informatie
Paragraaf 1.1 De organisatie
Een organisatie bestaat omdat het voorziet in een behoefte (dienst of product). Elke organisatie zal
ervoor moeten zorgen dat de diensten of producten die de klant vraagt ook werkelijk worden
gerealiseerd. Het is het transformatieproces dat die producten of diensten tot stand brengt.
1.1.1 Organisaties in soorten
Organisatie = een samenwerkingsverband waarin mensen, met beschikbare hulpmiddelen, een of
meer gemeenschappelijke doelen realiseren.
Met het leveren van een product of dienst levert een organisatie iets wat waarde heeft voor haar
afnemer of klant het leveren van deze toegevoegde waarde is de kern van het bestaan van een
organisatie.
Profitorganisatie = een op winst georiënteerde organisatie of ook wel bedrijf of onderneming.
o ‘business to consumer’: bedrijven die direct zakendoen met consumenten.
o ‘business to business’: bedrijven die alleen maar zaken doen met andere bedrijven.
Non-profitorganisatie = een organisatie zonder winstoogmerk
o ‘gouvermentele organisaties’: de overheid met haar verschillende overheidsinstanties die
worden gefinancierd met belastinggeld.
o ‘non-gouvermentele organisaties’: organisaties die hun geld krijgen van de overheid of uit
giften.
Indeling van organisaties:
1.1.2 Beeld van een organisatie
Stromen binnen organisaties:
- Goederen- en dienstenstroom
, - Geldstroom
- Informatiestroom
1.1.3 Transformatieproces
Al die organisaties verwerven productiefactoren, zoals arbeid, grondstoffen, kapitaal en informatie
en zetten deze om in producten of in een aantal diensten. Dit omzettingsproces wordt ook wel
transformatieproces genoemd. De uitvoer, het eindresultaat van het transformatieproces, wordt als
geproduceerde producten of diensten geleverd aan de klant.
Paragraaf 1.2 Bedrijfsproces: daar waar de actie is
In elke organisatie vinden transformatieprocessen plaats, maar daarmee is nog geen inzicht
verworven in het functioneren daarvan. Om zicht te hebben op hoe de werkzaamheden in de
organisatie verlopen en hoe ze van elkaar afhankelijke zijn, worden deze gestructureerd in
bedrijfsprocessen.
1.2.1 Het bedrijfsproces
Een manier om de gang van zaken van een organisatie te begrijpen is door te kijken naar de
bedrijfsprocessen.
Bedrijfsproces = een, op het realiseren van een specifiek doel gerichte, aaneenschakeling van
activiteiten die in een organisatie worden uitgevoerd.
Het te realiseren doel is het verrichten van diensten of de productie/ levering van goederen
voor een klant.
Bij de uitvoering van het bedrijfsproces staat de behoefte van de klant centraal en dus niet de
belangen van de verschillende afdelingen binnen de organisatie waar de activiteiten uit het proces
worden uitgevoerd.
- Voorbeelden: verkoopproces, inkoopproces, productieproces, financieel proces,
marketingproces.
, 1.2.2 Soorten processen
Elke organisatie is gericht op het realiseren van doelen. De doelstellingen worden geformuleerd door
het management en vertaald in het te voeren beleid. De doelen kunnen slechts worden bereikt als de
bedrijfsprocessen op een effectieve en efficiënte wijze worden uitgevoerd. De processen in een
onderneming worden ingedeeld in operationele processen en bestuurlijke processen.
De operationele processen omvatten de uitvoerende activiteiten binnen de organisatie. De
operationele processen worden weer onderverdeeld in:
1. Primaire processen
De primaire processen omvatten die activiteiten waaraan de onderneming haar
bestaansrecht ontleent. De primaire processen brengen de producten en diensten van de
onderneming voort, het levert het geld op. Alle handelingen die een directe bijdrage leveren
aan invoer, productie en uitvoer van het product en de dienst worden tot de primaire
processen gerekend.
2. Secundaire processen
Dit zijn de activiteiten die de primaire processen ondersteunen en aan de gang houden. Een
onderneming kan namelijk niet alleen functioneren door middel van primaire processen;
deze moeten ondersteund worden.
De bestuurlijke processen sturen de operationele processen aan, zodat ook werkelijk de gewenste
resultaten worden bereikt. De bestuurlijke processen bestaan onder andere uit:
Strategievorming: een beeld van de toekomst wordt geschetst en de doelen worden
bepaald.
Afstemming: de primaire en secundaire processen worden op een zodanige wijze op elkaar
afgestemd, dat de gestelde doelen gehaald kunnen worden.
Structurering: de benodigde mensen en middelen worden beschikbaar gesteld en verdeeld
over de verschillende bedrijfsprocessen.
Procesbeheersing: het zorgen voor het doelgericht en doelmatig laten verlopen van de
operationele bedrijfsprocessen. De beheersingsactiviteiten zijn: plannen, meten, vergelijken
en bijsturen (PDCA).
Paragraaf 1.3 Informatie maakt dat bedrijfsprocessen werken
Alleen door een goede interne afstemming kan een bedrijfsproces naar behoren functioneren. De
informatie die uitgewisseld wordt tussen de activiteiten van een bedrijfsproces zorgt ervoor dat alles
soepel verloopt. Zonder gegevens kan een activiteit niet uitgevoerd worden. Activiteiten en
bedrijfsprocessen produceren zelf ook informatie die weer door anderen wordt gebruikt. Op deze
