Samenvatting Psychologie

De mens – sociale perceptie


4. Sociale perceptie: hoe we andere mensen begrijpen

Sociale perceptie (interpersoonlijke perceptie): studie naar hoe we ons een indruk kunnen vormen
van en conclusies trekken over andere mensen

 Sociale perceptie gebeurd door 4 oorzaken:
 Jezelf: vanuit eigen ervaring kijk je naar iemand met een bepaald beeld. Bv: culturele
achtergrond, we gaan positieve en negatieve meningen geven over de persoon die je
tegenkomt. Soms ga je ook vooroordelen.
 Ander: door het uiterlijk van de persoon, situatie waarin je de persoon ziet en het
gedrag van de persoon.
 Verandering: we zien het gezicht van de ander, herkennen hem of haar, en tegelijkertijd zijn
we getraind om verschillen te zien. We zien sneller een verandering bij mensen hun emoties
dei we al kennen. We maken bij mensen die we minder goed kennen snel associaties over
wat we al weten (we geven interpretatie aan wat we zien)
 Mini theorie: we nemen de persoon in zijn context waar (voor-achtergrond) en gaan onze
gedachten inpassen in een minitheorie. We maken een verhaal rond de persoon door de
emoties te interpreteren.

4.1.Non-verbale communicatie
o Non-verbale communicatie: de manier waarop mensen opzettelijk of onopzettelijk
communiceren zonder woorden. Eerste indruk in minder dan 10 seconde.
 We gebruiken non-verbale communicatie om emoties uit te drukken, en om attitude en
persoonlijkheidskenmerken over te brengen. We kunnen subtiele non-verbale signalen
nauwkeurig decoderen.
 Vbn: gelaatsuitdrukkingen, stemgeluid, gebaren, lichaamshoudingen en bewegingen,
aanraking,… -> vbn: non-verbaal gedrag
o Spiegelneuronen: neuronen die reageren als wijzelf een bepaalde handeling verrichten en
als we een ander deze handeling zien
verrichten. Belangrijk bij kinderen,
kinderen leren door handelingen na
te doen die ze zien bij andere
mensen.

4.1.1. Gezichtsuitdrukkingen van
emoties
1. Evolutie en gelaatsuitdrukkingen
o Darwin: gelaatsuitdrukkingen zijn overblijfselen van fysiologische reacties die eens
buitengewoon nuttig bleken zijn voor het overleven van de soort.
 Vb: detecteren van afschuw bij het eten van voedsel: de ander zal dit onmiddellijk
uitspuwen en niet eten
 Twee processen spelen hierbij een rol:
 Coderen: uitdrukken of voortbrengen van non-verbaal gedrag, zoals glimlachen of
iemand op de rug kloppen
 Decoderen: interpreteren van de betekenis van non-verbaal gedrag bij andere
mensen zoals de conclusie van dat klopje op de rug; een uitdrukking van minachting
en niet van vriendelijkheid. Vb: een persoon kijkt kwijt -> interpretatie die jij kan
maken is “heb ik iets fout gedaan?”

, De mens – sociale perceptie




-> spierbewegingen van deze gelaatsuitdrukkingen zijn het tegengestelde van elkaar.

 Emotieperceptie: interpreteren van emoties van gezichten word beïnvloed door
verschillende factoren.
 Leeftijd, geslacht,… vb: vrouwen herkennen sneller & beter emoties dan mannen
 Stoornis? Emoties minder snel herkennen.
 6 belangrijke emoties:
 Woede, blijdschap, verrassing, angst, afschuw en verdriet
 Emoties gepaard met culturele interactie
 Schuld, schaamte, trots en verlegenheid
2. Waarom decoderen we soms onnauwkeurig
o Accuraat decoderen van gezichtsuitdrukkingen is complex:
 Vermenging van affect: een deel van het gezicht toont de ene emotie, een ander deel
toont een andere emotie.
 Decoderen: heeft te maken met cultuur -> in sommige culturen mogen sommige emoties
wel/niet getoond worden

4.1.2. Cultuur en de vormen van non-verbale communicatie
o Manifestatieregels: elke cultuur heeft bepaalde regels die bepalen wat voor soort emoties
mogen getoond worden.
 Vb: Schaamte: niet in individualistische culturen, wel in collectivistische culturen
 bepaalde non-verbale tekens hebben een andere betekenis afhankelijk van de cultuur.
 Vb: oogcontact: sommige delen van de wereld wordt oogcontact beschouwd als
respectloos. Maar als je vb in Amerika niet in de ander zijn ogen kijkt wordt je
beschouwd als een leugenaar.

4.1.3. Non-verbale communicatie via meerdere kanalen
o Decoderen van verschillende non-verbale signalen die gelijktijdig optreden, is niet altijd even
makkelijk
o Non-verbaal gedrag geeft ons vele stukjes info, die we gebruiken om onze algemene indruk
of theorie over mensen te vormen
o Probleem bij internetgebruik: enkel het verbale (met woorden)
 Soms foute interpretatie omdat de toon ontbreekt -> daarom zijn er emoji’s
uitgevonden waar je al wat meer ‘toon’ aan je bericht kan geven, maar alsnog
gebeuren er fouten bij interpretatie

4.2.Impliciete persoonlijkheidstheorieën
o De waarneming van personen wordt beïnvloed door:
 schema om persoonlijkheidskenmerken te groeperen
 vb: een vriendelijk persoon zullen we associëren met een gul persoon