Samenvatting Psychologie

De mens: periode 1


Neuropsychologie
Waarom dit hoofdstuk?

Neuropsychologie bestaat uit 3 onderdelen:

- Neuroanatomie: verbinding tussen de verschillende delen van de hersenen
- Neurotransmissie: communicatie tussen hersencellen en de andere cellen van het lichaam
- Neurofilosofie: werking hersencellen

Neuropsychologie bestaat uit 3 niveaus:

- Genetica: in hoeverre bepaald het genetisch materiaal in ons lichaam hoe we handelen en
gedragen als mens
- Hormonaal: in hoeverre spelen hormonen en chemische processen een rol in ons gedrag
- Zenuwstelsel: in hoeverre leiden stoornissen in ons zenuwstelsel tot een soort gedrag van de
mens

Dagelijks onderzoek naar hoe ons lichaam werkt:

- Medische beeldvorming: welke delen van de hersenen werkt er op het moment als je een
bepaald gedrag stelt?
- Medicatie: hoe reageert het brein op bepaalde medicatie vb: kalmeringsmiddelen
- Gentherapie: behandeling waar ons DNA kan worden aangepast bij zeldzame ziektes

Neurologen

Oliver Sacks

 Britse neuroloog -> boek Awakenings
 L-DOPA aan comateuze patiënten -> eerst goed resultaat maar effect was tijdelijk
 Hij onderzocht menselijke kant van neurologische afwijkingen naar voor gebracht en
proberen te delen met mensen

Dick Swaab

 Mens en brein ziet hij als 1 geheel
 Radicale uitspraak: misdrijf begaan? -> komt door de chemische processen en kan dus niet
gestraft worden
 Tegenhangers filosofie: mens heeft ‘vrije wil’ -> vermogen rationeel handelen
 Deterministische en materialistische visie -> hersenen bepalen wie we zijn; wij worden
bepaalt door onze hersenen

Marc Nelissen

 Onderzoekt sociaal gedrag bij mens en dier (oxytocine)
 ‘De brein machine’: emotie en gedrag verklaart uit evolutionair perspectief
 Vroeger: emotie kan stoorzender zijn
 Oxytocine = neurotransmitter
 Hormoon van belang bij bevalling
 Tegen stress + centrale rol vriendschappen,…
 Missie: delen met andere
 Gedrag is resultaat van evolutie

,De mens: periode 1


 Hij beschrijft: evolutie bepaald een groot deel van het menselijk gedrag en het is een
wisselwerking van genen en cultuur
 Heeft niks te maken met hogere kracht of creatonisme

The mind and the brain

 The brain: in hoeverre zijn onze psychologische functies bepaald door onze hersenen
 The mind: in hoeverre overstijgt onze betekenisverlening onze hersenen en beïnvloeden
deze structuur van de hersenen

2 gedachtegangen:

1. The mind & the brain hetzelfde: gedachtegang Swaab
2. The mind & the brain 2 losse elementen:
 Neuroplasticiteit: brein verandert structureel als reactie op gedachten die er
aangeleverd worden in het brein d.m.v. de geest
 Brein is flexibel -> vb leren van taal
 Brein is verschillend bij iedereen -> functioneren brein is verschillend bij
mensen
 Mind geeft energie als reactie aan wat iemand voelt of gedachtes.
 Zonder mind heeft fysieke lichaam geen nut
 Energie geeft aanleiding tot verschillende gedachtes of gevoelens
 Proces vind plaats in fysieke brein -> brein verandert

Voorbeeld: verliefdheid

 Mind: buikpijn, hartkloppingen, blozen,…
 Brain: chemische processen in hersenen
 Stofjes Dopamine, oxytocine & vasopressine -> gevoel gelukt
 Bepaalde delen hersenen zijn actiever

De interne communicatie van het lichaam

 Zenuwstelsel
 Endocriene stelsel
 2 signaalsystemen zijn biologische gedachtes van al onze emoties, gedachtes &
gedrag
 We kunnen begrijpen met behulp van deze 2 systemen hoe bijvoorbeeld cafeïne onze geest
en lichaam kunnen wijzigen

Het neuron: bouwsteen van het zenuwstelsel

Schakelcel: zitten volledig binnen het CZS

 Maken vanuit ZS verbinding met andere zenuwcellen
 Maken verbinding met PZS en CZS; ze willen in contact komen met het motorische en
sensorische neuronen (deze zijn verspreid over het lichaam)
 Werken alleen in CZS
 Ook contact met andere schakelcellen binnen CZS
 Signalen van onze zintuigen -> juiste plek hersenen & andersom -> motorische reactie tot
gevolg
 Cellichaam -> grijze stof in hersenen
 Verlengde cellichaam -> witte stof in hersenen

, De mens: periode 1


 Uitlopen/ neurieten (zie groene cirkel zorgen voor verbinding van onze andere delen van de
hersenen -> staan onderaan in contact met andere cellen -> info wordt via hier doorgegeven

Motorische zenuwcel: nemen impulsen van CZS en sturen deze naar de spieren

 Vanuit uitlopers in contact met onze spieren
 Cellichaam ligt in de motorische schors van ons lichaam in het CZS, hersenstam en
ruggenmerg
 Impuls vind plaats en komt bij dendrieten -> gaat door heel de cel naar de uitlopers
 Info komt eerst bij schakelcellen (communicatie tussen motorische en sensorische cellen) en
gaan dan pas door naar de motorische of sensorische cellen
 1 motorische cel stimuleert heel veel spieren

Sensorische of sensibele zenuwcel: geleiden impulsen van zintuigen (vb: cellen die aanwezig zijn in
onze huid) naar centrale zenuwstelsel

 Cellichaam ligt in het ruggenmerg (zinsknoop?) -> bevind zich waar ruggenmerg verbonden is
met hersenen
 Dendrieten zijn heel lang vb: als je je teen stoot moet die impuls naar de hersenen dus lange
dendrieten nodig
 Info komt eerst bij schakelcellen (communicatie tussen motorische en sensorische cellen) en
gaan dan pas door naar motorische of sensorische cellen
 Via synaps word de reactie op de prikkel doorgestuurd naar de zintuigcel zodat je vb pijn
voelt
 Impulsen via gevoelsreceptor vb cellen op huid
 Uitlopers worden vertakt in 2 takken
 1 naar centrale ZS of hersenen
 Andere naar schakelcel om info door te sturen naar
motorische cel




Neuronen zijn niet instaat om zichzelf te delen

1. Neuron ontvangt input van andere neuronen op de
dendrieten
2. Van hieruit gaan de signalen naar de soma (cellichaam)
3. Totale input een drempelwaarde overschrijdt ->
actiepotentiaal gegenereerd die zich voortplant langs het
axon naar andere cellen in het ZS