, 1.3 anatomie vd boom
Hoe boom ?
groeit een
Hoe voedt zich ?
h
Waarvoor dienen de
organen ?
→
Een boom groeit zolang h leeft
→
fotosynthese = koolzuurassimilatie door bladgroen werking
boom haalt met wortels water met daarin
→
opgeloste mineralen uit de bodem
> voornaamste :
verbindingen vd elementen stikstof
tostor
kalium
calcium
zwavel
zer
magnesium
'
uiteraard spelen ook andere elementen een rol in de
stofwisseling
→
de bladeren ontvouwen zich in de atmosfeer
bestaat uit
hoofdzakel k zuurstof
>
kooldioxide ( CO2 ) ,
allemaal minerale stoffen
stikstof
waterdamp
de boom materiaal ( moleculen )
levend
organisch uit met
ingewikkelde
→
opgebouwd uit stoffen
= : =
bestaande uit koolstof atomen
zuurstof
waterstof
tostor
calcium
Zwavel
' - -
Hoe ú de minerale stoffen omgezet materiaal ?
in
organisch
fotosynthese
knop 1 .
het water met daarin de
opgeloste minerale stoffen in in
Hoogtegroei
de bodem door de wortels met de wortel haartjes
opgezogen
"°
BLAD ( =
onverwerkt sap )
⇐
1 verdamping 2 .
st gt uit de wortels op via de
Onverwerkt sap stam ,
de
" +
organisch.am#-e-q takken en de tw gen naar de bladeren
=
, ademhaling
' '"
î energie
kanalen
+
hoofdzakel k door in het spinthout liggende
o
,
> :
-
µj ÷:[
"""
"
) de
+ zonne energie
, •en
1 fotosynthese
zogenaamde houtvaten
§ ,µ •
CO2 =
Organisch sap
'
het hout tssn
jonge
=
mineraal sap ( ruw ) | HOUT
ÏÏ Ë•: ondersteuning sapstroom
de bast en het kern
-
-
.
| cambium
,
aangroei hout
organisch sap ( verwerkt ) | SCHORS
3 de bladeren vd bomen ontvouwen zich in de atmosfeer
÷ËÏË'ÏiËË
^
bescherming sapstroom
-
.
ORTEL
÷ . ..
..
.
( water + minerale zouten )
ij ijij
?⃝ ijijij ijij ijij
, de bladeren =
levende laboratoria vd plant
hier in materiaal uit de
organisch toegevoerde minerale stoffen gemaakt
hoe ?
door de
huidmondjes ( kleine openingen in de opperhuid vh blad ) dringt met
koolzuurgas ( kooldioxide ) beladen
→
het bladweefsel waar in contact met
lucht in
bladgroen of chlorofyl (
, groene pigmentkorrels in de blad cellen )
het kooldioxide de minerale stoffen ,
en het water in
omgezet onder invloed vh zonlicht in suiker moleculen dienend ,
levende
voor de opbouw van een
organische stof met een
ingewikkelde structuur
de
vr komde zuurstof uitgescheiden in de lucht
ni
in het blad alle levende
de
gemaakte organische moleculen in in de vorm van een
waterige oplossing nr
delen vd plant getransporteerd
het onderhoud de
>
daar in ze verbruikt voor de
groei en de
werking ,
en reparatie vd
organen
> dit transport vindt plaats via een net van andere kanalen dan de houtvaten :
de bast vaten in de
tssn het hout schors
en de
liggende bast
stam doorsnede
1 .
kernhout
-
waar :
in het midden
-
meestal zwaarder harder, donkerder dan
, spinthout
-
soms
geen onderscheid tssn kernhout -
spinthout
Bv :
berk ,
ds .
haagbeuk en
gewone esdoorn
bestaat uit cellen vh spint
afgestorven
-
2 .
spinthout
-
waar :
om het kernhout heen
functie ( wat de boom uit de
vervoert water met
voedingsstoffen
-
:
boven de bladeren
grond opneemt ) naar
,
nr
oudste cellen sterven kernhout
na een
td af en
gaan dan over in
-
-
meestal minder zwaar ,
zachter en lichter dan kernhout
duidel k b taxus
'
-
vochtgehalte vers gezaagde bomen is meestal
hoger dan
b kernhout
3 .
Cambium
-
waar : buiten het spinthout en onder de bast
hier vindt breedtegroei plaats
functie door continue
celdeling
-
:
meest levende
gebied vd boom
-
4 .
Bast
-
waar : over het cambium
functie afvalproducten vd bladeren in via de bast als sap beneden wortels
de
gevoerd
-
:
nr nr
,
-
aan de buitenkant sterven continu cellen at gaan over in schors
5 .
Schors
-
functie :
beschermt de bast
schors dode materie de boom in diameter
vaak scheuren en schilt er naarmate
groeit
-
ijijij ij
, andere levensverrichtingen vd boom ?
voornaamste levens vd boom ( huishouden de mens )
koolzuur assimilatie
verrichting z n eigen
→ =
voor en
ook andere
belangr k
→
-
boom ademt
scheidt de
h neemt de vereiste zuurstof uit de lucht op voor het verbranden van
organisch materiaal en
=
verbrandingsproducten water en kooldioxide uit
verschaft de vereiste
energie
totale stofwisseling balans vd
plant moet uitvallen ten
gunste vd fotosynthese niet vd
ademhaling
•
s en
plant moet meer produceren dan verbruiken ( sterft anders )
van
uitputting
ademhaling gaat ook door
t dens de nacht
b stilstaande fotosynthese
•
-
de boom transpireert
=
h scheidt water at
vh de weefsels
verdamping overtollig water in door verschillende mechanismen
gestuurde functie
•
+ een
Bv sluiten vd
huidmondjes
> : -
openen en
-
blad verlies na overplanten of in droogte -
periodes
(
plant moet verschillende problemen oplossen l ken vaak op
tegenstr dige effecten )
•
> Bv :
huidmondjes
→
moeten laten passeren
gassen
moeten sluiten om overdreven waterverlies te
→
verm den
>
BV :
schors
beschermt boom
beschadiging door insecten veroorzaakte schade
→
tegen uitdroging , , infectie , .
. . .
→
moet ademen
hiervoor de lenticellen kleine met verdikte rand in kurk laagje
zorgen openingen
> :
vol schors die de lucht met de vereiste zuurstof
doorlaten
de de boom
groei
-
van
•
het in de bladeren verwerkte sap bereikt via de bast kanalen het cambium
ad binnenkant
> een
groei weefsellaag je
vd schors dat door
onophoud l ke
b na
celdeling hout weefsels ad
binnenkant
en bast weefsels ad buitenkant vormt
houtmassa vd boom neemt dus toe
alt d
elk jaar komt er een nieuwe hout
ring / jaarring
-
→
ringen z n duidel k van elkaar
gescheiden
opbouw ring laag gebouwd licht gekleurd vroeg hout / voorjaarshout
los
→ : -
,
laag dichter gebouwd donkerder gekleurd laat hout / zomer hout
-
,
→
voorjaars hout
:
los
grote cellen moet veel water de snelle de winter doorlaten
groei
>
voor na
vezels
weinig
→ zomer hout
duidel k afgescheiden vh in het volgende jaar gevormde
is
mogel kheid om ringen te tellen en de leeft d te bepalen
>
je moet daarvoor de boom vellen
ijijijij ij ijij ijijijij ij
e ij
Hoe boom ?
groeit een
Hoe voedt zich ?
h
Waarvoor dienen de
organen ?
→
Een boom groeit zolang h leeft
→
fotosynthese = koolzuurassimilatie door bladgroen werking
boom haalt met wortels water met daarin
→
opgeloste mineralen uit de bodem
> voornaamste :
verbindingen vd elementen stikstof
tostor
kalium
calcium
zwavel
zer
magnesium
'
uiteraard spelen ook andere elementen een rol in de
stofwisseling
→
de bladeren ontvouwen zich in de atmosfeer
bestaat uit
hoofdzakel k zuurstof
>
kooldioxide ( CO2 ) ,
allemaal minerale stoffen
stikstof
waterdamp
de boom materiaal ( moleculen )
levend
organisch uit met
ingewikkelde
→
opgebouwd uit stoffen
= : =
bestaande uit koolstof atomen
zuurstof
waterstof
tostor
calcium
Zwavel
' - -
Hoe ú de minerale stoffen omgezet materiaal ?
in
organisch
fotosynthese
knop 1 .
het water met daarin de
opgeloste minerale stoffen in in
Hoogtegroei
de bodem door de wortels met de wortel haartjes
opgezogen
"°
BLAD ( =
onverwerkt sap )
⇐
1 verdamping 2 .
st gt uit de wortels op via de
Onverwerkt sap stam ,
de
" +
organisch.am#-e-q takken en de tw gen naar de bladeren
=
, ademhaling
' '"
î energie
kanalen
+
hoofdzakel k door in het spinthout liggende
o
,
> :
-
µj ÷:[
"""
"
) de
+ zonne energie
, •en
1 fotosynthese
zogenaamde houtvaten
§ ,µ •
CO2 =
Organisch sap
'
het hout tssn
jonge
=
mineraal sap ( ruw ) | HOUT
ÏÏ Ë•: ondersteuning sapstroom
de bast en het kern
-
-
.
| cambium
,
aangroei hout
organisch sap ( verwerkt ) | SCHORS
3 de bladeren vd bomen ontvouwen zich in de atmosfeer
÷ËÏË'ÏiËË
^
bescherming sapstroom
-
.
ORTEL
÷ . ..
..
.
( water + minerale zouten )
ij ijij
?⃝ ijijij ijij ijij
, de bladeren =
levende laboratoria vd plant
hier in materiaal uit de
organisch toegevoerde minerale stoffen gemaakt
hoe ?
door de
huidmondjes ( kleine openingen in de opperhuid vh blad ) dringt met
koolzuurgas ( kooldioxide ) beladen
→
het bladweefsel waar in contact met
lucht in
bladgroen of chlorofyl (
, groene pigmentkorrels in de blad cellen )
het kooldioxide de minerale stoffen ,
en het water in
omgezet onder invloed vh zonlicht in suiker moleculen dienend ,
levende
voor de opbouw van een
organische stof met een
ingewikkelde structuur
de
vr komde zuurstof uitgescheiden in de lucht
ni
in het blad alle levende
de
gemaakte organische moleculen in in de vorm van een
waterige oplossing nr
delen vd plant getransporteerd
het onderhoud de
>
daar in ze verbruikt voor de
groei en de
werking ,
en reparatie vd
organen
> dit transport vindt plaats via een net van andere kanalen dan de houtvaten :
de bast vaten in de
tssn het hout schors
en de
liggende bast
stam doorsnede
1 .
kernhout
-
waar :
in het midden
-
meestal zwaarder harder, donkerder dan
, spinthout
-
soms
geen onderscheid tssn kernhout -
spinthout
Bv :
berk ,
ds .
haagbeuk en
gewone esdoorn
bestaat uit cellen vh spint
afgestorven
-
2 .
spinthout
-
waar :
om het kernhout heen
functie ( wat de boom uit de
vervoert water met
voedingsstoffen
-
:
boven de bladeren
grond opneemt ) naar
,
nr
oudste cellen sterven kernhout
na een
td af en
gaan dan over in
-
-
meestal minder zwaar ,
zachter en lichter dan kernhout
duidel k b taxus
'
-
vochtgehalte vers gezaagde bomen is meestal
hoger dan
b kernhout
3 .
Cambium
-
waar : buiten het spinthout en onder de bast
hier vindt breedtegroei plaats
functie door continue
celdeling
-
:
meest levende
gebied vd boom
-
4 .
Bast
-
waar : over het cambium
functie afvalproducten vd bladeren in via de bast als sap beneden wortels
de
gevoerd
-
:
nr nr
,
-
aan de buitenkant sterven continu cellen at gaan over in schors
5 .
Schors
-
functie :
beschermt de bast
schors dode materie de boom in diameter
vaak scheuren en schilt er naarmate
groeit
-
ijijij ij
, andere levensverrichtingen vd boom ?
voornaamste levens vd boom ( huishouden de mens )
koolzuur assimilatie
verrichting z n eigen
→ =
voor en
ook andere
belangr k
→
-
boom ademt
scheidt de
h neemt de vereiste zuurstof uit de lucht op voor het verbranden van
organisch materiaal en
=
verbrandingsproducten water en kooldioxide uit
verschaft de vereiste
energie
totale stofwisseling balans vd
plant moet uitvallen ten
gunste vd fotosynthese niet vd
ademhaling
•
s en
plant moet meer produceren dan verbruiken ( sterft anders )
van
uitputting
ademhaling gaat ook door
t dens de nacht
b stilstaande fotosynthese
•
-
de boom transpireert
=
h scheidt water at
vh de weefsels
verdamping overtollig water in door verschillende mechanismen
gestuurde functie
•
+ een
Bv sluiten vd
huidmondjes
> : -
openen en
-
blad verlies na overplanten of in droogte -
periodes
(
plant moet verschillende problemen oplossen l ken vaak op
tegenstr dige effecten )
•
> Bv :
huidmondjes
→
moeten laten passeren
gassen
moeten sluiten om overdreven waterverlies te
→
verm den
>
BV :
schors
beschermt boom
beschadiging door insecten veroorzaakte schade
→
tegen uitdroging , , infectie , .
. . .
→
moet ademen
hiervoor de lenticellen kleine met verdikte rand in kurk laagje
zorgen openingen
> :
vol schors die de lucht met de vereiste zuurstof
doorlaten
de de boom
groei
-
van
•
het in de bladeren verwerkte sap bereikt via de bast kanalen het cambium
ad binnenkant
> een
groei weefsellaag je
vd schors dat door
onophoud l ke
b na
celdeling hout weefsels ad
binnenkant
en bast weefsels ad buitenkant vormt
houtmassa vd boom neemt dus toe
alt d
elk jaar komt er een nieuwe hout
ring / jaarring
-
→
ringen z n duidel k van elkaar
gescheiden
opbouw ring laag gebouwd licht gekleurd vroeg hout / voorjaarshout
los
→ : -
,
laag dichter gebouwd donkerder gekleurd laat hout / zomer hout
-
,
→
voorjaars hout
:
los
grote cellen moet veel water de snelle de winter doorlaten
groei
>
voor na
vezels
weinig
→ zomer hout
duidel k afgescheiden vh in het volgende jaar gevormde
is
mogel kheid om ringen te tellen en de leeft d te bepalen
>
je moet daarvoor de boom vellen
ijijijij ij ijij ijijijij ij
e ij
