Samenvatting Risico-en Crisiscommunicatie
Hoofdstuk 1. Communiceren in verandering
Verschuivingen
De afgelopen jaren hebben er veel veranderingen plaatsgevonden in de samenleving. Aan het begin
is het nog onbekend, nu zien we dat we steeds afhankelijker worden van deze veranderingen
(computergebruik).
- Al deze veranderingen van de afgelopen jaren zorgen ook voor een risicovollere
samenleving.
● Deze toename komt o.a. ook door natuurrampen en crises, stijgen van de zeespiegel
etc.
Er zijn verschillende soorten crises:
● Crises als gevolg van kwetsbare plekken in energievoorziening, informatiesystemen en
telecommunicatievoorzieningen;
● Crises in de internationale voedselketen als gevolg van dierziekten;
● Crises als gevolg van grootschalige evenementen, zoals popconcerten;
● Crises als gevolg van het internationale terrorisme.
Ook burgers zijn steeds onafhankelijker geworden → neemt nu meer rationele
afwegingen.
Reputatie versus relatie
De reputatie van een bedrijf is erg belangrijk voor haar relatie met de consument. De belangrijkste
factoren voor een goede relatie zijn: zichtbaarheid, transparantie, authenticiteit, zich onderscheiden,
consistentie en vertrouwen.
Communicatie kan worden gezien als eenrichtingsverkeer (het is gericht op overtuigen). Het staat
daarnaast ook los van de omgeving en situatie.
Over het algemeen is de overheid verantwoordelijk voor de communicatie tijdens een risico-en
crisisbeleid.
Mediabeeld
Het medialandschap is voor altijd veranderd → elke burger heeft toegang tot
verschillende mediabronnen.
- Tijdens een crisissituatie domineren deze communicatiekanalen de informatievoorziening,
want burgers verwachten informatie die voor iedereen toegankelijk is en de sociale media
communiceert vaak het snelste hierbij.
Een vaak gehoorde klacht bij de autoriteiten is dat in een crisissituatie de nieuwsmedia vooral
geïnteresseerd is in de schuld-en verantwoordingsvraag.
, College 2.
Drie functies van crisiscommunicatie
Communiceren is een van de belangrijkste processen om een (dreigende) crisissituatie te
normaliseren.
● Informatievoorziening → het geven van feitelijke informatie over de situatie, het
verloop daarvan en de genomen maatregelen.
● Schadebeperking → het geven van instructies of handelingsperspectief, burgers
kunnen hierdoor voorbereidingen treffen en de schade voor henzelf beperken.
● Betekenisgeving → wat betekent de gebeurtenis voor direct betrokkenen en de
samenleving?
Hoofdstuk 2. Risico’s en crises in context
Typering en duiding van risico’s
Gedicht van Eyck → het onvermijdelijke is niet te ontlopen. Een risico wordt hierbij
beschreven in het perspectief van de ‘kwade kans’ op schade of verlies.
Risico’s in soorten en maten
Risico’s zijn verbonden met ons leven als mens, onze gezondheid of de toestand van het milieu:
● Sommige risico’s kun je voorzien en in zekere mate beheersen of zelfs voorkomen
(hersenletsel → helm dragen).
● Andere risico’s zijn wel te voorzien, maar moeilijk te beheersen en soms zelfs niet te
voorkomen (opwarming aarde).
● Risico’s waaraan we nog niet bloot hebben gestaan, maar die in de nabije toekomst
voorspelbaar zijn (technologische ontwikkelingen).
● Risico’s waarvan we het bestaan nog niet kennen (scheuren van borstimplantaten).
De risico’s die we al kennen vanaf de tweede helft van de vorige eeuw, zoals armoede, ziekte en
onwetendheid, zijn aanzienlijk verminderd.
Tegenwoordig zijn er wel maatschappelijke veranderingen die nieuwe onbekende risico’s
met zich meenemen → zijn niet aan grenzen verbonden en zijn bovendien moeilijk te
beheersen.
De verschuiving naar andersoortige risico’s waaraan we blootstaan, heeft een aantal consequenties:
- Nieuwe risico’s vragen een ander overheidsbeleid
- Realiseren dat een terroristische aanslag nooit helemaal voorkomen kan worden, moeten we
ons ook bewust van zijn.
Risicosamenleving: Door de snelle technologische ontwikkelingen staat de samenleving bloot aan
een groter aantal potentiële dreigingen dan voorheen die moeilijk beheersbaar zijn, maar ook doelt de
term op een risicobewustzijn in de samenleving.
De samenleving is steeds complexer en dit neemt verstoringen met een negatieve impact met zich
mee. Hierdoor wordt de samenleving ook kwetsbaarder. De volgende ontwikkelingen spelen hierbij
een rol:
● Automation : de toenemende afhankelijkheid door de doorontwikkelde infrastructuren
● Internationalisering : de dreigingen en randvoorwaarden waarbinnen Nederland moet
functioneren hebben een toenemende internationale context.
● Juridisering
● Mediatisering
● Mobilisering
● Onvoorzienbaarheid : de mogelijke dreigingen worden steeds complexer en gevarieerder
Hoofdstuk 1. Communiceren in verandering
Verschuivingen
De afgelopen jaren hebben er veel veranderingen plaatsgevonden in de samenleving. Aan het begin
is het nog onbekend, nu zien we dat we steeds afhankelijker worden van deze veranderingen
(computergebruik).
- Al deze veranderingen van de afgelopen jaren zorgen ook voor een risicovollere
samenleving.
● Deze toename komt o.a. ook door natuurrampen en crises, stijgen van de zeespiegel
etc.
Er zijn verschillende soorten crises:
● Crises als gevolg van kwetsbare plekken in energievoorziening, informatiesystemen en
telecommunicatievoorzieningen;
● Crises in de internationale voedselketen als gevolg van dierziekten;
● Crises als gevolg van grootschalige evenementen, zoals popconcerten;
● Crises als gevolg van het internationale terrorisme.
Ook burgers zijn steeds onafhankelijker geworden → neemt nu meer rationele
afwegingen.
Reputatie versus relatie
De reputatie van een bedrijf is erg belangrijk voor haar relatie met de consument. De belangrijkste
factoren voor een goede relatie zijn: zichtbaarheid, transparantie, authenticiteit, zich onderscheiden,
consistentie en vertrouwen.
Communicatie kan worden gezien als eenrichtingsverkeer (het is gericht op overtuigen). Het staat
daarnaast ook los van de omgeving en situatie.
Over het algemeen is de overheid verantwoordelijk voor de communicatie tijdens een risico-en
crisisbeleid.
Mediabeeld
Het medialandschap is voor altijd veranderd → elke burger heeft toegang tot
verschillende mediabronnen.
- Tijdens een crisissituatie domineren deze communicatiekanalen de informatievoorziening,
want burgers verwachten informatie die voor iedereen toegankelijk is en de sociale media
communiceert vaak het snelste hierbij.
Een vaak gehoorde klacht bij de autoriteiten is dat in een crisissituatie de nieuwsmedia vooral
geïnteresseerd is in de schuld-en verantwoordingsvraag.
, College 2.
Drie functies van crisiscommunicatie
Communiceren is een van de belangrijkste processen om een (dreigende) crisissituatie te
normaliseren.
● Informatievoorziening → het geven van feitelijke informatie over de situatie, het
verloop daarvan en de genomen maatregelen.
● Schadebeperking → het geven van instructies of handelingsperspectief, burgers
kunnen hierdoor voorbereidingen treffen en de schade voor henzelf beperken.
● Betekenisgeving → wat betekent de gebeurtenis voor direct betrokkenen en de
samenleving?
Hoofdstuk 2. Risico’s en crises in context
Typering en duiding van risico’s
Gedicht van Eyck → het onvermijdelijke is niet te ontlopen. Een risico wordt hierbij
beschreven in het perspectief van de ‘kwade kans’ op schade of verlies.
Risico’s in soorten en maten
Risico’s zijn verbonden met ons leven als mens, onze gezondheid of de toestand van het milieu:
● Sommige risico’s kun je voorzien en in zekere mate beheersen of zelfs voorkomen
(hersenletsel → helm dragen).
● Andere risico’s zijn wel te voorzien, maar moeilijk te beheersen en soms zelfs niet te
voorkomen (opwarming aarde).
● Risico’s waaraan we nog niet bloot hebben gestaan, maar die in de nabije toekomst
voorspelbaar zijn (technologische ontwikkelingen).
● Risico’s waarvan we het bestaan nog niet kennen (scheuren van borstimplantaten).
De risico’s die we al kennen vanaf de tweede helft van de vorige eeuw, zoals armoede, ziekte en
onwetendheid, zijn aanzienlijk verminderd.
Tegenwoordig zijn er wel maatschappelijke veranderingen die nieuwe onbekende risico’s
met zich meenemen → zijn niet aan grenzen verbonden en zijn bovendien moeilijk te
beheersen.
De verschuiving naar andersoortige risico’s waaraan we blootstaan, heeft een aantal consequenties:
- Nieuwe risico’s vragen een ander overheidsbeleid
- Realiseren dat een terroristische aanslag nooit helemaal voorkomen kan worden, moeten we
ons ook bewust van zijn.
Risicosamenleving: Door de snelle technologische ontwikkelingen staat de samenleving bloot aan
een groter aantal potentiële dreigingen dan voorheen die moeilijk beheersbaar zijn, maar ook doelt de
term op een risicobewustzijn in de samenleving.
De samenleving is steeds complexer en dit neemt verstoringen met een negatieve impact met zich
mee. Hierdoor wordt de samenleving ook kwetsbaarder. De volgende ontwikkelingen spelen hierbij
een rol:
● Automation : de toenemende afhankelijkheid door de doorontwikkelde infrastructuren
● Internationalisering : de dreigingen en randvoorwaarden waarbinnen Nederland moet
functioneren hebben een toenemende internationale context.
● Juridisering
● Mediatisering
● Mobilisering
● Onvoorzienbaarheid : de mogelijke dreigingen worden steeds complexer en gevarieerder
