Werkveld 1 Thema 1 , 2 en 3 Jessica van Walstijn
Samenvatting
Thema 1. Het geneesmiddel als product.
Geneesmiddel: Definitie van een geneesmiddel staat in de geneesmiddelen wet.
Een substantie of een samenstelling van substanties die geschikt zijn voor:
- Genezen (Paracetamol)
- Diagnosticeren (Radiofarmaca)
- Fysiologische functie herstellen, verbeteren of wijzigen (Insuline)
Ontwikkeling van een geneesmiddel:
I. Preklinische fase (Testen op dieren)
Ontdekkingsfase
- Uitgangspunt is de ziekte
- Wat is er mis in het lichaam? (pathologie)
Target onderzoek
Hoe bepaal je het aangrijpingspunt voor een nieuw geneesmiddel?
- Pathofysiologie (Wat is er mis bij de ziekte?)
- Genetische afwijking (Welk gen werkt niet goed?)
- Welke receptor, enzym of hormoon functioneert niet goed?
- Dit wordt dan het DRUG TARGET
Wat is een receptor?
Ontvanger molecuul
- Zit op of in celmembraan
- Als een stof op de receptor plakt volgt er een reactie in de cel
- Sleutel- slot principe
Octrooi aanvraag
Bescherming van jouw idee.
- Aanvraag bij het octrooibureau
- Beschermt NCE (New Chemical Entity) en NBE (New Biological Entity) 20 jaar
1. Farmacologisch onderzoek: De ‘stof’ die bedacht is bind aan de receptor, dit
onderzoek gebeurt vaak ik VITRO
VITRO – onderzoek: Onderzoek in ‘glas’
Voedingsbodems – bacteriën en schimmels.
Doet de ‘stof’ iets met de bacterie/ schimmelgroei?
Reageerbuis/ cupjes
Welke verdunning van de ‘stof’ lijkt nog effectief?
VIVO – onderzoek: Testen in levend organismen
Geïsoleerde organen
Levende dieren
(Octrooi aanvraag)
2. Farmacokinetiek: In dieren
Hoe gedraagt het middel zich in het lichaam?
ADME - (Absorptie, distributie, metabolisme en eliminatie).
1
,Werkveld 1 Thema 1 , 2 en 3 Jessica van Walstijn
3. Toxicologie: Wettelijk bepaald
Specifieke toxiciteit:
Mutageen: Geeft het DNA schade?
Teratogeen: Schadelijke effecten voor het nageslacht?
Carcinogeen: Veroorzaakt het tumoren/kanker?
Acute en chronische toxiciteit
Diverse diersoorten, diverse toedieningsroutes, vaststellen NOAEL (No Adverse
Affect Level)
I. Klinische fase (Testen op mensen)
1. Fase 1: Onderzoek naar veiligheid en dosering
- In 25-50 ‘gezonde vrijwilligers’
- Bijwerkingen?
- Farmacokinetiek (concentratie van het middel in bloed, urine en feces)
1. Fase 2: Effectiviteit in klein aantal patiënten
- Bij 50-200 ‘streng geselecteerde patiënten
- Is het middel therapeutisch effectief?
- Bijwerkingen?
- Welke dosering?
1. Fase 3: Effectiviteit in groot aantal patiënten
- >200 patiënten
- Is het middel therapeutisch effectief?
- Bijwerkingen
- Wetenschappelijke opzet studie:
- Dubbelblind: (Patiënt en dokter weten niet welk middel patiënt krijgt)
- Placebo: (Middel zonder werkende stof)
I. Registratie
Het geneesmiddel moet geregistreerd worde om een handelsvergunning te kunnen
krijgen.
- Deel 1, Samenvatting dossier (SmPC bijsluiter, ‘expert-report’)
- Deel 2, Chemische/ Farmaceutische en Biologische documenten (Eigenschappen, productie
en houdbaarheid v.d. actieve stof)
- Deel 3, Toxicologische documenten (Resultaten preklinisch onderzoek)
- Deel 4, Klinische documenten (Resultaten van de verschillende klinische onderzoeken)
- Deel 5, Bijzonderheden (Inhoudsopgave, doseringsvormen, etikettering en productie en
marketingautorisatie)
Registratie dossier wordt ingediend bij:
- EMA (European Medicines Agency) of CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen)
- Zij beoordelen het geneesmiddel op: (1) Balans effectiviteit en veiligheid (2)
Kwaliteitwaarborging (3) Claims.
- De registratieprocedure kost gemiddeld 2 jaar.
In 12 jaar nieuw medicijn:
- Preklinisch onderzoek: 4 jaar
- Klinisch onderzoek: 6 jaar
- Registratie en vergoeding: 2 jaar
- Resterende octrooi periode: 8 jaar, tijd om geld terug te verdienen
- Aanvullend beschermend certificaat: extra onderzoek waarvoor max 5 jaar extra octrooi
2
, Werkveld 1 Thema 1 , 2 en 3 Jessica van Walstijn
I. Postregistratie fase , vergoedingstraject
Onderzoek naar:
- Toegevoegde (economische) waarde van middel = Health Economics
- Vergelijken met concurrerende middelen
- Komen er onverwachte nieuwe bijwerkingen
- Zijn er nieuwe indicaties voor het middel
Onverwachte effecten:
- Bijwerkingen? Melden aan Registratiehouder of aan LAREB (Landelijk Registratie en
Evaluatie bureau van Bijwerkingen)
- Iedereen kan melding doen; arts, apotheker, patiënt.
Kan leiden tot; wijzigingen in de registratie (nieuwe bijwerkingen in bijsluiter, uit de
handel nemen).
Verschillende geneesmiddelen = verschillende prijzen
Intramuraal gebruik: Geneesmiddelen die in het ziekenhuis worden toegediend.
- Kosten van de meeste geneesmiddelen zijn onderdeel van het totale budget v.h. ziekenhuis,
hierbij hoort dat je bijv. paracetamol krijgt.
- UITZONDERING: Dure geneesmiddelen worden apart gedeclareerd.
Extramuraal gebruik: Geneesmiddelen die thuis worden ingenomen.
- OTC – UAD – UA geneesmiddelen Betaald de patiënt zelf.
- UR geneesmiddelen Vergoeding vanuit de zorgverzekering.
- Specialité: = Merk geneesmiddel.
- Generiek: = Merkloos geneesmiddel
Innovatief medicijn vergoed?
Aanvraag bij zorginstituut NL doen.
Als een medicijn heel duur is kijken ze naar verbetering van leven of de vergoeding het
‘waard’ is.
Procedure vergoeding innovatief geneesmiddel:
1. Dossier indienen zorginstituut NL
2. Die geven minister advies, deze beslist:
JA? Opnemen in geneesmiddel vergoedingssysteem.
NEE? Financieel arrangement treffen met fabriek (prijs naar beneden)
Me-to geneesmiddel?
- Is geneesmiddel wat erg lijkt op ander soort geneesmiddelen, dus wordt ingedeeld in GVS bij
vergelijkbare medicijnen in zelfde cluster.
3
Samenvatting
Thema 1. Het geneesmiddel als product.
Geneesmiddel: Definitie van een geneesmiddel staat in de geneesmiddelen wet.
Een substantie of een samenstelling van substanties die geschikt zijn voor:
- Genezen (Paracetamol)
- Diagnosticeren (Radiofarmaca)
- Fysiologische functie herstellen, verbeteren of wijzigen (Insuline)
Ontwikkeling van een geneesmiddel:
I. Preklinische fase (Testen op dieren)
Ontdekkingsfase
- Uitgangspunt is de ziekte
- Wat is er mis in het lichaam? (pathologie)
Target onderzoek
Hoe bepaal je het aangrijpingspunt voor een nieuw geneesmiddel?
- Pathofysiologie (Wat is er mis bij de ziekte?)
- Genetische afwijking (Welk gen werkt niet goed?)
- Welke receptor, enzym of hormoon functioneert niet goed?
- Dit wordt dan het DRUG TARGET
Wat is een receptor?
Ontvanger molecuul
- Zit op of in celmembraan
- Als een stof op de receptor plakt volgt er een reactie in de cel
- Sleutel- slot principe
Octrooi aanvraag
Bescherming van jouw idee.
- Aanvraag bij het octrooibureau
- Beschermt NCE (New Chemical Entity) en NBE (New Biological Entity) 20 jaar
1. Farmacologisch onderzoek: De ‘stof’ die bedacht is bind aan de receptor, dit
onderzoek gebeurt vaak ik VITRO
VITRO – onderzoek: Onderzoek in ‘glas’
Voedingsbodems – bacteriën en schimmels.
Doet de ‘stof’ iets met de bacterie/ schimmelgroei?
Reageerbuis/ cupjes
Welke verdunning van de ‘stof’ lijkt nog effectief?
VIVO – onderzoek: Testen in levend organismen
Geïsoleerde organen
Levende dieren
(Octrooi aanvraag)
2. Farmacokinetiek: In dieren
Hoe gedraagt het middel zich in het lichaam?
ADME - (Absorptie, distributie, metabolisme en eliminatie).
1
,Werkveld 1 Thema 1 , 2 en 3 Jessica van Walstijn
3. Toxicologie: Wettelijk bepaald
Specifieke toxiciteit:
Mutageen: Geeft het DNA schade?
Teratogeen: Schadelijke effecten voor het nageslacht?
Carcinogeen: Veroorzaakt het tumoren/kanker?
Acute en chronische toxiciteit
Diverse diersoorten, diverse toedieningsroutes, vaststellen NOAEL (No Adverse
Affect Level)
I. Klinische fase (Testen op mensen)
1. Fase 1: Onderzoek naar veiligheid en dosering
- In 25-50 ‘gezonde vrijwilligers’
- Bijwerkingen?
- Farmacokinetiek (concentratie van het middel in bloed, urine en feces)
1. Fase 2: Effectiviteit in klein aantal patiënten
- Bij 50-200 ‘streng geselecteerde patiënten
- Is het middel therapeutisch effectief?
- Bijwerkingen?
- Welke dosering?
1. Fase 3: Effectiviteit in groot aantal patiënten
- >200 patiënten
- Is het middel therapeutisch effectief?
- Bijwerkingen
- Wetenschappelijke opzet studie:
- Dubbelblind: (Patiënt en dokter weten niet welk middel patiënt krijgt)
- Placebo: (Middel zonder werkende stof)
I. Registratie
Het geneesmiddel moet geregistreerd worde om een handelsvergunning te kunnen
krijgen.
- Deel 1, Samenvatting dossier (SmPC bijsluiter, ‘expert-report’)
- Deel 2, Chemische/ Farmaceutische en Biologische documenten (Eigenschappen, productie
en houdbaarheid v.d. actieve stof)
- Deel 3, Toxicologische documenten (Resultaten preklinisch onderzoek)
- Deel 4, Klinische documenten (Resultaten van de verschillende klinische onderzoeken)
- Deel 5, Bijzonderheden (Inhoudsopgave, doseringsvormen, etikettering en productie en
marketingautorisatie)
Registratie dossier wordt ingediend bij:
- EMA (European Medicines Agency) of CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen)
- Zij beoordelen het geneesmiddel op: (1) Balans effectiviteit en veiligheid (2)
Kwaliteitwaarborging (3) Claims.
- De registratieprocedure kost gemiddeld 2 jaar.
In 12 jaar nieuw medicijn:
- Preklinisch onderzoek: 4 jaar
- Klinisch onderzoek: 6 jaar
- Registratie en vergoeding: 2 jaar
- Resterende octrooi periode: 8 jaar, tijd om geld terug te verdienen
- Aanvullend beschermend certificaat: extra onderzoek waarvoor max 5 jaar extra octrooi
2
, Werkveld 1 Thema 1 , 2 en 3 Jessica van Walstijn
I. Postregistratie fase , vergoedingstraject
Onderzoek naar:
- Toegevoegde (economische) waarde van middel = Health Economics
- Vergelijken met concurrerende middelen
- Komen er onverwachte nieuwe bijwerkingen
- Zijn er nieuwe indicaties voor het middel
Onverwachte effecten:
- Bijwerkingen? Melden aan Registratiehouder of aan LAREB (Landelijk Registratie en
Evaluatie bureau van Bijwerkingen)
- Iedereen kan melding doen; arts, apotheker, patiënt.
Kan leiden tot; wijzigingen in de registratie (nieuwe bijwerkingen in bijsluiter, uit de
handel nemen).
Verschillende geneesmiddelen = verschillende prijzen
Intramuraal gebruik: Geneesmiddelen die in het ziekenhuis worden toegediend.
- Kosten van de meeste geneesmiddelen zijn onderdeel van het totale budget v.h. ziekenhuis,
hierbij hoort dat je bijv. paracetamol krijgt.
- UITZONDERING: Dure geneesmiddelen worden apart gedeclareerd.
Extramuraal gebruik: Geneesmiddelen die thuis worden ingenomen.
- OTC – UAD – UA geneesmiddelen Betaald de patiënt zelf.
- UR geneesmiddelen Vergoeding vanuit de zorgverzekering.
- Specialité: = Merk geneesmiddel.
- Generiek: = Merkloos geneesmiddel
Innovatief medicijn vergoed?
Aanvraag bij zorginstituut NL doen.
Als een medicijn heel duur is kijken ze naar verbetering van leven of de vergoeding het
‘waard’ is.
Procedure vergoeding innovatief geneesmiddel:
1. Dossier indienen zorginstituut NL
2. Die geven minister advies, deze beslist:
JA? Opnemen in geneesmiddel vergoedingssysteem.
NEE? Financieel arrangement treffen met fabriek (prijs naar beneden)
Me-to geneesmiddel?
- Is geneesmiddel wat erg lijkt op ander soort geneesmiddelen, dus wordt ingedeeld in GVS bij
vergelijkbare medicijnen in zelfde cluster.
3
