Ziektebeelden huid
Huidkanker
- UV-filters belangrijk om huid te beschermen tegen UV-straling, kan DNA irreversibel
beschadigen premaligne of maligne huidafwijkingen
- 5de meest voorkomende kanker in België
- Meest ernstige vorm is maligne melanoom, metasteert zeer snel
- Vroege detectie sleutel tot succesvolle behandeling
- Ook spinocellulair en basocellulair carcinoom
- Alarmtekens melanoom: Asymmetrie, Border, Color, Diameter, Evolutie
- Risicofactoren: huidtype, UV-blootstelling, familiale belasting, leeftijd en
immunologische status
Decubitus
- Doorligwonden, gevolg van constante druk op bepaalde plaatsen van de huid
waardoor bloedtoevoer naar bepaalde weefsels ontoereikend wordt
- Verdwijnt de druk binnen enkele uren dan treedt roodheid op, geen blijvende
weefselbeschadiging
- Blaar = oppervlakkige beschadiging
- Rood-blauwe verkleuring = diepere beschadiging
- Langdurige druk ulceraties = kleine breuken in de epidermis worden geïnfecteerd
en subcutane laag en diepere weefsels worden beschadigd
- Aangepaste zorgen om te vermijden
Eczema/dermatitis
- Jeukende, polymorfe huidaandoening met roodheid, oedeem, papels, blaasjes,
korstjes, schilfers en lichenificatie
- Gevolg van een niet-infectieuze ontstekingsreactie van de huid veroorzaakt door
intrinsieke/omgevingsfactoren
- Verschillende gedaantes en oorzaken
- Kenmerkend = inflammatie in de huid, kan acuut of chronisch zijn
- Jonge kinderen: constitutioneel eczeem verdwijnt bij meerderheid bij het ouder
worden bij een droge huid = xerosis en een intrinsieke neiging om allergisch te
reageren = atopische constitutie crèmes/zalven of lokale corticosteroïden
- Atopie veroorzaakt door complexe interactie van genetische factoren en
omgevingsfactoren, vaak ook anamnese van luchtweghyperreactiviteit of
voedselallergie
- Bij oudere ook contacteczeem vaak voorkomend
- Contactallergisch eczeem uitgelokt door een immunologische reactie of allergie voor
stoffen die op de huid komen (vertraagde reactie)
- Bij irritatieve contacteczeem is er een chronische irritatie door caustische stoffen
- Op oudere leeftijd: hypostatisch (roodheid,korstjes) en asteatotisch (droge huid met
bleekrode barstjes) eczeem vooral op de onderbenen
- Seborroïsch eczeem thv hoofdhuid, neusbrug, wenkbrauwen en presternale regio
- Erythrasma
, Psoriasis
- Prevalentie 2%
- Welomlijnde, meestal circulaire plaques van roodheid en witgrijze schilfering van de
huid
- Meestal strekzijde vd ledematen en borstkas
- Meestal ook typische aantasting vd nagelplaat
- Keratinocyten delen zich sneller, abnormaal keratine dat schilverachtige
zilverkleurige schubben veroorzaakt
- Soms associatie met gewrichtsaanwijkingen = psoriatische artritis
- Oorzaak niet helemaal duidelijk maar duidelijke hyperproliferatie van de huid met
inflammatie, beiden immuungemedieerd
- Behandeling: lokale therapie met salicylzuur (decaperen), topische corticosteroïden,
lokale bestraling met PUVA
Urticaria en angio-oedeem
- Netelroos, huidreacties die ontstaan door degrenulatie van mastcellen
- Deze laten vasoactieve en inflammatoire stoffen los met lokale zwelling en roodheid
tot gevolg
- Veroorzaakt door een allergisch mechanisme, meestal IgE gemedieerd, maar ook
rechtstreekse stimulatie van de mastcel is mogelijk
- Tot 70% geen oorzaak = spontane urticaria
- Rode, verheven, confluerende letsels die wegdrukbaar zijn
- Soms uitgelokt door lokale irritatie (dermografisme)
- Bij Quincke oedeem = angio-oedeem vooral thv gelaat en de tong, mogelijks
levensbedreigend
- Allergische reactie sterk uitgesproken kan aanleiding geven tot een anafylactische
shock
Petechiën en purpura
- Kleine onderhuidse bloedingen
- Meest voor op plaatsen waar druk uitgeoefend wordt op de huid
- In tegenstelling tot spider naevi niet-wegdrukbaar
- Petechiën veroorzaakt door afwijking in de stolling maar kunnen ook een teken zijn
van beschadiging van de kleine bloedvaten door een vasculitis
- Kunnen een eerste teken zijn van een meningococcen sepsis zijn
Alopecie
- Partieel of volledig ontbreken van haar
- Alopecia androgenetica
- Oraal finasteride blokkeert enzym 5-alpha reductase dat testosteron omzet in
dihydrotestosteron dat prostaatgroei en haaruitval bij mannen veroorzaakt
- Lokaal minoxidil werkt als vasodilator in op vasculaire gladde spiercellen, ook
ongewenste effecten zoals hypotensie en tachycardie
Hirsutisme
- Overmatige groei van terminale haren
- Uiting van hyperandrogenisme bij het PCOS of door bijnier- of ovariumafwijkingen
Huidkanker
- UV-filters belangrijk om huid te beschermen tegen UV-straling, kan DNA irreversibel
beschadigen premaligne of maligne huidafwijkingen
- 5de meest voorkomende kanker in België
- Meest ernstige vorm is maligne melanoom, metasteert zeer snel
- Vroege detectie sleutel tot succesvolle behandeling
- Ook spinocellulair en basocellulair carcinoom
- Alarmtekens melanoom: Asymmetrie, Border, Color, Diameter, Evolutie
- Risicofactoren: huidtype, UV-blootstelling, familiale belasting, leeftijd en
immunologische status
Decubitus
- Doorligwonden, gevolg van constante druk op bepaalde plaatsen van de huid
waardoor bloedtoevoer naar bepaalde weefsels ontoereikend wordt
- Verdwijnt de druk binnen enkele uren dan treedt roodheid op, geen blijvende
weefselbeschadiging
- Blaar = oppervlakkige beschadiging
- Rood-blauwe verkleuring = diepere beschadiging
- Langdurige druk ulceraties = kleine breuken in de epidermis worden geïnfecteerd
en subcutane laag en diepere weefsels worden beschadigd
- Aangepaste zorgen om te vermijden
Eczema/dermatitis
- Jeukende, polymorfe huidaandoening met roodheid, oedeem, papels, blaasjes,
korstjes, schilfers en lichenificatie
- Gevolg van een niet-infectieuze ontstekingsreactie van de huid veroorzaakt door
intrinsieke/omgevingsfactoren
- Verschillende gedaantes en oorzaken
- Kenmerkend = inflammatie in de huid, kan acuut of chronisch zijn
- Jonge kinderen: constitutioneel eczeem verdwijnt bij meerderheid bij het ouder
worden bij een droge huid = xerosis en een intrinsieke neiging om allergisch te
reageren = atopische constitutie crèmes/zalven of lokale corticosteroïden
- Atopie veroorzaakt door complexe interactie van genetische factoren en
omgevingsfactoren, vaak ook anamnese van luchtweghyperreactiviteit of
voedselallergie
- Bij oudere ook contacteczeem vaak voorkomend
- Contactallergisch eczeem uitgelokt door een immunologische reactie of allergie voor
stoffen die op de huid komen (vertraagde reactie)
- Bij irritatieve contacteczeem is er een chronische irritatie door caustische stoffen
- Op oudere leeftijd: hypostatisch (roodheid,korstjes) en asteatotisch (droge huid met
bleekrode barstjes) eczeem vooral op de onderbenen
- Seborroïsch eczeem thv hoofdhuid, neusbrug, wenkbrauwen en presternale regio
- Erythrasma
, Psoriasis
- Prevalentie 2%
- Welomlijnde, meestal circulaire plaques van roodheid en witgrijze schilfering van de
huid
- Meestal strekzijde vd ledematen en borstkas
- Meestal ook typische aantasting vd nagelplaat
- Keratinocyten delen zich sneller, abnormaal keratine dat schilverachtige
zilverkleurige schubben veroorzaakt
- Soms associatie met gewrichtsaanwijkingen = psoriatische artritis
- Oorzaak niet helemaal duidelijk maar duidelijke hyperproliferatie van de huid met
inflammatie, beiden immuungemedieerd
- Behandeling: lokale therapie met salicylzuur (decaperen), topische corticosteroïden,
lokale bestraling met PUVA
Urticaria en angio-oedeem
- Netelroos, huidreacties die ontstaan door degrenulatie van mastcellen
- Deze laten vasoactieve en inflammatoire stoffen los met lokale zwelling en roodheid
tot gevolg
- Veroorzaakt door een allergisch mechanisme, meestal IgE gemedieerd, maar ook
rechtstreekse stimulatie van de mastcel is mogelijk
- Tot 70% geen oorzaak = spontane urticaria
- Rode, verheven, confluerende letsels die wegdrukbaar zijn
- Soms uitgelokt door lokale irritatie (dermografisme)
- Bij Quincke oedeem = angio-oedeem vooral thv gelaat en de tong, mogelijks
levensbedreigend
- Allergische reactie sterk uitgesproken kan aanleiding geven tot een anafylactische
shock
Petechiën en purpura
- Kleine onderhuidse bloedingen
- Meest voor op plaatsen waar druk uitgeoefend wordt op de huid
- In tegenstelling tot spider naevi niet-wegdrukbaar
- Petechiën veroorzaakt door afwijking in de stolling maar kunnen ook een teken zijn
van beschadiging van de kleine bloedvaten door een vasculitis
- Kunnen een eerste teken zijn van een meningococcen sepsis zijn
Alopecie
- Partieel of volledig ontbreken van haar
- Alopecia androgenetica
- Oraal finasteride blokkeert enzym 5-alpha reductase dat testosteron omzet in
dihydrotestosteron dat prostaatgroei en haaruitval bij mannen veroorzaakt
- Lokaal minoxidil werkt als vasodilator in op vasculaire gladde spiercellen, ook
ongewenste effecten zoals hypotensie en tachycardie
Hirsutisme
- Overmatige groei van terminale haren
- Uiting van hyperandrogenisme bij het PCOS of door bijnier- of ovariumafwijkingen
