Klassieke oudheid ( 800 VC- 500
NC)
De griekse beschaving
Situering in de ruimte
De griekse beschaving was gestitueerd rond een tal van plaatsen rond de Middellandse zee.
Waaronde het griekse schiereiland, de eilanden van Eïgische zee, de kuststrook van klein Azie, Sicilie,
zuid-italië en noord-afrika.
Het centrum was op het griekse schiereiland dat door grote bergruggen zich verdeelde in een groot
aantal streken. Hier vond geen landbouw plaats omdat er nameijk weinig vruchtbare vlaktes waren
en er was een gebrek aan water om akkers te vullen.
De steden waren vooral langs kusten waardoor men genoot van de handel
De oorsprong van de griekse beschaving
De griekse beschaving komt voort uit twee bechavingen uit de bronstijd?
De Minoïsche en de Myceense beschaving.
In Kreta ontstond de Minoïsche beschaving het was een thalassocratie het groeide uit tot een zee en
handelsmacht
Met kolonies in het middellandse zeegebied; In knossos en phaestos werden grote
paleisnederzettingen gebouwn die onder andere met stierenfrescos werden versierd.
Later werd Kreta gelinkt aan de minotaurus die in een labyrint van het paleis Knossos leefde.
De beschaving ging in 1450 ten onder toen de Myceners het griekse schiereiland veroverden.
De Myceense beschaving was ondertussen uitgegroid tot de dominante kracht op het Griekse
vasteland. Het belangrijkste centrum was de stad Mycene. Vondsten tonen aan dat de Myceners
leefden in een tijd met frequente oorlogen, tussen onafhankelijke steden. Elke stad werd door een
koning en grootgrondbezitters bestuurd. Er was dus een aristocratische samenleving.
Na de ondergang van de myceense beschaving kende griekenland een periode van verval, genaamd
de donkere eeuwen ( 1000_750 vc) waaruit er geen geschreven bronnen mee zijn.
Toch werd in die periode de grondslag voor de Griekse beschaving gelegd. Buitenlandse invloeden
zoals de ijzerbewerking, bereikten het schiereiland. In de 9 e eeuw VC arriveerden nieuwe
volkeren( Doriërs en loniërs in griekenland waar ze nieuwe nederzettingen stichten die later
uitgroeiden tot belangrijke poleis. Zo werd Sparta gesticht door de Doriërs.
, De griekse beschaving.
Na de donkere eeuwen ontsotond de griekse beschaving die deel uitmaakte van de ijzertijd. De
griekse beschavind is opgedeeld in drie grote periodes.
- De Archaïse periode ( 800VC-500 vc)
- De klassieke periode ( 5e eeuw VC- 336 VC) = bloeiperiode van de griekse beschaving
- De Hellenistische periode ( 336 vc- 30 vc)
Eigen aan de Griekse beschaving, ongeacht of je nu in Ahtene, thebe of sparta was. Was de
aanwezigheid van een Grieks bewust zijn. De antieke grieken voelden dat ze tot een aparte griekse
gemeenschap behoorden door een gemeenschappelijk verleden, dezelfde cultuur en taal en een
identiek levensideaal. Die culturele verbondenheid onder de Grieken mag je niet verwarren met een
politieke verbondenheid. Alle grieken wonen immer in onafhankelijke stadsstaten maar hadden wel
een gelijkeaardige levensstijl. Door deze gelijkenissen ontstond er een Grieks groepsgevoel dat
zorgde ervoor dat er zicht een gemeenschappelijke attitutde ontwikkelde tov buitenstaanders,
mensen die niet in Griekenlad thuishoorden noemend men Barbaros ( een woord dan van barbaren
is afgeleid) het was echter geen racistische benoeming maar een cultureel onderscheid dat kond
verdwijenen eens je je de Griekse teaal en cultuur eigen had gemaakt.
De griekse stadstaten
De nederzettingen die door de binnentrekkende volkeren gesticht werden, werden niet meer
bestuurd door een koning zoals de myceners. In plaats daarvan bestuurde het volk de vroege vorm
van een staat. Die staat noemden de grieken een polis ( vertaling voor stadstaat)
Hoewel de polis bestuurd werd door het volk was die groep in de praktijk erg beperkt.
Vrouwen, slaven en vreemdelingen kwam niet in aanmerking voor burgerscahp en konden daardoor
geen rol spelen in de politiek van de polis. De groep die de polis effectief bestuurde waren in de
praktijk alleen de vrije volwassen mannelijke burgers van de polis. Zij vormden de kern van het
politieke bestuur en zetelden in de volksvergadering. De volksvergadering bestuurde samen met
magistraten en een raad van voormalige magistraten de polis
Toch zien we een revolutie in de mate waarin het volk de politiek van een polis smee vorm gaf.
Tijdens de Archaïse periode ( 800 vc – 500 vc) domineerde in de praktijk vooral de rijke elite het
bestuur van veel poleis door magistraten en raden te monopoliseren.
In de klassieke periode zou de grontbezittende elite in de meeste stads staten aan macht verliezen. In
athene startte dat proces zelfs al aan het einde van de Archaïse periode. Het volk kreeg mer invloed
op het effectieve bestuur van de polis. Athene en sparta groeiden tijdens de klassieke periode uit tot
machtige centra op het Grieks schiereilgand en regeerden over grote gebieden
Al lagen ze vaak in de clinch. In de hellenitische periode ( 336 vc _ 30 vc) zien we in alle poleis een
oligarchisering, waarbij een kleine groep mensen de macht naar zich toe wist te trekken door de
ambten te monopoliseren. Uiteindelijk verdween de politieke zelfstandigheid van de Griekse poleis
en zouden ze deel gaan uitmaken van hellenistische koninkrijken, hoewel sommige een enigszins
autonome status behielden
NC)
De griekse beschaving
Situering in de ruimte
De griekse beschaving was gestitueerd rond een tal van plaatsen rond de Middellandse zee.
Waaronde het griekse schiereiland, de eilanden van Eïgische zee, de kuststrook van klein Azie, Sicilie,
zuid-italië en noord-afrika.
Het centrum was op het griekse schiereiland dat door grote bergruggen zich verdeelde in een groot
aantal streken. Hier vond geen landbouw plaats omdat er nameijk weinig vruchtbare vlaktes waren
en er was een gebrek aan water om akkers te vullen.
De steden waren vooral langs kusten waardoor men genoot van de handel
De oorsprong van de griekse beschaving
De griekse beschaving komt voort uit twee bechavingen uit de bronstijd?
De Minoïsche en de Myceense beschaving.
In Kreta ontstond de Minoïsche beschaving het was een thalassocratie het groeide uit tot een zee en
handelsmacht
Met kolonies in het middellandse zeegebied; In knossos en phaestos werden grote
paleisnederzettingen gebouwn die onder andere met stierenfrescos werden versierd.
Later werd Kreta gelinkt aan de minotaurus die in een labyrint van het paleis Knossos leefde.
De beschaving ging in 1450 ten onder toen de Myceners het griekse schiereiland veroverden.
De Myceense beschaving was ondertussen uitgegroid tot de dominante kracht op het Griekse
vasteland. Het belangrijkste centrum was de stad Mycene. Vondsten tonen aan dat de Myceners
leefden in een tijd met frequente oorlogen, tussen onafhankelijke steden. Elke stad werd door een
koning en grootgrondbezitters bestuurd. Er was dus een aristocratische samenleving.
Na de ondergang van de myceense beschaving kende griekenland een periode van verval, genaamd
de donkere eeuwen ( 1000_750 vc) waaruit er geen geschreven bronnen mee zijn.
Toch werd in die periode de grondslag voor de Griekse beschaving gelegd. Buitenlandse invloeden
zoals de ijzerbewerking, bereikten het schiereiland. In de 9 e eeuw VC arriveerden nieuwe
volkeren( Doriërs en loniërs in griekenland waar ze nieuwe nederzettingen stichten die later
uitgroeiden tot belangrijke poleis. Zo werd Sparta gesticht door de Doriërs.
, De griekse beschaving.
Na de donkere eeuwen ontsotond de griekse beschaving die deel uitmaakte van de ijzertijd. De
griekse beschavind is opgedeeld in drie grote periodes.
- De Archaïse periode ( 800VC-500 vc)
- De klassieke periode ( 5e eeuw VC- 336 VC) = bloeiperiode van de griekse beschaving
- De Hellenistische periode ( 336 vc- 30 vc)
Eigen aan de Griekse beschaving, ongeacht of je nu in Ahtene, thebe of sparta was. Was de
aanwezigheid van een Grieks bewust zijn. De antieke grieken voelden dat ze tot een aparte griekse
gemeenschap behoorden door een gemeenschappelijk verleden, dezelfde cultuur en taal en een
identiek levensideaal. Die culturele verbondenheid onder de Grieken mag je niet verwarren met een
politieke verbondenheid. Alle grieken wonen immer in onafhankelijke stadsstaten maar hadden wel
een gelijkeaardige levensstijl. Door deze gelijkenissen ontstond er een Grieks groepsgevoel dat
zorgde ervoor dat er zicht een gemeenschappelijke attitutde ontwikkelde tov buitenstaanders,
mensen die niet in Griekenlad thuishoorden noemend men Barbaros ( een woord dan van barbaren
is afgeleid) het was echter geen racistische benoeming maar een cultureel onderscheid dat kond
verdwijenen eens je je de Griekse teaal en cultuur eigen had gemaakt.
De griekse stadstaten
De nederzettingen die door de binnentrekkende volkeren gesticht werden, werden niet meer
bestuurd door een koning zoals de myceners. In plaats daarvan bestuurde het volk de vroege vorm
van een staat. Die staat noemden de grieken een polis ( vertaling voor stadstaat)
Hoewel de polis bestuurd werd door het volk was die groep in de praktijk erg beperkt.
Vrouwen, slaven en vreemdelingen kwam niet in aanmerking voor burgerscahp en konden daardoor
geen rol spelen in de politiek van de polis. De groep die de polis effectief bestuurde waren in de
praktijk alleen de vrije volwassen mannelijke burgers van de polis. Zij vormden de kern van het
politieke bestuur en zetelden in de volksvergadering. De volksvergadering bestuurde samen met
magistraten en een raad van voormalige magistraten de polis
Toch zien we een revolutie in de mate waarin het volk de politiek van een polis smee vorm gaf.
Tijdens de Archaïse periode ( 800 vc – 500 vc) domineerde in de praktijk vooral de rijke elite het
bestuur van veel poleis door magistraten en raden te monopoliseren.
In de klassieke periode zou de grontbezittende elite in de meeste stads staten aan macht verliezen. In
athene startte dat proces zelfs al aan het einde van de Archaïse periode. Het volk kreeg mer invloed
op het effectieve bestuur van de polis. Athene en sparta groeiden tijdens de klassieke periode uit tot
machtige centra op het Grieks schiereilgand en regeerden over grote gebieden
Al lagen ze vaak in de clinch. In de hellenitische periode ( 336 vc _ 30 vc) zien we in alle poleis een
oligarchisering, waarbij een kleine groep mensen de macht naar zich toe wist te trekken door de
ambten te monopoliseren. Uiteindelijk verdween de politieke zelfstandigheid van de Griekse poleis
en zouden ze deel gaan uitmaken van hellenistische koninkrijken, hoewel sommige een enigszins
autonome status behielden
