Samenvatting Kijken naar kinderen B '22

Kijken naar kinderen B
1. In dialoog met kinderen met hun diverse behoeften

1.1 De basisbehoeften stimuleren
Als leerkracht gaan we constant in dialoog (gesprekken voor, over, tegen kinderen) met kinderen.
Hiermee willen we een positieve relatie opbouwen en kinderen stimuleren om te groeien. De
communicatie dient afgestemd te worden op de basisbehoeften (autonomie, competentie en
verbondenheid) van dat kind.

 We gaan gesprekken voeren met ‘inhoud’, niet zomaar babbelen
 Via taal kunnen we boodschappen uitzenden en ontvangen
 Dialoog gebeurt tussen 2 of meer mensen
 Dialoog is in mate van samenwerken en tweerichtingsverkeer
 Dialogen over de leefwereld vh kind
 Taal van kinderen bestaat uit het uiten van hun emoties
o Belangrijk om met pedagogische sensitiviteit te kijken naar kinderen

Er zijn 4 verschillende gesprekssoorten:

 Toespraak: voordracht voor meerdere personen
 Tirade: is een vaak emotionele woordenstroom waarin iemand zijn boosheid of klachten over
iets of iemand uit.
 Debat: is een discussievorm waarbij een stelling verdedigd wordt, anderen overtuigen van
jouw standpunt
 Dialoog: in gesprek treden met iemand anders, kan over alles gaan.
 Eenrichtingsverkeer: iemand praat, anderen luisteren




 Tweerichtingsverkeer: constante interactie tussen 2 of meerdere personen
 Overtreffen: ene persoon overtreft de andere
 Samenwerken: samen actie ondernemen om tot een bep. resultaat te komen

 Naarmate een gesprek vordert kunnen er meerdere gesprekssoorten voorkomen in 1 gesprek.



1

,Hoe we kijken naar kinderen beïnvloedt hoe we in gesprek met hen gaan:

 Kind als persoon die nog veel moet leren
 Kind als iemand met talenten die de kans moet krijgen zich verder te ontwikkelen
 Kind als iemand die mens onder de mensen moet worden

 Bepalend voor soort gesprek dat je zult voeren

 Als volwassenen kan je ook leren van kinderen


1.2 De basisbehoeften en motivatie
Elke persoon heeft een intrinsieke motivatie om zich te ontwikkelen.

Als een leerling niet gemotiveerd is, zit daar een reden achter. Neem de tijd om erachter te komen
wat de lln dwarszit en wat dus in de weg staan van zijn intrinsieke motivatie.

 Het is belangrijk dat leerkrachten dan gaan motiveren om leren en presteren te bevorderen.
 Communicatiewijze met lln heeft invloed op hun motivatie, empathische houding = start
 Sensitief en responsief omgaan en stil staan bij hun basisbehoeften



Intrinsieke motivatie= persoonlijke interesses zijn de drijfveren voor deze wenselijke toestand om
succesvol te leren.

Extrinsieke motivatie= een activiteit uitvoeren om een uitkomst te bereiken die buiten de activiteit
ligt, zoals een sticker krijgen na het afwerken vd oefeningen.



Manieren bij de 3 basisbehoeften om de intrinsieke motivatie te verhogen:

 Autonomie
o Keuzes aanbieden  kiezen waar ze geïntereseerd in zijn
 Competentie
o Kies voor activiteiten waar ze goed in zijn
o Leeromgeving proberen creëren waarin het kind uitgedaagd wordt op zijn niveau
(zone van naaste ontwikkeling)
 Verbondenheid
o Positieve relatie aangaan met de kinderen
o Leren gaat beter als er een veilige, vertrouwde pedagogische relatie is
o Als leerkracht inzetten op waarderen




2

, 2. Fundamenten voor een positieve dialoog en relatie: de
basishoudingen waarderen en vertrouwen

2.1 Belang van een positieve relatie
Basis voor een goede relatie is een goede dialoog

5 essentiële elementen van communicatie volgens Rogers en Gordon:

 Gelijkwaardigheid : Verhouding tussen leerkracht en leerling houdt vaak machtsverschil in,
lkr moet in staat zijn deze ongelijkheid op te heffen
 Authenticiteit : houdt in dat iemand zich gedraagt zoals hij is, zonder zich te verschuilen.
Echtheid door overeenstemming tussen gevoelens en gedrag
 Acceptatie : ander als persoon met zijn mening en gevoelens aanvaarden. Hoe meer
acceptatie, hoe meer veiligheid en warmte de relatie zal bieden
 Empathie : kunnen verplaatsen in de gevoelens van een ander, zonder hierover te oordelen.
 Ontvankelijkheid : leerling en leerkracht moeten bereid en in staat zijn om met elkaar in
dialoog te treden, rekening houdend met alle bovenstaande elementen



Een positieve relatie kenmerkt zich doordat het kind…:

 Zich veilig voelt
 Durft tonen dat hij een probleem heeft en sneller hulp durft te aanvaarden
 Beter kan relativeren en plaatsen dat een leerkracht een probleem niet goed aanpakt, kan dit
zien als een eenmalig incident
 Loyaliteit toont en de positieve relatie wil behouden
 Minder de acceptatiegrens van een leerkracht blijft aftasten



De relatie tussen leerkracht en leerling bestaat uit verschillende componenten:

 Individuele kenmerken: geslacht, persoonlijkheid, overtuiging, verwachting,..
 Interactie: aspecten van relatie staan met elkaar in wisselwerking tussen leerkracht – leerling
 Externe invloeden: lkr en lln maken deel uit ve grotere scholengemeenschap, schoolcultuur,
ruimere maatschappelijke gebeurtenissen en denkbeelden
o Babbelhoek in de klas
o Grote speelplaats
o Toffe sfeer




Positieve relaties tussen lkr en lln zijn van groot belang voor een gezonde ontwikkeling van het kind:

3

,  Kind heeft meer plezier op school
 Betere relatie met klasgenoten
 Kind heeft veilige basis
 In overgangsfasen (kleuter naar lager) is veiligheid en geborgenheid van groot belang
 Positieve relatie met lkr = goede voorspeller voor soort gedrag dat lln op latere leeftijd stelt
 Lln toont meer samenwerkend gedrag
 Negatief probleemgedrag neemt af

Om in te zetten op een positieve relatie met kinderen, is waarderend communiceren essentieel.

 Praten over kind zijn leven buiten school
 Interesse en appreciatie tonen
 Momenten plannen wanneer ze bij jou terecht kunnen met hun zorgen
 Een relatie opbouwen vraagt tijd, geduld en vertrouwen

2.2 De plaats van dialoog binnen een positieve relatie
Dialoog = GEEN discussie, debat of eenrichtingsgesprek

= een onderzoek gesprek adhv vragen en antwoorden

= ideeën, ervaring uit wisselen in een gesprek met erkenning vd verschillen en het recht om te
zijn wie je wil zijn

= jezelf en lln uitdagen om je eigen standpunten maar ook van anderen te onderzoeken

 Mogelijkheid tot communicatie en begrip ontstaat wanneer men oog heeft voor de persoon/ het
kind

2.3 Waarderen en vertrouwen als fundamenten voor een
positieve relatie en dialoog
focus op twee basishoudingen van de leerkracht:

 Waarderen = ‘op waarde schatten’. Dit gaat over accepteren vh kind en belangstelling tonen
in wie het kind is.  Positieve communicatiewijze hanteren, en constructieve feedback om de
behoefte te ondersteunen
 Vertrouwen = in het kind geloven en dit laten ervaren.  Veilige omgeving creëren, jezelf
tonen zoals je bent en empathie tonen


3. Sleutels tot waarderen en vertrouwen

3.1 Houding in communiceren
Vertrouwen en waarderen = fundamenten van een positieve relatie en dialoog.

In dit deel gaat het over de sleutels die er zijn om een veilig klimaat te creëren en te realiseren en
welk effect ze hebben op kinderen.


4