samenvatting recht en onderneming deel 1 en 2 TEW BK

DEEL I. INLEIDING

Hoofdstuk 1. WAT IS RECHT?
1. Definitie van het recht
 Bestaan
 In privé leven voortdurend te maken met recht, vb. : trein = overeenkomst NMBS
 Om te kn spreken v recht 3 componenten :
o Recht wil/zal ons gedrag ordenen, functioneren in maatschappij ordenen, anders
steeds conflicten
o Recht m afdwingbaar z, als het dit nt is dan heb je gn recht vb. : mondmasker
dragen, m sanctie vr zijn anders regel die nt afdwingbaar is (mbv politionele macht)
o Je m regels hebben waardoor je de bestaande regels m kn aanpassen, recht
veranderd hele tijd vb. : corona eerst mondmasker nu nt


2 soorten recht :
 Objectief recht : recht zoals het bestaat, regels die w uitgevaardigd door federaal, vlaams
parlement,… regels die we kennen
 Subjectief recht : rechten die u ontleent a h objectief recht, halen deze uit objectieve
rechten
vb. : recht op vrije meningsuiting -> grondwet wij ontlenen uit grond het recht om onze
mening vrij te uiten, rechten die ons toekomen



 Nationaal recht : recht dat hier in B gemaakt w door fed., vl. parlement
 Internationaal recht : rechten die komen door internationale bron vb. : europees recht

Hoofdstuk 2. Indeling vh
nationaal recht
1. Het onderscheid privaat-publiek recht
1. Belang van het onderscheid
 Privaat : relaties tn burgers onderling
 Publiek : regelt relatie tn burgers en overheid vb. : betalen v belastingen + regelt relaties tn
overheden

 Onderscheid = fundamentele basis indeling vh recht


2. Privaatrecht
3 belangrijke rechtsdomeinen
1. Burgerlijk recht
= Regelt ons hele functioneren -> regels over geboorte, huwelijk, erfenissen, overlijden,…
 Burgerlijk wetboek

1

, MAAR : is zeer oud, gaan n Nieuw Burgerlijk Wetboek
=> herschrijft oud BW, hervormt die en steekt men in NBW
2. Ondernemingsrecht
= toepasselijk op ondernemingen, bepaalt bestaan/functioneren onderneming
-> Wie is onderneming?, vennootschapsrecht, faillissement,…
 Wetboek v economisch recht (WER)
o 1 groot wetboek waarin ondernemingsbepalingen samengebracht z,
wel nog afzonderlijke wetten
3. Privaatrechterlijk procesrecht ( = gerechterlijk recht)
= regelt afdwingbaarheid, bepaalt hoe ons land eruitziet bekeken vanuit gerechtelijke
organisatie
- Bepaalt n welke rechtbank vr welke situatie
- wie vr wat bevoegd is
- Procedures
 Zit in hoofdzaak in Gerechterlijk Wetboek (GW)
o Organisatie procedures,…

3. Publiekrecht
1. Grondwettelijk recht
= terug te vinden in Grondwet
 3 materies zitten hierin
o Staatsstructuur : hoe land gestruct
o Beginselen waarvan wij achten dat ze fundamenteel z voor onze democr
maatschappij
 Vb. : scheiding der machten
o Rechten + vrijheden
 Vb. : onderwijs organiseren, recht op vrije meningsuiting
2. Bestuursrecht
= regelt organisatie uitvoerende macht (ambtenaren, gemeente&provinc,…)
 Gn wetboek, afzonderlijke wetten

3. Fiscaal recht
= relatie u tov overheid
 Regelt staatsinkomsten
Vb. : inkomstenbelansting, accijnzen, vennootschapsbelasting,…

4. Strafrecht
= aantal handelingen die men strafbaar stelt
o Boetes, gevangenis,…
 Overheid begint procedure tegen deze personen
 Strafwetboek (SW)
o Ook nog in afzonderlijke wetten strafbepalingen

5. Strafprocesrecht
= vervolg strafrecht, is tegenhanger GR, gaat procedures bepalen mbt strafrechtelijk feiten
 Wetboek v Strafvordering




2

, 4. Onderscheid + relativering
1. Relevantie van het onderscheid
 Regels Burgerlijk recht = aanvullend of suppletief recht, k er v afwijken
Vb. : huwelijksvermogensrecht
o Welke goederen blijven v u en welke w gemeenschapp
 Normaal alle goederen behoren tot beide, kn kiezen om te verdelen
 Regels v openbare orde : k je nt v afwijken
-> meer in publiekrecht dan privaatrecht

 Regels v dwingend recht : k nt v afwijken, dwingend
o MAAR : is principe, onder sommige omstandigh k het wel, nt zo absoluut als
v openbare orde
o Beschermen private belangen vb. : die consument beschermen

2. Relativiteit
Verliest veel belang, redenen : in sommige rechtsdomeinen zowel privaat als publiekrecht
+ relativiteit versterkt door actieve rol overheid en meervoudige lagen i/h recht

1. Economisch recht
= ondernemingsrecht in ruime zin
 Regels die gelden vr ondernemingen (privaat recht)
 Regels over de organisatie v d markt, waarop ondernemingen functioneren vb. : gn
misbruik positie markt (publiek recht)
2. Sociaal recht
= valt arbeidsrecht onder
Beheerst zowel privaat als publiek recht
 Individ arbeidsrecht = verhouding werknemer-werkgever (privaatrecht)
 Collectief arbeidsrecht = relaties tn werknemers als groep en
werkgever(sorganisaties) vb. : loonakkoorden (publiekrecht)
 Sociale zekerheidsrecht = relatie verzekerden-sociale zekerheid
vb. : werkloosheidsuitkeringen,.. (publiekrecht)


5. Overlapping in concrete praktische problemen
1. Praktijk laat zich niet altijd indelen
Juridische problemen
= problemen die regels v privaat en publiek recht bevatten

Vb. : familievennootschap
-fiscaalrecht : hoe w inkomsten belast?
- vennootschapsrecht : welke vennootschap en bestuursorganen?
- sociaal recht : gevolgen lonen en jobs werknemers?
-…

2. Het Europees recht maakt het onderscheid vaak niet
Niveau EU : geen onderscheid privaat en publiek recht, daarom al minder relevant
Vb. : onderneming k zowel privaatrechtelijke onderneming als overheidsbedrijf z




3

, 6. Privaatrechterlijke technieken
 Om werking markt zo weinig mogelijk te verstoren, overheid meer en meer beroep op
privaatrecht
Vb. :
 Gn ambtenaren aanstellen, beroep doe op contractuele werknemers
 overheid nood aan goederen -> gaat nt meer onteigenen, maar met eignaar grond bijv
contract sluiten
 gn overheidsonderneming oprichten, aandelen in grote private bedrijven nemen of
ondernemingen subsidiëren

 meer en meer technieken privaatrecht, dus minder urgent




hoofdstuk 3. Het internationaal
recht
1. het internationaal privaatrecht
= bepaalt welk nationaal recht v toepassing is op juridisch probleem waar buitenlandse component
inzit
Vb. : polygamie -> vr B verboden, MAAR : nationaal recht inwoners v B k dit wel toelaten, wel
grenzen
 wetboek van internationaal privaatrecht (IPR)
= belangrijke bron rechtsregels in B
eenheid creëren : verdragen op EU vlak, landen spreken af zelfde regels te volgen

2. het internationaal publiek recht of volkerenrecht
regelt relaties tussen :
 landen
 landen en internationale organisaties
 verschillende internat organisaties
 via : internationale verdragen
o publiekrechtelijk : defensie, dubbelbelastingverdragen,…
o privaatrechtelijk : IPR-regeling, handelsverdragen

Verdragen :
1. Onderhandelen
2. Verdragen w getekend (door diplomaten of afgezanten)
3. M w goedgekeurd door parlement


3. Europees recht
= maakt nt onderscheid privaat- en publiekrecht
 Toetreding EU, draagt lidstaat deel bevoegheden over
o EU zal reglementeren,land zelf nt, hebben geen beleidskeuzes meer


4