OZT5
• 49 botweefsel en verbindingen
▪ Met oefenvragen
• 50 skelet
▪ Met oefenvragen
• 51 practicum skelet
▪ Met uitgewerkte handleiding
• 52 spieren
▪ Met oefenvragen
• 53 kenmerken zenuwstelsel
▪ Met oefenopdrachten
• 54 onderdelen zenuwstelsel
▪ Met oefenvragen
• 55 liquor en circulatie zenuwstelsel
▪ Met extra informatie
▪ Met oefenvragen
• 56 practicum zenuwen
• 57 steriel afdekken
▪ Samenvatting vanuit basisboek operatieve zorg en technieken
▪ Met extra informatie
• 58 huid en temperatuurregulatie
▪ Met oefenvragen
• 59 voorplantingsorganen vrouw
▪ Oefenvragen in uitwerking van de les verwerkt
▪ Met aanvullende opdracht
• 60 voorplantingsorganen man
▪ Oefenvragen in uitwerking van de les verwerkt
▪ Met aanvullende opdrachten
• 61 vaardigheid les afdekken
• 62 hechtmaterialen
• 63 buikwand – liesband
▪ Met oefenvragen (deels verwerkt in uitwerking van de les)
• 64 routeplanner
▪ Met uitgewerkte handleiding
• 65 vaardigheid les knopen en hechten
,Taak 49: botweefsel en verbindingen
1. de histologische kenmerken van de steunweefsels beschrijven
2. de bouw van botweefsel beschrijven, de verschillende soorten cellen en hun functie,
het periost en het beenmerg
3. het verschil tussen compact en spongieus bot beschrijven wat betreft structuur en
functie de botten van het skelet indelen op grond van hun vorm
4. de soorten beenverbindingen op basis van de anatomie (bouw) beschrijven en
hiervan voorbeelden benoemen
5. de basisbouw van een gewricht beschrijven
6. een indeling maken in de verschillende soorten gewrichten op grond van hun vorm en
hun structurele kenmerken en in verband brengen met hun functie
(bewegingsmogelijkheden)
Aantekeningen uit de les
Hoofdgroepen weefsels
• Epitheelweefsel
• Bindweefsel (steunweefsel)
• Spierweefsel
• Zenuwweefsel
Bindweefsels
1. bindweefsel in strikte zin. (los en dicht netwerk) (+ vetweefsel )
2. vloeibaar bindweefsel. (bloed en lymfe)
3. steunweefsel. (kraakbeen en beenweefsel)
kenmerk van bindweefsels: veel tussencelstof met eventueel vezels. Vloeibaar bindweefsel
heeft geen vezels
bindweefsels in strikte zin
• Fibroblasten en fibrocyten
• Intercellulaire substantie
– Vezels
• Collagene: lange draden. Flexibel, niet uitrekbaar en glad
• Elastische: rekbare vezels bv in huid.
• Reticuline: netwerkvezel. Vaak met vetcellen er tussendoor.
– Basissubstantie = tussencelstof. Bijvoorbeeld water met cellen
Bindweefsel (losmazig en
dicht). Plaatje = reticuline
vezels.
Kraakbeenweefsels
- Chondroblasten/chondrocyten = matrix van het kraakbeen.
Bij beenweefsel zijn dit osteocyten en osteoclasten.
- Intercellulaire substantie
▪ Vezels
• Collagene
• Elastische
- Basissubstantie
• Soorten
▪ Hyalien = glad: op alle gewrichtsvlakken. Bevat vooral collagene vezels
▪ Vezelig = stevig: de tussenwervelschijf en bij het bekken aan de voorkant
▪ Elastisch = bewegelijk: in neus en oor
,Kraakbeenweefsel
• Hyalien
• Elastisch
• Vezelig
Stelling: Een kraakbeen blessure herstelt in de meerderheid van de
gevallen sneller dan een botfractuur. Nee → slechte vascularisatie
kraakbeen. Botweefsel is goed doorbloed, kraakbeen is afhankelijk
van diffusie. Het bloed er omheen zorgt dan voor aan- en afvoer.
Botweefsel: vast (kalk) en enigszins buigzaam (collageen)
Cellen:
❖ Osteoblasten: opbouwende botcellen. Als zij klaar zijn
met werk worden zij osteocyten. Belasting van
beenderen zorgt dat het botweefsel aangepast blijft
aan de belasting
❖ Osteocyten: botcellen
❖ Osteoclasten: afbrekende botcellen.
Intercellulaire substantie:
• Organisch (collagene vezels) en anorganisch (kalk)
• Vast door calcium/kalk + enigszins buigzaam door collagene vezels
• veel calciumzouten = kalk. Te weinig kalk in bloed → terug resorptie uit botten
• bloedvaten => hoge stofwisseling en goed doorbloed
osteon / havers systeem: bloedvat ligt hierin. Om dit bloedvat liggen
lamellen/plaatjes in een cirkel van kalk. Tussen de lamellen liggen
osteocyten en osteoblasten (ook osteoclasten?). met kalkzouten en
collageen worden deze lamellen opgebouwd. De cirkel is het
osteon.
- Centraal kanaal in het midden van het bot is havers
- Kanaal van volkman verbind de kanaaltjes van havers
Typen botweefsel
- compact
- spongieus: meer ruimte
voor rood beenmerg.
Georganiseerd met balkjes
die in de richting van de
kracht lopen
Botweefsel
Beenmerg
rood (aanmaak bloedcellen)
geel (vetdepot)
in de loop van de ontwikkeling: rood => geel
Beenvlies
periost (buitenoppervlak)
endost (binnenoppervlak)
, Stelling: Ouderen hebben relatief meer osteoclasten in het botweefsel dan kinderen. Nee
Skelet
1. Schedel
2. Wervelkolom
3. Thorax
4. Bekken
5. Bovenste extremiteit
6. Onderste extremiteit
Soorten botten
- Pijpbeenderen
▪ Lang
▪ Kort
- Platte beenderen
- Onregelmatige beenderen
Beenverbindingen
Anatomisch
1. Bindweefsel
2. Kraakbeen
3. Synoviaal gewricht
Functioneel (vooral 3e leerjaar)
1. Synartrose (onbeweeglijk) (kraakbeen, bindweefsel)
2. Amfiartrose (weinig beweeglijk) (vezelig kraakbeen)
3. Diartrose = ‘echte’ synoviale verbinding
Bindweefselverbindingen: suturen
Bindweefselverbinding: tandkassen
• 49 botweefsel en verbindingen
▪ Met oefenvragen
• 50 skelet
▪ Met oefenvragen
• 51 practicum skelet
▪ Met uitgewerkte handleiding
• 52 spieren
▪ Met oefenvragen
• 53 kenmerken zenuwstelsel
▪ Met oefenopdrachten
• 54 onderdelen zenuwstelsel
▪ Met oefenvragen
• 55 liquor en circulatie zenuwstelsel
▪ Met extra informatie
▪ Met oefenvragen
• 56 practicum zenuwen
• 57 steriel afdekken
▪ Samenvatting vanuit basisboek operatieve zorg en technieken
▪ Met extra informatie
• 58 huid en temperatuurregulatie
▪ Met oefenvragen
• 59 voorplantingsorganen vrouw
▪ Oefenvragen in uitwerking van de les verwerkt
▪ Met aanvullende opdracht
• 60 voorplantingsorganen man
▪ Oefenvragen in uitwerking van de les verwerkt
▪ Met aanvullende opdrachten
• 61 vaardigheid les afdekken
• 62 hechtmaterialen
• 63 buikwand – liesband
▪ Met oefenvragen (deels verwerkt in uitwerking van de les)
• 64 routeplanner
▪ Met uitgewerkte handleiding
• 65 vaardigheid les knopen en hechten
,Taak 49: botweefsel en verbindingen
1. de histologische kenmerken van de steunweefsels beschrijven
2. de bouw van botweefsel beschrijven, de verschillende soorten cellen en hun functie,
het periost en het beenmerg
3. het verschil tussen compact en spongieus bot beschrijven wat betreft structuur en
functie de botten van het skelet indelen op grond van hun vorm
4. de soorten beenverbindingen op basis van de anatomie (bouw) beschrijven en
hiervan voorbeelden benoemen
5. de basisbouw van een gewricht beschrijven
6. een indeling maken in de verschillende soorten gewrichten op grond van hun vorm en
hun structurele kenmerken en in verband brengen met hun functie
(bewegingsmogelijkheden)
Aantekeningen uit de les
Hoofdgroepen weefsels
• Epitheelweefsel
• Bindweefsel (steunweefsel)
• Spierweefsel
• Zenuwweefsel
Bindweefsels
1. bindweefsel in strikte zin. (los en dicht netwerk) (+ vetweefsel )
2. vloeibaar bindweefsel. (bloed en lymfe)
3. steunweefsel. (kraakbeen en beenweefsel)
kenmerk van bindweefsels: veel tussencelstof met eventueel vezels. Vloeibaar bindweefsel
heeft geen vezels
bindweefsels in strikte zin
• Fibroblasten en fibrocyten
• Intercellulaire substantie
– Vezels
• Collagene: lange draden. Flexibel, niet uitrekbaar en glad
• Elastische: rekbare vezels bv in huid.
• Reticuline: netwerkvezel. Vaak met vetcellen er tussendoor.
– Basissubstantie = tussencelstof. Bijvoorbeeld water met cellen
Bindweefsel (losmazig en
dicht). Plaatje = reticuline
vezels.
Kraakbeenweefsels
- Chondroblasten/chondrocyten = matrix van het kraakbeen.
Bij beenweefsel zijn dit osteocyten en osteoclasten.
- Intercellulaire substantie
▪ Vezels
• Collagene
• Elastische
- Basissubstantie
• Soorten
▪ Hyalien = glad: op alle gewrichtsvlakken. Bevat vooral collagene vezels
▪ Vezelig = stevig: de tussenwervelschijf en bij het bekken aan de voorkant
▪ Elastisch = bewegelijk: in neus en oor
,Kraakbeenweefsel
• Hyalien
• Elastisch
• Vezelig
Stelling: Een kraakbeen blessure herstelt in de meerderheid van de
gevallen sneller dan een botfractuur. Nee → slechte vascularisatie
kraakbeen. Botweefsel is goed doorbloed, kraakbeen is afhankelijk
van diffusie. Het bloed er omheen zorgt dan voor aan- en afvoer.
Botweefsel: vast (kalk) en enigszins buigzaam (collageen)
Cellen:
❖ Osteoblasten: opbouwende botcellen. Als zij klaar zijn
met werk worden zij osteocyten. Belasting van
beenderen zorgt dat het botweefsel aangepast blijft
aan de belasting
❖ Osteocyten: botcellen
❖ Osteoclasten: afbrekende botcellen.
Intercellulaire substantie:
• Organisch (collagene vezels) en anorganisch (kalk)
• Vast door calcium/kalk + enigszins buigzaam door collagene vezels
• veel calciumzouten = kalk. Te weinig kalk in bloed → terug resorptie uit botten
• bloedvaten => hoge stofwisseling en goed doorbloed
osteon / havers systeem: bloedvat ligt hierin. Om dit bloedvat liggen
lamellen/plaatjes in een cirkel van kalk. Tussen de lamellen liggen
osteocyten en osteoblasten (ook osteoclasten?). met kalkzouten en
collageen worden deze lamellen opgebouwd. De cirkel is het
osteon.
- Centraal kanaal in het midden van het bot is havers
- Kanaal van volkman verbind de kanaaltjes van havers
Typen botweefsel
- compact
- spongieus: meer ruimte
voor rood beenmerg.
Georganiseerd met balkjes
die in de richting van de
kracht lopen
Botweefsel
Beenmerg
rood (aanmaak bloedcellen)
geel (vetdepot)
in de loop van de ontwikkeling: rood => geel
Beenvlies
periost (buitenoppervlak)
endost (binnenoppervlak)
, Stelling: Ouderen hebben relatief meer osteoclasten in het botweefsel dan kinderen. Nee
Skelet
1. Schedel
2. Wervelkolom
3. Thorax
4. Bekken
5. Bovenste extremiteit
6. Onderste extremiteit
Soorten botten
- Pijpbeenderen
▪ Lang
▪ Kort
- Platte beenderen
- Onregelmatige beenderen
Beenverbindingen
Anatomisch
1. Bindweefsel
2. Kraakbeen
3. Synoviaal gewricht
Functioneel (vooral 3e leerjaar)
1. Synartrose (onbeweeglijk) (kraakbeen, bindweefsel)
2. Amfiartrose (weinig beweeglijk) (vezelig kraakbeen)
3. Diartrose = ‘echte’ synoviale verbinding
Bindweefselverbindingen: suturen
Bindweefselverbinding: tandkassen
