Wat hebben we vorige week gezien?
Het eerste element van een buitencontractuele fout: het objectieve element.
Wat waren de 2 mogelijkheden voor het vervullen van het objectieve element?
1. De schending van een bepaalde wetsbepaling bv ziekenhuizen die geen draaideuren mogen
installeren. Als je dat toch doet dan schendt je een gedragsnorm/wetsbepaling en is het objectieve
element vervult.
2. De schending van de algemene zorgvuldigheidsnorm -> wanneer iets niet bepaald in de wet
omschreven is maar je wel een fout hebt begaan, een onrechtmatig handelen stelt. Bv een botsing ->
diegene die schuldig is aan het totstandkomen van de botsing heeft de algemene
zorgvuldigheidsnorm geschonden omdat hij bv zijn pinkers niet heeft gebruikt of te dicht bij de
andere auto reed. Of als iemand iemand anders een vuistslag geeft dan bega je ook een
onrechtmatig handelen en ga je de algemene zorgvuldigheidsnorm schenden omdat een normaal,
zorgvuldig persoon niet iemand anders een vuistslag gaat geven.
Dus als iets niet in de wet beschreven staat dan ga je het toetsen aan de algemene
zorgvuldigheidsnorm, heeft deze persoon gehandeld als een normaal, zorgvuldig persoon. Als dat
niet het geval is dan is het objectieve element vervuld.
Aansprakelijkheid voor eigen gedrag
Artikel 1382, 1383 oud BW, artikel 1386 bis oud BW
Het subjectieve element
-> het 2e element dat vervult moet zijn om te kunnen spreken van een buitencontractuele fout. Je
hebt dus enerzijds het onrechtmatig handelen (objectieve element) en anderzijds moet de dader
schuldbekwaam zijn en toerekenbaar zijn (subjectief element).
Dus bij het subjectieve element moeten er 2 componenten vervuld zijn zodat het subjectieve
element vervuld kan zijn:
• Dader moet schuldbekwaam zijn
• Dader moet toerekenbaar zijn (dus niet aan een vreemde oorzaak zoals overmacht)
Schuldbekwaamheid
=> de dader was op het moment van de feiten bekwaam om zijn handelen te beheersen en ook
rekenschap kon geven van de gevolgen van zijn daden. Dus de dader is gezond van geest en kan de
gevolgen van zijn handelingen inschatten (dat je zelf weet: oke dat ga ik niet doen want dat kan
mogelijks schade veroorzaken). Schuldbekwaamheid houdt dus eigenlijk in dat de dader de
bekwaamheid heeft om schuld te dragen. De rechter moet dus geval per geval, persoon per persoon
nagaan of er sprake is van schuldbekwaamheid of van schuldonbekwaamheid. Rekening houden met
enkele elementen zoals leeftijd of een geestesstoornis. Het kan zijn dat iemand met dementie in
bepaald geval schuldonbekwaam kan zijn en het subjectief element is dan niet vervuld.
Het principe is eigenlijk dat iedereen schuldbekwaam is. Hier zijn 2 uitzonderingen:
• Jonge kinderen
• Geesteszieken/geestesgestoorden
In deze 2 gevallen zijn de personen schuldonbekwaam en zal dus het subjectieve element van de
buitencontractuele fout niet vervuld zijn.
Jonge kinderen (infantes)
-> tot en met 7/8 jaar, kinderen onder deze leeftijd hebben eigenlijk geen oordeel des onscheids en
kennen het verschil tussen goed en slecht niet echt. Ze hebben ook weinig tot geen schuldbesef.
Het eerste element van een buitencontractuele fout: het objectieve element.
Wat waren de 2 mogelijkheden voor het vervullen van het objectieve element?
1. De schending van een bepaalde wetsbepaling bv ziekenhuizen die geen draaideuren mogen
installeren. Als je dat toch doet dan schendt je een gedragsnorm/wetsbepaling en is het objectieve
element vervult.
2. De schending van de algemene zorgvuldigheidsnorm -> wanneer iets niet bepaald in de wet
omschreven is maar je wel een fout hebt begaan, een onrechtmatig handelen stelt. Bv een botsing ->
diegene die schuldig is aan het totstandkomen van de botsing heeft de algemene
zorgvuldigheidsnorm geschonden omdat hij bv zijn pinkers niet heeft gebruikt of te dicht bij de
andere auto reed. Of als iemand iemand anders een vuistslag geeft dan bega je ook een
onrechtmatig handelen en ga je de algemene zorgvuldigheidsnorm schenden omdat een normaal,
zorgvuldig persoon niet iemand anders een vuistslag gaat geven.
Dus als iets niet in de wet beschreven staat dan ga je het toetsen aan de algemene
zorgvuldigheidsnorm, heeft deze persoon gehandeld als een normaal, zorgvuldig persoon. Als dat
niet het geval is dan is het objectieve element vervuld.
Aansprakelijkheid voor eigen gedrag
Artikel 1382, 1383 oud BW, artikel 1386 bis oud BW
Het subjectieve element
-> het 2e element dat vervult moet zijn om te kunnen spreken van een buitencontractuele fout. Je
hebt dus enerzijds het onrechtmatig handelen (objectieve element) en anderzijds moet de dader
schuldbekwaam zijn en toerekenbaar zijn (subjectief element).
Dus bij het subjectieve element moeten er 2 componenten vervuld zijn zodat het subjectieve
element vervuld kan zijn:
• Dader moet schuldbekwaam zijn
• Dader moet toerekenbaar zijn (dus niet aan een vreemde oorzaak zoals overmacht)
Schuldbekwaamheid
=> de dader was op het moment van de feiten bekwaam om zijn handelen te beheersen en ook
rekenschap kon geven van de gevolgen van zijn daden. Dus de dader is gezond van geest en kan de
gevolgen van zijn handelingen inschatten (dat je zelf weet: oke dat ga ik niet doen want dat kan
mogelijks schade veroorzaken). Schuldbekwaamheid houdt dus eigenlijk in dat de dader de
bekwaamheid heeft om schuld te dragen. De rechter moet dus geval per geval, persoon per persoon
nagaan of er sprake is van schuldbekwaamheid of van schuldonbekwaamheid. Rekening houden met
enkele elementen zoals leeftijd of een geestesstoornis. Het kan zijn dat iemand met dementie in
bepaald geval schuldonbekwaam kan zijn en het subjectief element is dan niet vervuld.
Het principe is eigenlijk dat iedereen schuldbekwaam is. Hier zijn 2 uitzonderingen:
• Jonge kinderen
• Geesteszieken/geestesgestoorden
In deze 2 gevallen zijn de personen schuldonbekwaam en zal dus het subjectieve element van de
buitencontractuele fout niet vervuld zijn.
Jonge kinderen (infantes)
-> tot en met 7/8 jaar, kinderen onder deze leeftijd hebben eigenlijk geen oordeel des onscheids en
kennen het verschil tussen goed en slecht niet echt. Ze hebben ook weinig tot geen schuldbesef.
