Samenvatting Pedagogisch-didactische vorming 1 (Hoofdstuk 1/2)

Samenvatting PDV 1 – Hoofdstuk 1.2 spel en
spelontwikkeling

Studiemateriaal
 Cursus + artikels bijlage pg 153-162 + PowerPoint +verwerkingsopdrachten op Canvas


Inleiding
 Vroeger = klemtoon op geleide activiteiten en tastbare resultaten, prestaties en
moetjes
 Nu= spelen weer meer aandacht
 Interessante speelomgeving nodig + volwassenen die hen beglijden.

Belang van spelen
Aandacht voor spelen

Fragmenten PowerPoint dia 9
 Ervaringen door rollenspel
o Meer imitatie
o Later rollen begrijpen en echt betekenisvol uitvoeren
 Ervaring door sensopathische spel
o Zintuigelijk
o Experimenteren

= spel => de werkelijkheid kennen
= spel verdiepen door leerkracht

Kenmerken van spel
 Spel is prettig
 Spelen betekent vrijheid van handelen
 Spelen kent ook regels
 Spelen is altijd vrijwillig
 Spelen is een open of flexibele activiteit

Waarom spelen belangrijk is
 Kinderen gaan vanuit spel allerlei ervaringen verwerken.
 Veel ervaringen en kennis op voor alle ontwikkelingsdomeinen

Invloed op motorische ontwikkeling
 Voorwerpen en spullen manipuleren en experimenteren.
 Ontwikkelen motoriek om te lopen, springen, ravotten.
 Oog-handcoördinatie bij het bouwen van torens bv.



1

, Invloed op cognitieve ontwikkeling
 Hun manier de wereld kennen/ontdekken
 Fantasie tot ontwikkeling
 Fantasie = voorstellingsvorm dat alles met probleemoplossend en creatief ‘denken’
te maken heeft.
 Spel= ook een hulpmiddel om de betekenis te begrijpen van woorden en
handelingen, symbolen en tekens.

Invloed op de emotionele ontwikkeling en persoonlijkheidsontwikkeling
 Spel= leert kind om actief te zijn, initiatieven te nemen, zijn mogelijkheden en
beperkingen te ontdekken en uit te bereiden, plannen te maken, problemen voor
oplossingen te vinden …
 Zelfvertrouwen, zelfbeeld en de zelfstandigheid krijgen zo een enorme stimulans.
 Via spel, hun gevoelens uitspelen en verwerken en grip krijgen op de werkelijkheid

Invloed op de sociale/relationele ontwikkeling
 Met andere samenspelen
 Interactie maken met andere
 Ontstaan conflicten = leren omgaan met conflicten
 Sociale werkelijkheid verkennen en te representeren


Soorten spel en spelontwikkeling
Spelcategorieën
Piaget onderscheid 3 soorten spel
 Oefenspel= sensomotorische fase = kinderen spelen met voorwerpen om er beter
mee vertrouwd te geraken en hun kennis ervan te vergroten
 Symbolisch spel= pre-operationele fase= kinderen doen alsof, rollen na die ze
kennen van uit fantasieverhalen.
 Regelspel= concreet-operationele fase= kinderen leren spelregels, van buiten
komende algemene regels, accepteren en ermee omgaan met regels en leren winnen
en verliezen.
Vermeer onderscheid volgende spelwerelden
 Spel in de lichamelijke wereld= speelt in deze wereld vooral door aanraken en tasten
 Spel in de hanteerbare wereld= wereld met materialen en laat zich leiden door de
mogelijkheden van de materialen
 Spel in de esthetische wereld= laat zich meer door de vorm dan door de inhoud
leiden.
 Spel in de illusionaire wereld= spel thematisch opgebouwd en brengt een
symbolische vorm tot uiting.


Onderzoek naar sociale relaties in de peuter- en kleuterleeftijd en
onderscheidde categorieën
 Niets doen
 Solospel
2