Samenvatting orthopedagogisch handelen

Ortho-ped-agogische handelen

Hoofdstuk 1 Actoren bij het proces van handelingsplanning
Hoofdstuk 2 Een algemene kijk op handelingsplanning
2.1 Situering
2.2 Terminologie
2.3 Handelingsplan: een definitie
2.4 Functies van handelingsplanning
2.5 Niveaus van handelingsplanning
2.5.1 Structurele handelingsplanning
2.5.2 Groepshandelingsplanning
2.5.3 Individuele handelingsplanning
2.5.4 Onderlinge samenhang
2.6 Uitgangspunten van een goed handelingsplan
2.7 Handelingsplanning: theoretische modellen
2.7.1 De regulatieve cyclus
2.7.2 De diagnostische cyclus
Hoofdstuk 3 Fasen in het proces van handelingsplanning
3.1 Beeldvorming
3.1.1 Inleiding
3.1.2 Waarover informatie verzamelen?
3.1.3 Aandacht voor houding
3.1.4 Waarom aandacht voor het positieve?
3.1.5 Hoe informatie verzamelen?
3.1.6 Wat met de verzamelde informatie?
3.2 Fase van het begrijpen en verklaren
3.2.1 Situering
3.2.2 Hypothesen
3.2.3 Onderzoeksvragen
3.2.4 In de praktijk
3.2.5 Kanttekeningen
3.3 Fase van plannen en doelbepaling
3.3.1 Inleiding
3.3.2 Categorieën doelstellingen
3.3.3 Een stappenplan bij de opmaak van ‘echte’ doelen
3.3.4 Voorwaarden bij de formulering van doelen
3.3.5 Doelbepaling: een complex gegeven
3.4 Het handelen
3.4.1 Inleiding
3.4.2 Methodisch planmatig handelen
3.5 Bewaken en evalueren
3.5.1 Inleiding
3.5.2 Kwaliteitscriteria van een handelingsplan
3.5.3 Bewaken
3.5.4 Evalueren



1

,Hoofdstuk 4 Beeldvorming en instrumenten
4.1 Inleiding
4.2 Psychodiagnostiek: een omschrijving
4.2.1 Situering
4.2.2 Psychodiagnostische methoden
4.2.3 Voorwaarden voor psychodiagnostische methoden
4.3 De gezinsdimensieschaal
4.3.1 Omschrijving en achtergrond
4.3.2 Het instrument zelf
4.4 Instrumenten rond sociaal-emotionele ontwikkeling
4.4.1 Inleiding
4.4.2 Theoretische achtergrond
4.4.3 Doelgroep voor de verschillende instrumenten
4.4.4 Wie neemt de schaal af?
4.4.5 SEO-R2
4.4.6 SEO-V schaal
4.4.7 SEO-R2 Kleurenprofiel
4.4.8 Van inschaling naar ondersteuning
4.4.9 Verband met structurele en groepshandelingsplanning
Hoofdstuk 5 Handelingsplanning in de praktijk
5.1 Het handelingsplan
5.1.1 Inleiding
5.1.2 Vormen
5.2 Trajectbegeleiding/ casemanagement
5.2.1 Achtergrond
5.2.2 Terminologie en definities
5.2.3 Toepassingen
5.2.4 Proces van casemanagement
5.3 Handelingsgerichte diagnostiek
5.3.1 Betekenis
5.3.2 Belangrijke achtergrond vooraf
5.3.3 Doel
5.3.4 De verschillende fases binnen handelingsgericht denken
Hoofdstuk 6 Uitdagingen
6.1 Inleiding
6.2 Ervaringsdeskundigheid
6.2.1 Situering
6.2.2 Hoe wordt iemand ervaringsdeskundige?
6.2.3 Rollen van de ervaringsdeskundige
6.3 Uitdaging als hulpverlener
6.3.1 Integratie op de werkvloer
6.3.2 Professionaliteit
6.3.3 Het registreren




2

, Hoofdstuk 1 Actoren bij het proces van handelingsplanning
Tekst: zorgen voor welzijn
1) Goed begonnen is half gewonnen
Kunnen we allemaal helpen?
JA
Iedereen kan helpen door gewoon spontane dingen zoals:
 Intuïtie
 Improviseren
 Associëren
 Nabootsen
= Voor-methodisch handelen

NEE
 3 jaar studeren!
 ‘Helpen’ is niet noodzakelijk ‘professioneel handelen’
 Wanneer wordt mijn helpen ‘professioneel handelen’?
= Methodisch handelen

Methodisch handelen vertrekt vanuit ondersteuningsbehoefte.
Ondersteuningsbehoefte = het feit dat een persoon bepaalde noden of behoeften heeft die
hij niet (zelfstandig) vervuld krijgt maar die mits extra ‘zorg’ of
‘ondersteuning’ eventueel kunnen ‘verholpen’ worden

Als men wilt helpen volstaan methodieken, vaardigheden en technieken dan? Met andere
woorden:
 Wat is goed en zinvol?
 Wat beïnvloedt de keuze voor bepaalde methode?
 Is om het even welk resultaat goed?
 Wanneer spreekt men van succes?

2) Een andere kijk op hulpverlening
2.1) Het hoe en waarom van de hulpverlening
In de hulpverlening ben je nooit op voorhand 100% zeker van het resultaat van je hulp. Dit
komt door mensen waarbij iedereen een voorgeschiedenis heeft en waarbij iedereen een
eigen karakter, wil, emoties en argumenten hebben.

De manier waarop aan hulpverlening wordt gedaan (de hoe- en wat-vragen) kan grondig
worden beïnvloed (zowel in positieve als negatieve zin) door de verwachtingen en idealen
(de waarom- en waar naartoe-vragen) van de betrokkenen, hetzij individueel (door de
hulpvrager en de hulpverlener), hetzij collectief (door de hulpverlenende voorziening en de
samenleving).




2.3) In functie van een adequate hulpverlening

3

, Het is in belang van de hulpverlening zelf, dat men zowel de ‘hoe’- en ‘wat’-, als de
‘waarom-‘ en ‘waar naartoe’- vragen en -verwachtingen onderscheidt. Hulpverleners die zich
niet bewust zijn van al deze vragen en verwachtingen, kunnen met hun hulp niet alleen het
omgekeerde effect bereiken van wat ze beogen, wat kan leiden tot burn out, zoals in het
geval van de maatschappelijk werker bij de Mexicaanse immigranten. Maar ook de
hulpvrager is ermee gediend dat er een voldoende duidelijkheid bestaat over het ‘waarom’
en ‘hoe’ van de hulpverlening, en dat discussies over de noodzaak en aard van de
hulpverlening worden uitgeklaard.

3) Helpen tussen vier actoren
3.1) Hulp geven, hulp nemen: een complex gebeuren
Hulpverlening houdt meer in dan het toepassen van vaardigheden en technieken. Helpen
omvat meer dan een technisch-methodisch aanbod. Helpen is een proces met verschillende,
vaak diepmenselijke aspecten.

Men kan deze verwachtingen schematiseren door de hulpverlening te bekijken vanuit vier
verschillende invalshoeken:
 Vanuit de leefwereld van de hulpvrager
 Vanuit de positie van de hulpverlener of welzijns(be)werker
 Vanuit de visie van de hulpverlenende dienst/ centrum/ organisatie
 Vanuit de bekommernissen van het algemeen beleid en de samenleving



samenleving




hulpvrager hulpverlening organisatie




hulpverlener




3.2) Door de bril van de hulpvrager

4