Jeugd en sociale rechtvaardigheid 2020-2021
JEUGD EN SOCIALE
RECHTVAARDIGHEID
LES 1: DE SHIFT VAN 'GUNST' NAAR 'RECHT' IN HET JEUGDDOMEIN
De verschillende verschuivingen die van gunst naar recht.
1 verschil m.b.t. mensenrechten: kwetsbaarheid- bescherming participatie & autonomie
1. VAN HET ‘KWETSBARE KIND’ NAAR HET ‘AUTONOME KIND’
- Dit is de eerste verschuiving
Waar gaat een (kind)beeld precies over?
- Kindbeeld: de wijze/manier waarop we naar kinderen kijken; de vaak impliciete aannames
zoals biologische of psychologische kenmerken die mee vorm geven aan de wijze waarop we
omgaan met kinderen. De beelden die we vormen over kinderen in onze samenleving, hoe
we naar kinderen kijken.
Vb. als we vinden dat een 14-jarige nog niet het recht zou mogen hebben om te gaan
stemmen tijdens de verkiezingen dan schuilt daar een bepaald beeld achter, namelijk het
beeld dat de kinderen (nog) niet de competenties beheren om te gaan stemmen.
Vb. als kinderen van 12-jaar de overgang maken van lager naar secundair onderwijs dan
worden zij betrokken bij de keuze naar welke school ze zouden moeten gaan. We achten ze
op die leeftijd competent om in die keuze een stem te hebben.
- Professioneel handelen krijgt (deels) vorm vanuit aannames/veronderstellingen over
kinderen.
Vb. we zeggen dat een kind op de leeftijd van 16 jaar nog niet kan stemmen, dan ligt daar de
aanname dat zij die vaardigheden nog niet bezitten. Dat ze nog incompetent zijn om een
degelijke stem uit te brengen.
1
, Jeugd en sociale rechtvaardigheid 2020-2021
- Deze aannames zijn historisch en contextueel bepaald (sociale klasse, gender etc.):
kindbeeld als sociaal construct. De aannames zijn ook van psychologische en biologische
aard. Vb. actuele context we kijken op een andere manier naar meisjes dan naar jongens.
Biologisch: kinderen zijn nog onvoldoende fysiek ontwikkeld waardoor we hen zeer
kwetsbaar vinden.
Psychologische aard: is heel dominant hoe we naar kinderen kijken in de samenleving.
- Kindbeelden veranderen doorheen de tijd en van cultuur tot cultuur
- Ons denken over en handelen met kinderen wordt beïnvloed door mengvormen van
kindbeelden: kindbeelden liggen verankerd in het verleden en worden opnieuw vorm
gegeven in het heden
- De kindbeelden die we hebben bepalen hoe we als professional gaan handelen met
kinderen. Welke interventies, ondersteuning we gaan aanbieden aan kinderen.
• 19de-20ste eeuw: kinderbeschermingsbeweging
o Kindbeeld van het “kwetsbare kind” werd langzaam dominant in de samenleving
o Vanuit de veronderstelling dat kinderen kwetsbaar zijn komt de nadruk binnen het
sw en samenleving de focus op beschermingsrechten: minderjarige als‘object’.
o Kinderen worden aparte groep in de samenleving, met aparte kenmerken en
specifieke gedragingen
o Uitsluiting van kinderen uit de
arbeidsmarkt/betaald werk vb. film Daens,
relevante film de sociale strijd tegen de uitbuiting
van kinderen. Besef dat kinderen thuis horen in een
apart domein die zich focussen op de kindwereld.
o Kind = “nog-niet” >< volwassene
o Verklaring van Genève (1924) – Verklaring voor de
Rechten van het Kind (1959): eerste keer dat er
een internationaal document wordt opgesteld
waar een aantal rechten worden verankerd voor
kinderen.
• 19de-20ste eeuw: kinderbeschermingsbeweging
2
JEUGD EN SOCIALE
RECHTVAARDIGHEID
LES 1: DE SHIFT VAN 'GUNST' NAAR 'RECHT' IN HET JEUGDDOMEIN
De verschillende verschuivingen die van gunst naar recht.
1 verschil m.b.t. mensenrechten: kwetsbaarheid- bescherming participatie & autonomie
1. VAN HET ‘KWETSBARE KIND’ NAAR HET ‘AUTONOME KIND’
- Dit is de eerste verschuiving
Waar gaat een (kind)beeld precies over?
- Kindbeeld: de wijze/manier waarop we naar kinderen kijken; de vaak impliciete aannames
zoals biologische of psychologische kenmerken die mee vorm geven aan de wijze waarop we
omgaan met kinderen. De beelden die we vormen over kinderen in onze samenleving, hoe
we naar kinderen kijken.
Vb. als we vinden dat een 14-jarige nog niet het recht zou mogen hebben om te gaan
stemmen tijdens de verkiezingen dan schuilt daar een bepaald beeld achter, namelijk het
beeld dat de kinderen (nog) niet de competenties beheren om te gaan stemmen.
Vb. als kinderen van 12-jaar de overgang maken van lager naar secundair onderwijs dan
worden zij betrokken bij de keuze naar welke school ze zouden moeten gaan. We achten ze
op die leeftijd competent om in die keuze een stem te hebben.
- Professioneel handelen krijgt (deels) vorm vanuit aannames/veronderstellingen over
kinderen.
Vb. we zeggen dat een kind op de leeftijd van 16 jaar nog niet kan stemmen, dan ligt daar de
aanname dat zij die vaardigheden nog niet bezitten. Dat ze nog incompetent zijn om een
degelijke stem uit te brengen.
1
, Jeugd en sociale rechtvaardigheid 2020-2021
- Deze aannames zijn historisch en contextueel bepaald (sociale klasse, gender etc.):
kindbeeld als sociaal construct. De aannames zijn ook van psychologische en biologische
aard. Vb. actuele context we kijken op een andere manier naar meisjes dan naar jongens.
Biologisch: kinderen zijn nog onvoldoende fysiek ontwikkeld waardoor we hen zeer
kwetsbaar vinden.
Psychologische aard: is heel dominant hoe we naar kinderen kijken in de samenleving.
- Kindbeelden veranderen doorheen de tijd en van cultuur tot cultuur
- Ons denken over en handelen met kinderen wordt beïnvloed door mengvormen van
kindbeelden: kindbeelden liggen verankerd in het verleden en worden opnieuw vorm
gegeven in het heden
- De kindbeelden die we hebben bepalen hoe we als professional gaan handelen met
kinderen. Welke interventies, ondersteuning we gaan aanbieden aan kinderen.
• 19de-20ste eeuw: kinderbeschermingsbeweging
o Kindbeeld van het “kwetsbare kind” werd langzaam dominant in de samenleving
o Vanuit de veronderstelling dat kinderen kwetsbaar zijn komt de nadruk binnen het
sw en samenleving de focus op beschermingsrechten: minderjarige als‘object’.
o Kinderen worden aparte groep in de samenleving, met aparte kenmerken en
specifieke gedragingen
o Uitsluiting van kinderen uit de
arbeidsmarkt/betaald werk vb. film Daens,
relevante film de sociale strijd tegen de uitbuiting
van kinderen. Besef dat kinderen thuis horen in een
apart domein die zich focussen op de kindwereld.
o Kind = “nog-niet” >< volwassene
o Verklaring van Genève (1924) – Verklaring voor de
Rechten van het Kind (1959): eerste keer dat er
een internationaal document wordt opgesteld
waar een aantal rechten worden verankerd voor
kinderen.
• 19de-20ste eeuw: kinderbeschermingsbeweging
2
