College 1 Strafrecht
Collegebundel gebruiken ten behoeve van de voorbereiding van het tentamen. En er zijn 4
oefen tentamens in de oefenbundel.
Het college begint met een aantal sheets met praktijkvoorbeelden. De conclusie van dit
verhaal is dat niet alles wat fout lijkt ook echt fout is in het strafrecht.
De blauwe dingen op de sheet van “Wat gaan we vandaag doen” staan niet in het lesboek
maar kunnen wel gevraagd worden op het tentamen. (Una Via, Rechten en plichten in een
opsporingsonderzoek en (afgeleid) verschoningsrecht).
Strafrecht/materieel strafrecht = inhoudelijke regels/welk gedrag is niet toegestaan
Strafvordering/strafprocesrecht/formeel strafrecht = handhaving van formele
regels/regels van het strafproces
>> hier komt alleen materieel strafrecht = Wetboek van Strafrecht (WvSR)
Indeling van WvSr:
1e boek: Algemene bepalingen
2e boek: Misdrijven
3e boek: Overtredingen
Legaliteitsbeginsel: Geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane
wettelijke strafbepaling (Art. 16 GW, Art. 1 lid 1 Sr)
- Geen terugwerkende kracht;
- Wettelijke strafbepaling;
- Verbod op analoge interpretatie (in feiten een nieuwe wet te creëren)
Omvang van de werking
Verbod op onduidelijke / vage wetgeving (‘Lex certa-beginsel’) - Accessibility / foreseeability
b.v. art. 239 Sr:
Met gevangenisstraf van ten hoogste drie maanden of geldboete van de tweede categorie
wordt gestraft, schennis van de eerbaarheid:
1. Op of aan een plaats, voor het openbaar verkeer bestemd;
2. Op een andere plaats dan onder 10 bedoelde openbare plaats, toegankelijk voor personen
beneden de leeftijd van zestien jaar;
3. Op een niet-openbare plaats, indien een ander daarbij zijns ondanks tegenwoordig is.
b.v. belaging, art. 285b Sr:
Hij, die wederrechtelijk stelselmatig opzettelijk inbreuk maakt op een anders persoonlijke
levenssfeer met het oogmerk die ander dwingen iets te doen, niet te doen of te dulden,
danwel vrees aan te jagen, wordt als schuldig aan belaging, gestraft met een
gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren of een geldboete de vierde categorie.’
Art. 258b Sr “stelselmatig is meer dan drie keer”.
,b.v. art. 5 WVW 1994:
‘Het is een ieder verboden zich zodanig te gedragen dat gevaar op de weg wordt veroorzaakt
of kan worden veroorzaakt of dat het verkeer op de weg wordt gehinderd of kan worden
gehinderd.’
Verandering in wetgeving
Art 1 lid 2 Sr:
‘Bij verandering in de wetgeving na het tijdstip waarop het feit is begaan, worden de voor de
verdachte gunstigste bepalingen toegepast’
- Delictsomschrijving (b.v. afschaffing souteneurschap sinds 1 oktober 2000 (art. 432 Sr),
verkrachting binnen het huwelijk pas sinds 1991 strafbaar, art. 242 Sr).
- Wijziging strafmaat (b.v. art. 336 Sr per 1 februari 2006; 1 → 6 jr).
Het verschil van een misdrijf en een overtreding
Misdrijf -> Het is een misdrijf als is opgenomen in boek 2 of 3 WvSr
Onderscheid is van belang voor bepaling welke rechter bevoegd is.
Overtreding -> altijd een overtreding (kan nooit een misdrijf zijn)
Eerste boek Sr mede van toepassing op feiten waarop bij andere wetten of verordeningen
straf is gesteld (schakelbepaling ex art. 91 Sr).
Oefenvraag: Artikel 91 van het Wetboek van Strafrecht geeft aan dat nooit mag worden
afgeweken van datgene wat geregeld is in het Eerste boek daarvan.
Antwoord: D
Het blauwe van Verschillende typen strafbare feiten is niet relevant.
Commissiedelict -> een handeling wat verboden is door de wet
Omissiedelict -> Iets nalaten wat je wel had moeten doen
Oefenvraag Welk van de onderstaande delicten is een commissiedelict?
A “Het verstrekken van onjuiste inlichtingen aan de inspecteur”
Verschillende typen strafbare feiten
Commune delicten ßà Delicten bijzonder strafrecht
Krenkingsdelicten ßà Gevaarzettingsdelicten
Materieel omschreven delicten ßà Formeel omschreven delicten
Kwaliteitsdelicten ßà Algemene delicten
Commissiedelicten ßà Omissiedelicten (eigenlijk/oneigenlijk)
, Het strafbare feit
Art. 27 Sv: verdachte: Degene te wiens aanzien uit feiten of omstandigheden een redelijk
vermoeden van schuld aan enig strafbaar feit voortvloeit. (zie ook college 2)
Voorwaarden voor een strafbaar feit
1) een menselijke gedraging (geldt voor zowel handelen als nalaten);
2) die gedekt wordt door een wettelijke delictsomschrijving
3) die wederrechtelijk is (in strijd met het recht) en;
4) aan schuld te wijten (schuld in ruime zin, college 2).
- (3) en (4) algemene voorwaarden voor strafbaarheid / elementen van het strafbare feit. Zie
onder meer ‘Veearts’-arrest (ontbreken van wederrechtelijkheid) en ‘Melk en water’-arrest
(AVAS).
Het strafbare feit
Ad 1) menselijke gedraging
- Er moet een causaal verband bestaan tussen de gedraging en het gevolg.
- Geldt voor zowel handelen als nalaten.
- Commissiedelict (actieve gedraging die strafbaar is gesteld) ↔ Zuiver omissiedelict
(passieve gedraging die strafbaar is gesteld) ↔ Onzuiver omissiedelict (strafbare actieve
gedraging die wordt vervuld door nalaten).
Ad 2) wettelijke delictsomschrijving
- Denk aan art. 1 sr (legaliteitsbeginsel)
- Delictsomschrijvingen bestaan uit verschillende bestanddelen. Pas als alle bestanddelen
zijn vervuld is (het nalaten van) de gedraging strafbaar.
Ad 3) Wederrechtelijkheid
= in strijd met het recht. Als een gedraging onrechtmatig is en dus tegen het recht indruist,
dan is zij wederrechtelijk verricht.
Ad 4) Schuld
Schuld in de zin van verwijtbaarheid. Als iemand geen verwijt kan worden gemaakt van zijn
gedrag, mag hij voor dat gedrag niet gestraft worden.
Opbouw van de wettelijke strafbepaling
- Norm (delictsomschrijving, één of meer bestanddelen)
- Kwalificatie (naam van het strafbaar feit)
- Sanctie (straf die op het strafbaar feit staat)
Voorbeeld:
Art. 310 Sr:
‘Hij die enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort wegneemt, met het
oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen, wordt, als schuldig aan diefstal, gestraft
met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of een geldboete van de vierde categorie.’
- Wat is de norm/delictsomschrijving?
- Wat is de kwalificatie?
- Wat is de sanctie?
Collegebundel gebruiken ten behoeve van de voorbereiding van het tentamen. En er zijn 4
oefen tentamens in de oefenbundel.
Het college begint met een aantal sheets met praktijkvoorbeelden. De conclusie van dit
verhaal is dat niet alles wat fout lijkt ook echt fout is in het strafrecht.
De blauwe dingen op de sheet van “Wat gaan we vandaag doen” staan niet in het lesboek
maar kunnen wel gevraagd worden op het tentamen. (Una Via, Rechten en plichten in een
opsporingsonderzoek en (afgeleid) verschoningsrecht).
Strafrecht/materieel strafrecht = inhoudelijke regels/welk gedrag is niet toegestaan
Strafvordering/strafprocesrecht/formeel strafrecht = handhaving van formele
regels/regels van het strafproces
>> hier komt alleen materieel strafrecht = Wetboek van Strafrecht (WvSR)
Indeling van WvSr:
1e boek: Algemene bepalingen
2e boek: Misdrijven
3e boek: Overtredingen
Legaliteitsbeginsel: Geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane
wettelijke strafbepaling (Art. 16 GW, Art. 1 lid 1 Sr)
- Geen terugwerkende kracht;
- Wettelijke strafbepaling;
- Verbod op analoge interpretatie (in feiten een nieuwe wet te creëren)
Omvang van de werking
Verbod op onduidelijke / vage wetgeving (‘Lex certa-beginsel’) - Accessibility / foreseeability
b.v. art. 239 Sr:
Met gevangenisstraf van ten hoogste drie maanden of geldboete van de tweede categorie
wordt gestraft, schennis van de eerbaarheid:
1. Op of aan een plaats, voor het openbaar verkeer bestemd;
2. Op een andere plaats dan onder 10 bedoelde openbare plaats, toegankelijk voor personen
beneden de leeftijd van zestien jaar;
3. Op een niet-openbare plaats, indien een ander daarbij zijns ondanks tegenwoordig is.
b.v. belaging, art. 285b Sr:
Hij, die wederrechtelijk stelselmatig opzettelijk inbreuk maakt op een anders persoonlijke
levenssfeer met het oogmerk die ander dwingen iets te doen, niet te doen of te dulden,
danwel vrees aan te jagen, wordt als schuldig aan belaging, gestraft met een
gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren of een geldboete de vierde categorie.’
Art. 258b Sr “stelselmatig is meer dan drie keer”.
,b.v. art. 5 WVW 1994:
‘Het is een ieder verboden zich zodanig te gedragen dat gevaar op de weg wordt veroorzaakt
of kan worden veroorzaakt of dat het verkeer op de weg wordt gehinderd of kan worden
gehinderd.’
Verandering in wetgeving
Art 1 lid 2 Sr:
‘Bij verandering in de wetgeving na het tijdstip waarop het feit is begaan, worden de voor de
verdachte gunstigste bepalingen toegepast’
- Delictsomschrijving (b.v. afschaffing souteneurschap sinds 1 oktober 2000 (art. 432 Sr),
verkrachting binnen het huwelijk pas sinds 1991 strafbaar, art. 242 Sr).
- Wijziging strafmaat (b.v. art. 336 Sr per 1 februari 2006; 1 → 6 jr).
Het verschil van een misdrijf en een overtreding
Misdrijf -> Het is een misdrijf als is opgenomen in boek 2 of 3 WvSr
Onderscheid is van belang voor bepaling welke rechter bevoegd is.
Overtreding -> altijd een overtreding (kan nooit een misdrijf zijn)
Eerste boek Sr mede van toepassing op feiten waarop bij andere wetten of verordeningen
straf is gesteld (schakelbepaling ex art. 91 Sr).
Oefenvraag: Artikel 91 van het Wetboek van Strafrecht geeft aan dat nooit mag worden
afgeweken van datgene wat geregeld is in het Eerste boek daarvan.
Antwoord: D
Het blauwe van Verschillende typen strafbare feiten is niet relevant.
Commissiedelict -> een handeling wat verboden is door de wet
Omissiedelict -> Iets nalaten wat je wel had moeten doen
Oefenvraag Welk van de onderstaande delicten is een commissiedelict?
A “Het verstrekken van onjuiste inlichtingen aan de inspecteur”
Verschillende typen strafbare feiten
Commune delicten ßà Delicten bijzonder strafrecht
Krenkingsdelicten ßà Gevaarzettingsdelicten
Materieel omschreven delicten ßà Formeel omschreven delicten
Kwaliteitsdelicten ßà Algemene delicten
Commissiedelicten ßà Omissiedelicten (eigenlijk/oneigenlijk)
, Het strafbare feit
Art. 27 Sv: verdachte: Degene te wiens aanzien uit feiten of omstandigheden een redelijk
vermoeden van schuld aan enig strafbaar feit voortvloeit. (zie ook college 2)
Voorwaarden voor een strafbaar feit
1) een menselijke gedraging (geldt voor zowel handelen als nalaten);
2) die gedekt wordt door een wettelijke delictsomschrijving
3) die wederrechtelijk is (in strijd met het recht) en;
4) aan schuld te wijten (schuld in ruime zin, college 2).
- (3) en (4) algemene voorwaarden voor strafbaarheid / elementen van het strafbare feit. Zie
onder meer ‘Veearts’-arrest (ontbreken van wederrechtelijkheid) en ‘Melk en water’-arrest
(AVAS).
Het strafbare feit
Ad 1) menselijke gedraging
- Er moet een causaal verband bestaan tussen de gedraging en het gevolg.
- Geldt voor zowel handelen als nalaten.
- Commissiedelict (actieve gedraging die strafbaar is gesteld) ↔ Zuiver omissiedelict
(passieve gedraging die strafbaar is gesteld) ↔ Onzuiver omissiedelict (strafbare actieve
gedraging die wordt vervuld door nalaten).
Ad 2) wettelijke delictsomschrijving
- Denk aan art. 1 sr (legaliteitsbeginsel)
- Delictsomschrijvingen bestaan uit verschillende bestanddelen. Pas als alle bestanddelen
zijn vervuld is (het nalaten van) de gedraging strafbaar.
Ad 3) Wederrechtelijkheid
= in strijd met het recht. Als een gedraging onrechtmatig is en dus tegen het recht indruist,
dan is zij wederrechtelijk verricht.
Ad 4) Schuld
Schuld in de zin van verwijtbaarheid. Als iemand geen verwijt kan worden gemaakt van zijn
gedrag, mag hij voor dat gedrag niet gestraft worden.
Opbouw van de wettelijke strafbepaling
- Norm (delictsomschrijving, één of meer bestanddelen)
- Kwalificatie (naam van het strafbaar feit)
- Sanctie (straf die op het strafbaar feit staat)
Voorbeeld:
Art. 310 Sr:
‘Hij die enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort wegneemt, met het
oogmerk om het zich wederrechtelijk toe te eigenen, wordt, als schuldig aan diefstal, gestraft
met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of een geldboete van de vierde categorie.’
- Wat is de norm/delictsomschrijving?
- Wat is de kwalificatie?
- Wat is de sanctie?
